Zaman Gazetesi Yazarı Hüseyin Gülerce, AKP’nin 29 Mart’taki oy kaybını değerlendirdi.

Zaman Gazetesi Yazarı Hüseyin Gülerce, AKP’nin 29 Mart’taki oy kaybını şöyle değerlendiriyor: Seçmen Başbakan’a resmen ‘Lütfen empatiyi hatırla. Üslubu yumuşat. Kucaklayıcı ol’ dedi

29 Mart’ın ertesinde köşenizde seçim sonuçlarını “One minute” olarak değerlendirdiniz… Peki halk AKP’ye neden “One minute” dedi?

Bu düşüş sonun başlangıcı değil. AKP 2002 seçimlerinde yüzde 34 oy almıştı. AKP’nin gerçek oy oranı yüzde 35 ile 40 arasında bir dilim. 22 Temmuz’da alınan yüzde 47’lik rakamı iyi analiz etmek lazım. 22 Temmuz öncesi e-muhtıra verildi. Abdullah Gül mağdur durumuna düştü. AKP’ye oy vermeyecek insanlar bile bu durum karşısında oylarını AKP’den yana kullandı. Yüzde 47’nin arkasında hissiyat söz konusu. Ekonomik kriz düşünürlürse 29 Mart sonuçları AKP için yine de etkili bir sonuç. Bazı yerlerde ise ekonomik kriz seçmen davranışını etkilemedi. Bursa örneği çok çarpıcı. MHP’deki oy artışı eskinin DYP’si şimdinin DP’siyle alakalı bir durum. DP seçmen profili AKP’den ziyade MHP’ye daha yakın. DP tabanı, AKP yerine MHP’yi tercih etti. AKP merkezin sağında bir parti. MHP merkeze daha yakın bir parti gibi duruyor. Merkezden kaçan oylar AKP’ye gitmedi. Liberaller, muhafazakarlar, milliyetçiler, Doğu ve Güneydoğulu seçmenler AKP’ye oy veriyor. Değişim isteyenler AKP’yi umut olarak görüyorlar ve bu partiye oy veriyorlar. Büyükşehirlerin çoğunu kazanmış, illeri, ilçeleri almış bir AKP varken bu partiye başarısız diyemezsiniz. Sadece bir önceki seçime göre başarısız. Asker ve yüksek yargı seçim sürecine müdahale etmekten vazgeçti. Silahlı Kuvvetler tarafsızlık sergiledi. Laik kesim, CHP ve DSP’liler gördüler ki halka güvenmek lazım. Sonuç olarak seçmen AKP’ye “Bir dakika” dedi. ‘Bir dakika düşünür müsün, dinler misin’ dedi. Başbakan bir dakikayı anladı ve ‘düşüneceğiz’ dedi. Başbakan 22 Temmuz’da parti genel mekezinin balkonundan yaptığı konuşmada laik kesimle ilgili mesajlar vermişti. Herkese ve her kesime eşit olacağının altını çizmişti. İki senedir empatiyi maalesef yapamadı. Başbakan, meydanlarda CHP ve Baykal’la atışırken tuttu İnönü dönemine ait ekmek karnelerini gündeme getirdi. Tayyip Bey, CHP’yle hesaplaşmayı çok gerilere götürdü. İnönü çıkışları lüzumsuz ve başarısız oldu. Seçmen dedi ki ‘Lütfen empatiyi hatırla. Üslubu yumuşat. Çatışma istemiyoruz. Kucaklayıcı ol’ dedi.

Türk’ün elini sıkmadı…

AB reformlarındaki yavaşlama, merkezden uzaklaşma, ekonomik gelişmeler oyları nasıl etkiledi?

Güneydoğu’daki düşüşte Van’daki konuşma önemli. Başbakan, ‘Ya sev, ya terk’ manasına gelecek ifade kullandı. Bu yaklaşım bölgeyi çok yaraladı. Siirt’i, Batman’ı kaybetti. Başbakan’ın bu hatayı kabul etmesi gerekir. Evet bölge halkı kimlik siyaseti yapıyor ve siz bunu görmezden gelemezsiniz. Meclis’te Ahmet Türk’ün elini sıkmamak bölge halkını olumsuz etkiliyor. Bunlara rağmen Güneydoğu’da vatandaşın gönlüne girecek tek parti AKP. AB konusunda yavaş kaldılar. Anayasa değişikliği AB ekseninden ziyade sanki AKP’nin değişiklik önerisi gibi algılandı. AB üzerinden gidilse bu tepkiler doğmazdı. Reformların adı yanlış kondu. AKP’nin Anayasa değişikliği gibi algılandı. Şunu da anlamak lazım. CHP’ye rağmen Türkiye’de Anayasa değişikliği olmaz.

Ali Bulaç, “Antalya’da AKP kaybetti çünkü iki cemaat MHP’yi destekledi” iddiasında bulundu. Cemaatlerin AKP’ye desteği azalıyor mu?

Antalya’da hangi cemaat var pek bilmiyorum, bölge halkı daha iyi bilir. Cemaatler tepeden aşşağı talimat vermezler. Cemaat mensupları az çok kime oy vereceklerini bilecek insanlardır. Vatandaş, gönlü yatmadığı sürece oy vermez.

Gülen cemaatinin bazı yerde AKP dışındaki adayları desteklemesi söz konusu oldu mu?

Denizli’de, Konya’da ne oldu bilmem mümkün değil. Yalova’da oturuyorum. Burada herkes istediği adaya oy verdi. MHP’ye kayış eski DYP’li seçmenden kaynaklanıyor. Güneydoğu açılımından rahatsız olanlar MHP’ye yönelmiş olabilir.

İktidar alternatifi olmaya aday ikinci parti sizce CHP mi yoksa MHP mi?

Bence ikisi de değil. Haritaya baktığınızda CHP sahil bandı dışında yok ama CHP’nin kalelerinde AKP var. CHP, ülkenin en batısında var. Bana göre tek başarılı parti MHP’dir. İstikrarlı şekilde MHP oyları artıyor. MHP, sıçrama yapıyor. Eğer Bahçeli ve kurmayları biraz daha merkeze gelir, AB üyeliğinde yumuşarsa iktidar alternatifi olabilir. MHP, demokratikleşmeye destek vermesi şartıyla iktidar alternatifi olabilir. MHP, riski göze almalı. Hem şoför mahali, hem de 25 kuruş olmuyor.

Urfa halkı ciddi mesaj verdi

Muhsin Yazıcıoğlu’nun vefatıyla, Sivas’ı BBP’nin alması halkın duygusal tepkisi midir?

Şanlıurfa var. ‘Ceket koysa seçilir’ diyenler yanıldılar. Urfa halkı çok ciddi mesaj verdi. Seçimin gerçek galibi Fakıbaba’dır. Yazıcıoğlu’nun vefatı Sivas’taki oyları etkiledi. Sivas oylarında duygusallık var. Sivaslılar, Muhsin Bey’e ciddi bir vefa örneği gösterdiler.

SP’deki oy artışı karşısında bu partinin AKP’nin yedeği olma iddialarını ciddiye alır mısınız?

Çok erken yorumlar. Yüzde 2.5’tan 5’e gelmiş bir parti için AKP’nin yedeği olma sözleri çok iddialı bir söylem olur. Numan Bey, bu seçim görücüye çıktı. Performansı fena değil. Diğer meharetlerini de görmek lazım.

Diyarbakır yenilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

AKP’nin küsmemesi, hizmetlere devam etmesi lazım. AKP yönetimi, bölgede kimlik siyasetinin olduğunun farkına varması lazım. Her oyun hatırı vardır. Birileri DTP’li diye onlara yan gözle bakmamak lazım. AB üyelik süreci ve reformlar hızlanırsa AKP Güneydoğu’da başarılı olur. PKK ile Ergenekon bağlantıları çıkıyor. Bölge insanı bunlardan etkilenecektir. Demokratikleşme olursa DTP kimlik siyasetini sürdüremez. Van’daki konuşma ve el sıkmama hadisesi oyları çok etkiledi. İstikrarlı bir çizgi olması lazım. Bir söylediğinizi, daha sonra değiştirmemeniz lazım.

Kaynak : Mert İnan / Vatan