Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), nüfus cüzdanının din hanesinde “Alevi” yazılmamasının din ve vicdan özgürlüğünün ihlali olduğuna hükmetti. AİHM, kimliğe Kürtçe isim yazılırken Türk alfabesinde olmayan harflerin kullanılmaması konusunda ise Türkiye’yi haklı buldu.

Sinan Işık isimli Alevi vatandaş, 2004 yılında nüfus cüzdanının din hanesine “İslam” yerine “Alevi” yazdırmak istedi, ancak İzmir Mahkemesi, Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan aldığı görüş doğrultusunda, Aleviliğin başlı başına bir din olmadığı gerekçesiyle başvuru yapan kişinin şikayetini reddetti.

Bunun üzerine Işık, Türkiye’yi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne şikayet etti.

AİHM, durumun din ve vicdan özgürlüğü, adil yargılanma hakkı ve ayrımcılığın yasaklanması ilkelerine aykırı olup olmadığını görüştü.

Durumun din ve vicdan özgürlüğü ihlali olduğuna karar veren mahkeme, “Din hanesi yazılacaksa, kişinin istediği gibi yazılmalı” hükmüne vardı.

Mahkeme, din ya da inancı ifşa etme özgürlüğünün olumsuz bir yönü olduğunu, kişinin din ve inancını açıklamak zorunda olmadığını belirtti.

Hükümetin, “2006 yılından sonraki uygulamayla, nüfus cüzdanlarında din belirtmenin zorunlu olmadığı” yönündeki savunmasını yeterli bulmayan AİHM, Işık’ın başvurusunda olduğu gibi, kişinin din ve inancıyla ilgili değerlendirmenin de devletin görevi olmadığı, bunun devletin tarafsızlık ilkesine aykırı sonuçlar doğuracağı görüşüne vardı.

Başvuruda bulunan kişi, talepte bulunmadığı için maddi tazminata gerek görülmedi.

Türkiye’de 2006 yılından sonra, kişilerin istemesi halinde din hanesi boş bırakılabiliyor.

Kürtçe isim yazımı

AİHM, Türkiye’de bir grup vatandaşın nüfus cüzdanlarındaki isimlerinde Türk alfabesi dışında harf kullanılması yönündeki talebini reddetti.

Kürt kökenli 8 vatandaşın 2004 ve 2005 yıllarında yaptığı başvuruları ortaklaşa değerlendiren AİHM, “Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin aile ve özel yaşama saygıyla ilgili 8 ve ayrımcılığın yasaklanmasıyla ilgili 14. maddelerini ihlal etmediğine” hükmetti.

AİHM’de dava açanlar, 2003 yılında Türkiye’de mahkemelere başvurarak, kimlik belgelerindeki isimlerinde Q, W ve X gibi harflerin kullanılabilmesini talep etmişti. Türk mahkemeleri, Türk alfabesinde yer almayan bu harflerin nüfuz cüzdanlarında kullanımını kabul etmemişti.

Eski AİHM Yargıcı Rıza Türmen ise kararın bağlayıcı olduğuna dikkat çekti, “Türkiye kararın gereğini yapmak zorunda” diye konuştu.

CNN TÜRK