NATO’nun yeni genel sekreterinin açıklanmasının beklendiği zirvede Türkiye’nin inadı kırılamadı.

Erdoğan, Londra’da Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’e karşı olduğunu açıkladı; Gül, Ankara’dan destek verdi. Danimarka lideri adaylığını resmen açıkladı ama Türkiye’nin veto tehdidi nedeniyle NATO’nun yeni şefi belirlenemedi.

Kuzey Atlantik İttifakı’na (NATO) üye 28 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getiren Strasbourg-Kehl zirvesine Türkiye damgasını vurdu. İttifakın 60’ıncı kuruluş yıldönümünün de kutlanacağı iki günlük zirve için dün bir araya gelen ülke liderleri, temmuzda görev süresi dolacak Hollandalı NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer’dan koltuğu devralacak ismi de açıklamayı planlıyordu. Üzerinde uzlaşma sağlanan isim Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’di. Ancak terör örgütü PKK’nın yayın organı Roj TV’nin kapatılmaması ve İslam dünyasını ayağa kaldıran Hz. Muhammed karikatürlerinin yarattığı krize tepkisiz kalması nedeniyle bu isme karşı çıkan Türkiye’nin geri adım atmaması yeni genel sekreterin belirlenmesini engelledi.

Roj TV ve karikatür krizi

Türkiye, uzun süredir adı gündemde olan Rasmussen’in genel sekreterliğine karşı çıkıyordu. Ankara bu konuda birçok İslam ülkesinden de destek aldığını açıklamıştı. Bu göreve getirilecek isim üzerinde tüm üye ülkelerin onayı alınması gerektiği halde diplomatik geleneklere aykırı olarak sabah saatlerinde ajanslara NATO zirvesi için hareket eden Rasmussen’in resmen aday olduğunı açıkladığı bilgisi geldi. Ancak Başbakan Tayyip Erdoğan NATO zirvesi başlamadan önce Londra’da yaptığı açıklamada Rasmussen’e karşı olduklarını yineledi. Türkiye’nin NATO’nun güç kaybetmemesini istediğini belirten Erdoğan, şöyle konuştu: “NATO, barışı güvence altına alma durumunda olan bir kurum. Fakat, ülkemdeki terör örgütünün yayın organı Danimarka merkezli olarak yayın yapıyor. 4 yıl önce Rasmussen’den ricada bulundum. ‘Bunu durdurun’ dememize rağmen durdurmamıştır veya durduramamıştır. Hiçbir netice almadık. Nasıl bu barışı koruma, güvence altına almadır. Bir karikatür krizi yaşadık. Kendilerinden ricada bulundum. Ülkenizdeki İslam ülkelerinin büyükelçilerini davet edin, onlara durumu anlatın, durumu nasıl aşacağız bunları konuşun dedik. Olumlu yaklaşılmadı. Bu tür barış sürecine katkısı olamayanlar acaba bundan sonra nasıl olacak. Bu bizde soru işareti meydana getiriyor. Doğrusu benim kişisel kanaatim, olumsuz bakıyorum.”

‘Soğuk duş etkisi yarattı’

Erdoğan’ın bu açıklamaları dünyanın önde gelen haber ajanslarına flaş haber olarak düştü. Anadolu ajansı da “Erdoğan NATO kulislerini şoke etti” başlıklı bir haber geçti. Zirvede Türkiye’yi temsil eden Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de birkaç saat sonra Almanya’ya hareketinden önce yaptığı açıklamada Erdoğan’a destek verdi: “Türkiye’nin görüşü tektir. Uluslar arası meseleler söz konusu olduğunda, kendi iç mekanizmalarımızda bunları görüşürüz. Bizce önemli olan NATO’nun güçlü olmasıdır ve işlevlerini en iyi şekilde yapabilmesidir. Her şeyden önce bu gelir, isim meselesi değil. NATO’da kararlar endişelerin paylaşılması, hassasiyetlerin dikkate alınması sonucunda oy birliğiyle alınır. Bu bazen uzun sürer, bazen sancılı olur ama sonunda hep ‘kazan kazan’ çerçevesi içinde NATO güçlü çıkar.” Bu açıklamaların ardından bir NATO yetkilisi “Şu an için zirvede yeni genel sekreterin belirlenmesine yönelik bir plan yok” dedi. Bu görev için Rasmussen dışında Norveç Dışişleri Bakanı Jonas Gahr Stoere ve Kanada Savunma Bakanı Peter MacKay’ın da adı geçiyor. NATO kaynaklarına göre 31 Temmuz’a kadar uzlaşma sağlanamazsa, Scheffer’ın görev süresinin uzatılması da gündeme gelebilir. Daha önce hiçbir genel sekreterin görev süresi uzatılmadı. Scheffer’ın seçilmesi için kulis çalışmaları da sekiz ay sürmüştü.

“Derin nefes alıp düşünseler Erdoğan’a hak verecekler”

İNGİLTERE’DE yayınlanan The Telegraph gazetesi, Rasmussen tercihinin Başkan Obama için kötü olabileceğini yazdı. Karikatür krizinin Afganistan’da büyük yankı bulduğunu ve Taliban’ın bununla propaganda yaptığını hatırlatan gazete, bir diplomatın “NATO’da Rasmussen’in Müslüman ülkelere gittiğinde sert protestolarla karşılaşacağı endişeleri var” sözlerine yer verdi. Rasmussen’in seçilirse göreve başlayacağı ağustosta hem Türkiye’nin Afganistan’daki NATO güçlerinin komutasını devralacağını hem de ülkenin önemli bir seçime gideceğini hatırlatan gazete “Tartışma çok hassas bir döneme geldi. Bu Obama’nın Afganistan stratejisine zarar verebilir”diye yazdı. Gazeteye konuşan bir Türk diplomat da “NATO, Müslüman dünyasındaki imajını düşünmek zorunda” dedi. Ayrıca Rasmussen’in 2003’te bir Çeçen lideri Rusya’ya iade etmemesi nedeniyle iki ülke arasında kriz yaşandığı hatırlatılırken, “Rusya ile ilişkileri düzeltmek isteyen Obama için bu tercih sorun yaratabilir” yorumları yapılıyor.

Genel sekreter seçiminin ittifak için “kilit” önemi taşıdığına da vurgu yapan The Times gazetesi ise Obama’nın Ankara ziyareti sırasında Türkiye’yi ikna için ‘tüm cazibesi’ni kullanması gerektiğini yazdı. The Independent ise, yapılan hummalı müzakerelere rağmen Türkiye’nin henüz ikna edilemediğini yazdı.

Alman Die Zeit gazetesi de ‘diğer NATO ülkelerinin devlet ve hükümet başkanları bu duruma ne kadar öfkelenseler de derin bir nefes alıp düşündükleri takdirde, Erdoğan’ın belki de kendilerinin büyük bir hata yapmalarını önlemiş olduğunu anlayabileceği’ yorumunu yaptı. Gazete yorumunda, “NATO’yu günümüz dünyasında temsil etmek için doğru kişinin Rasmussen olmadığını Merkel, Sarkozy, Brown ve Obama’ya göstermesi için neden Türkiye’nin bu müdahalesine gerek vardı” ifadesi kullanıldı.

Zirvede Türkiye’ye Rasmussen baskısı

NATO’ya yeni genel sekreter arayışlarına ilişkin temaslar sürüyor. NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarını biraraya getiren çalışma yemeğinde Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’in adaylığı konusu ele alındı. ABD Başkanı Barack Obama ile Almanya Başbakanı Angela Merkel dahil liderler, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’le konuyu görüştü. Diplomatik kaynaklar bu temaslarda Gül’ün, Rasmussen’in adaylığı konusunda çekinceleri dile getirdiğini ve bir uzlaşmanın mümkün gözükmediğini, konunun bugün de ele alınacağını bildirdi.

Kaynak : Vatan