Kamuoyunda “soykırımı inkar yasası” olarak bilinen ve 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni soykırımının reddedilmesini suç sayan yasa teklifi, Fransız Ulusal Meclisi’nde görüşülüyor.
Fransa meclisi genel kurulu, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni soykırımının reddinin suç sayılmasını öngören yasa teklifini görüşmeye başladı. Genel kurulda ilk olarak, yasa teklifini kaleme alan, iktidardaki Halk Hareketi Birliği (UMP) Marsilya milletvekili Valerie Boyer söz aldı.
Boyer konuşmasında, “yasa teklifine tepki olarak Türkiye’nin diplomatik tehditlerinin kabul edilemez olduğunu” söyledi. Fransız milletvekili, Türkiye’nin ekonomik yaptırım tehditlerinin Dünya Ticaret Örgütü ve AB kurallarına aykırı olduğunu iddia etti. “Fransız iş adamları, Türkiye’nin tehditlerine boyun eğmesin” diyen Boyer, yasa teklifinin Türkiye’yi hedef almadığını ve AB uyum yasaları gereğiyle de gerekli olduğunu iddia etti.
Hükümet karşı çıkmadı
Yasa teklifini sunan Boyer’den sonra Fransa hükümeti adına parlamento ile ilişkilerden sorumlu bakan Patrick Ollier konuştu. Fransız bakan, konuşmasında yasa teklifine karşı çıkmadı ve oylama sonucunu milletvekillerini iradesine bıraktı. Fransız bakan, bununla birlikte, üstü kapalı da olsa hükümetin yasa teklifini desteklediği mesajını verdi. Konuşmasında, Türkiye ve Fransa arasındaki ilişkilere övgüler yağdıran Ollier, bu yasa teklifinin Türkiye’yi hedef almadığını söyledi. Ollier, “Türkiye büyük bir ulus. Fransa, Türkiye ile ilişkilere büyük önem veriyor. Ekonomik, siyasi ve kültürel alanda önemli işbirliğimiz var. Afganistan, Suriye gibi konular ve G-20 ile NATO gibi uluslararası kuruluşlarda da önemli işbirliğimiz sürüyor” ifadesini kullandı.
Yasa teklifine ilişkin 10 değişiklik önergesi sunuldu. Değişiklik önergelerinden en önemlisi üniversitelerde görevli veya bilimsel çalışmalar yapanların müeyyidelerden muaf tutulmasını öngörüyor. Önemli bir değişiklik önergesinde de parlamenterlerin tarihi konuda yasa yapamayacağı belirtilerek, bu türden yasaların meclisten geçmesinin ileride Ruanda, Kamboçya, Şatilla ve Sabra gibi diğer potansiyel konularda tartışmanın artmasına yol açacağı görüşü dile getiriliyor. Bu değişikliğin kabul edilmesi beklenmiyor. 7 Aralık’ta Fransa meclisi yasalar komisyonunda kabul edilen teklifin, başkanlık divanında hükümetin de itiraz etmemesi üzerine resmen gündeme alınması kararlaştırılmıştı.
Yasa teklifinde, “Fransız yasaları tarafından tanınan soykırımların reddi, bir yıl ve 45 bin avro para cezasına çarptırılır” ifadesi yer alıyor. Fransa parlamentosu, 29 Ocak 2001 tarihinde, “Fransa, 1915 yılındaki Ermeni soykırımını tanır” ifadesiyle kaleme alınan bir yasayı onaylamıştı. Fransa meclisi, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören bir yasa teklifini 2006 yılında onaylamıştı. Ancak Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, bu teklifin senatoya gelmesini engellediği için teklif yasalaşmamıştı. Fransa’daki Sosyalistler, bu yasa teklifini Mayıs ayında senato gündemine getirmiş, ancak ezici bir çoğunlukla teklifin oylanma önerisi reddedilmişti.
Teklifin mecliste kabul edilmesi yasalaşması anlamına gelmiyor.
DIŞARIDA PROTESTO VAR
Fransa parlamentosunda Ermeni soykırımını reddetmenin suç sayılmasını öngören yasa teklifinin meclis genel kurulunda tartışılmasından önce çok sayıda Türk vatandaşı protesto gösterisi yapıyor. Paris dışında Lyonn, Strasbourg, Nantes ve Ruan kentlerinden sabah saatlerinde otobüslerle gelen yaklaşık 5000 kişi ellerinde Türk ve Fransız bayrakları ve yasa teklifine karşı çıkan pankartlarla tepkilerini dile getiriyor. Türk göstericiler, “Tarihi tarihçiler yazar, siyasetçiler değil”, “Düşünce özgürlüğü ihlal edilmesin”, “Tarihi tartışma siyasi tartışma olamaz” yazılı pankartlar taşıyor. Yasa aleyhine sloganların atıldığı gösteride, polislerin çok sıkı güvenlik önlemleri aldığı görüldü. Gösteriyle ilgili olarak AA muhabirine açıklamada bulunan Paris Trabzonlular Derneği başkanı Bülent Cumhur, “Biz sabah saatlerinden beri Fransa’nın dört bir yanından gelerek burada toplandık. Bu yasa teklifi meclisten geçecek, ama senatodan geçmesini engellemek için elimizden geleni yapacağız. Yasa bugün meclisten geçerse milletvekilleri bugün çok hatalı bir iş yaptıklarını anlayacaklar. Fransa’daki Türkler artık daha bilinçli. Seçimlerde sandık başına gidip siyasi gücümüzü de ortaya koymak için çalışacağız” dedi.
5 soruda inkâr yasası
Yasa neden değişti?
Fransa Ulusal Meclisi’nin Anayasa Komisyonu’nda bir yıldır görüşülen tasarı ilk önce “Irkçılıkla mücadele ve Ermeni soykırımını inkâr edenlerin cezalandırılmasına ilişkin yasa tasarısı” başlığını taşıyordu. Ancak komisyon Türkiye’den gelecek tepkilerle adını “Yasayla kabul edilen soykırımların inkârının cezalandırılmasına ilişkin yasa” olarak değiştirilerek Yahudi soykırımını inkârına ilişkin suçları da kapsar hale getirildi.
Yasa ne getiriyor?
İktidar vekili Valerie Boyer’in sunduğu ve hükümetin de desteklediği yasa tasarısı, ‘Fransa’da varlığı yasayla kabul edilen Ermeni soykırımını inkâr edenlere en fazla 1 yıla kadar hapis ve 45 bin Euro’ya kadar para cezası verilmesini’ öngörüyor. 2001’de 1915 olayları Ermeni soykırımı diye tanınmıştı.
Kimler dava açabilecek?
Soykırımı inkâr konusunda kamu davası açılamayacak. Ancak suçtan zarar gördüğünü ileri süren kişiler ya da dernekler dava açma yetkisine sahip olacak.
Kimler yargılanabilecek?
Yasaya göre, ikinci bir kişiyle konuyu tartışan her hangi bir Türk’ten, bunu bir panelde anlatan bir uzmana, konuyu araştıran bilim adamı ve tarihçilerden siyasetçilere ve bunu basın yoluyla yayan gazetecilere kadar, “Ermeni soykırımının olmadığını, hatta olması konusunda şüpheleri olduğunu” açıklayan herkes yargılanabilecek. Ancak yasanın nasıl uygulanacağı, yasa çıktıktan sonra ilgili bakanlık tarafından yayınlanacak yönetmelik ve genelgeler ile netlik kazanacak.
Basına da ceza var mı?
Yasayla, 1881 tarihli Basın Yasası’na da atıfta bulunularak, inkârın basın yayın yoluyla yayınlanması da yasaklanıyor. Bu durumda medyada yer alabilecek “sözde soykırım” ifadesi Fransa’da suç teşkil edecek. Yayın kuruluşu da kanun karşısında sorumlu tutulacak. Ancak yargılama usulleri ve cezalar çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenecek.











Bu konu hakkındaki yorumunuz