Mustafa Edib Yılmaz

The Economist dergisi 2015 yılı için hazırladığı Demokrasi Endeksi’ni açıkladı dün.

167 ülkenin değerlendirildiği listede Türkiye, 10 üzerinden 5,12 puan alarak 97’nci sırada yer bulabildi kendine. Mayıs 2014’ten bu yana askeri cunta tarafından yönetilen Tayland da 5,09 puanla hemen Türkiye’nin arkasında 98’inci oldu sıralamada. Her iki ülke de ‘kusurlu demokrasiler’ kategorisine dahi giremeyerek ‘melez rejimler’ arasında gösterildi bu puanlarla. Afrika kıtasından tam 13 ülkenin Türkiye’yi geride bırakması da dikkatlerden kaçmadı. Siyasi iktidara kucak dolusu alkışlar bizden!   

Dünya genelinde basılı ve dijital toplam tirajı 1,5 milyonu aşan derginin istihbarat birimi ülkeleri beş temel alanda değerlendirmiş. Bu alanlarda Türkiye’ye verilen puanlar şöyle: Seçim süreci ve çoğulculuk (6,67), hükümetin işleyişi (5,36), siyasi katılım (5,00), siyasi kültür (5,63) ve son olarak temel hak ve özgürlükler (2,94). Hoş diğer alanlarda da çok önde olduğumuz söylenemez ama bu değerlendirmeye göre ülkemizi sıralamada daha da aşağılara çeken ana konunun temel hak ve özgürlüklere gereken saygı ve özenin gösterilmemesi olduğu açıkça görülüyor.

Dergi söz konusu sıralamayı tamamı 60 sayfayı aşkın bir rapor halinde sundu kamuoyuna. Raporda yer alan verilere bütüncül bakıldığında dünya genelinde demokrasinin durumu da ortaya konmuş oluyor. Ülkeler demokrasi kalitelerine göre dört kategoriye ayrılmışlar: ‘Tam demokrasiler’, ‘kusurlu demokrasiler’, Türkiye’nin de yer aldığı ‘melez rejimler’ ve son olarak ‘otoriter rejimler’.

Listede dünya nüfusunun yüzde 8,9’unun yaşadığı, yalnızca 20 ülke ‘tam demokrasi’ olarak sınıflandırılmış. Bunların 14 tanesi Avrupa’da. Dünyanın en fakir devlet başkanına sahip Uruguay da demokrasi açısından hayli bahtsız bir coğrafya olan Latin Amerika’da yer almasına karşın ‘tam demokrasiler’ arasına girmeyi başarmış. İtibarı sırça saraylarda arayanlara duyurulur!

The Economist’e göre listedeki 167 ülkeden 59’u ‘kusurlu demokrasi’. Ankara’nın ilişkileri normalleştirmeye çalıştığı İsrail, komşularımız Yunanistan ve Bulgaristan ile ‘Arap Baharı’ isyanları sürecinden demokrasisi açısından başarıyla çıkan tek ülke olan Tunus da bunlar arasında. Dünya nüfusunun hemen hemen yüzde 40’ı bu ülkelerde mukim.

Türkiye’nin geçen yıl gibi bu yıl da demir attığı görülen ‘melez rejimler’ ise listede 37 ülke olarak gösterilmiş. 20 aydır askerler tarafından yönetilen Tayland’ı başta zikretmiştik; bu sınıfın dikkat çeken diğer üyeleri arasında ise 2 yıldır iç savaşın devam ettiği Ukrayna, muhalefetin 17 yıl aradan sonra ilk kez geçen Aralık başında Meclis’teki çoğunluğu ele geçirdiği Venezuela ve kavgalı komşumuz Ermenistan bulunuyor. Dünya nüfusunun yüzde 17,5’i de bu 37 ülkede yaşıyor.

Gelelim listede ‘kötünün de kötüsü var’ dedirten ‘otoriter rejimler’e. Mevcudun 51 ülke olarak gösterildiği bu sınıfın da dibinde geçtiğimiz günlerde atom bombasından 1000 kat daha güçlü hidrojen bombası denemesi yaptığı iddiasıyla dünyayı önce korkutan, sonra da bu iddianın bir yalandan ibaret olduğu anlaşılınca güldüren Kuzey Kore var. Onun da hemen üstünde 166’ncı sırada bir başka tanıdık ülke, iç savaşın yerle bir ettiği Suriye görünüyor.

Tablo açık ve net. Türkiye istediği istikamette yol almakta özgür!

Kaynak : Mustafa Edib Yılmaz – http://www.zaman.com.tr/