Son dönemde İran ile yakın ilişkileri olan Sami Ofer evinde ölü bulundu. Ölüm nedeninin belirtilmemesi, yaşadığı baksılarla birleşince şüpheli bir hal aldı.

Reuters’ın geçtiği habere göre İsraili işadamı Sami Ofer evinde ölü bulundu. Ofer, uzun zamandır bilinmeyen bir hastalıkla mücadele ettiği açıklandı.

Türkiye’de Galataport ihalesi ile adını duyuran Ofer 89 yaşında Tel Aviv’deki evinde ölü bulunduğu açıklandı. İki oğlu ve 8 torunu bulunan Sami Ofer’in ölüm nedeni henüz açıklanmadı, ancak bunun ABD’nin, İran’la iş yaptıkları gerekçesiyle firmalarını yaptırımlar listesine alma kararıyla bir alakası olmadığı belirtildi.

İsrail’deki en zengin işadamlarından olan Sami Ofer, dünyada da bu alanda 79. sırada geliyor.

SAMİ OFER KİMDİR?

Sami Ofer kardeşi Yuli Ofer ile birlikte Ofer Biraderler (Ofer Brothers) grubunun sahibi. 19 Şubat 1922’de doğdu. 1947’de Romanya’dan İsrail’e göçmüş olan babaları Joseph Herschovici’nin Hayfa’da başlattığı küçük gemi acentesi oğulları Sami ve Yuli’nin (sonradan soyadlarını İbranileştirerek Ofer adını almışlardır) yönetiminde dev bir uluslararası gruba dönüşmüştür. İki kardeş bir arada, Forbes dergisi dünya zenginleri sıralamasında 2005’de 3.1 milyar dolarlık bir servetin başında 188’inci sıradadırlar. İsrail’in ikinci büyük zenginleridirler.

Kamuoyuna karşı ketum bir tarz benimsemiş olan iki kardeş, başta gemi taşımacılığı, bankacılık, inşaat ve emlak sektörlerinde faaldirler. Monako’da yaşayan Sami Ofer daha ziyade denizcilik sektörleri ile ilgili faaliyetleri, Tel Aviv’deki kardeşi Yuli ise emlak işlerini idare etmektedir. Ofer kardeşler, 2004 yılında, grup içindeki müşterek varlıklarını resmen ayıracaklarını ( Sami Ofer’in varlığının kardeşi Yuli Ofer’den çok daha fazla olduğu tahmin edilmektedir) ve çocuklarına birbirlerinden ayrılmış varlıklar devredeceklerini açıklamışlardır. Sami Ofer aynı zamanda tanınmış bir sanat koleksiyoncusu olup, dünyanın en büyük Marc Chagall tabloları koleksiyonuna sahiptir.

TÜRKİYE OFER’İ NERDEN TANIYOR?

Sami Ofer, 2005 yılı içinde Türkiye’de Tüpraş’ın % 14.76 hissesini alması ile tanındı.

İlerleyen dönemde Galataport ihalesini en yüksek teklifi vererek alması, Kuşadası limanını özelleştirme ihalesini kazanarak alması Ofer’in Türkiye’de tanınırlığını arttırdı.

GALATAPORT’A TEKLİF VERMİŞTİ

2005 yılında yapılan Galataport ihalesine Türk ortağı Mehmet Kutman ile 4.3 milyar dolarlık teklif vermiş ve ihaleyi kazanmıştı. Ancak ihale, Danıştay’ın imar planına yönelik kararından sonra 2006’da iptal edilmişti.

İsrail’in en zenginleri listesinde ikinci sırada bulunan Sami ve Yuli Ofer kardeşler, Forbes’in yaptığı uluslararası sıralamanında 188’inci sırada yer alıyor.

İŞ ADAMI OFER

-Yük gemi taşımacılığı

Kendi adına kayıtlı 30 gemiyi aşkın filosu ile Ofer grubu İsrail özel sektörünün en büyük armatörüdür. Filoda konteyner gemileri, tankerler, şilepler gibi farklı gemi türleri bulunmaktadır. Ayrıca, gruba bağlı (% 53 hisse) Israel Corporation şirketi aracılığıyla dünyanın 12. büyük deniz yük taşımacılığı filosunu içeren Zim Israel Navigation Ltd. şirketinin sahibidirler.

-Gemi yolcu taşımacılığı

Şikago lu Pritzker ailesi ile ortaklık halinde, lüks kruvazyer gemi taşımacılığının dünya devi Royal Caribbean’da 1.5 milyar dolar değerinde hisseleri bulunmaktadır.

-Bankacılık

İsrail’in dördüncü büyük ticari bankası United Mizrahi Bank’ın % 51’lik hisse ile kontrolünü ellerinde tutmaktadırlar.

-Emlak

İsrail’de toplamı 250 bin metrekareye varan ticaret ve hafif sanayi alanının sahibidirler. Ayrıca, İsrail’de 4 büyük alışveriş merkezi inşa etmiş bulunmaktadırlar ve bunların 3’ü 40’ar bin metrekare alanla ülkenin en büyükleridir. İsrail’de Eilat’ta 3 otel, Macaristan’da Budapeşte’de 2 otelin, yine İsrail’de Herzliya’da bir tatil köyünün mülk sahibi, Tel Aviv Sheraton City Tower Hotel’in hissedarıdırlar. Macaristan’da da birkaç alışveriş merkezi, ofis binası ve konut sitesi işletmektedirler.

-Kimya

Yine Israel Corporation şirketi aracılığıyla Ölü Deniz ve Negev Çölü’nde bromin, potasyum, klorin ve tuz yatakları işletmektedirler. Israel Chemicals, İsrail’in en büyük kimya sektörü şirketi ve en büyük ihracatçı şirketlerinden biridir. Petrol sektöründe de Oil Refineries Ltd. şirketinin % 26 hissesi (kalanı İsrail devletinin) ile faaldirler. NASDAQ borsası şirketlerinden olan ve ileri teknoloji ile silikon parçacık üzerinde yarı iletken entegre devreleri üreten Tower Semiconductor da Ofer grubunundur.

Ofer bilmecesi

İran kurduğu yakın ilişkiler ile gündeme taşınan Ofer son dönemde bu yüzden büyük baskı yaşadığı biliniyordu.

Özge GÜNEŞ – İsrail’in düşman ilan ettiği İran ile iş yapan Ofer’İn son dönemde ciddi baskı altında olduğu bilinmiyordu. İran ile yakınlaşma Ofer ilk kez Mayıs ayında sorulduğunda normlar içinde yürüyen bir ilişki olduğunu, ambargoyu delen bir ticaret olmadığını kaydetmişti.

İsrail tarafında ise düşman ilan edilen İran’la ilişkiler kabul görmedi. İsrail’in Haarretz Gazetesi’ne göre İsrail Milli Güvenlik Konseyi Başkanlığı’na atanan Yaakov Amidror’ın daha önce dahil olduğu İsrailli işadamları Ofer Kardeşler’in İran ile ticaret yapmasını eleştiriliyordu.

Türkiye Ofer’i nasıl bilirdi?

İsrail Savunma Bakanlığı ve askeri araştırma departmanında da çalışmalar yapan Amidror, Sami ve kardeşi Idan Ofer tarafından yönetilen Ofer Kardeşler grubunun yönetim kurulunda daha önce görev yapmıştı. Konu ile ilgili Haaretz Gazetesi’nin sorularını yanıtlayan Amidror, İran ile ticaret yapan şirketin sadece yönetim kurulu üyesi olduğunu; şirketin için alınan kararların bireysel olarak alınmadığını söyleyerek kendini savundu. Ayrıca Amidror kendisine yönelik konu ile ilgili yöneltilen sorulara da açık olduğunu sözlerine ekledi.

Ofer’in İran ilişkileri ile alarma geçen İsrail geçtiğimiz Pazar günü İran ile ticaret yapan firmalar konusunda görüştü. Ofer Kardeşler’in ilişkileri eski Mossad şefi Meir Dagan tarafında da değerlendirildi. Dagan geçtiğimiz Çarşamba yaptığı açıklamada Ofer Grubu’nun kanunlara karşı gelmediği görüşünde olduğunu belirtmişti. Dagan hükümetin İran ile ilişkisi olan şirketlere ceza kesilmesinin gündeme geldiğini ceza kapsamında bir yıl hapis ve 5 milyon Shekel yani 1,476,461 ABD doları ceza seçenekleri olduğu da belirmişti. Bu rakam şirketin kar beklentisinin üç katına denk.

Haaretz’in kaynaklarına göre, sert eleştiriler nedeniyle Ofer Ailesi ellerindeki tüm gemileri İran limanlarına demirledi. baskılar da İsrail basınında geniş yer bulmuştu.

Son dönem ticari ilişkiler ABD Dışişleri Bakanlığı raporunda da yer aldı.

Bugün evinde ölü bulunan Ofer’in çocuklarından ve torunlarından ölüm nedeninin açıklanmaması ölümü ile ilgili şüpheleri de artırmaya başladı.

2008 yılında, Ofer gazeteci Mickey Rosenthal belgesel “Shakshuka Yöntemi” in ana karakteri oldu. film, Ofer ailesinin İsrail hükümeti ile ilişkileri olduğunu iddia ve yolsuzluk suçlu oldu.

Ofer ailesi filmin yayımlanmasından sonra Rosenthal dava açmıştı.

İsrailli iş adamı Sami Ofer Türkiye tarafından da yakından bilinen bir kişilikti. Özellikle Galataport ihalesi, Tüpraş ve Maliye eski bakanı Kemal Unakıtan ile görüşmesi basına yansımıştı.

Bugün hayatını kaybeden İsrailli iş adamı Sami Ofer Türk iş ve siyaset dünyasınında yakından tanıdığı bir kişiydi.

Ofer Türkiye’de ilk kez 2002’te adını duyurmuştu. Dönemin maliye bakanı Kemal Unakıtan ile yaptığı görüşme basına yansıdığında çok ses getirmiş daha sonrasında Başbakan Erdoğan’ın da Sami Ofer ile Davos Zirvesin’de görüştüğü ortaya çıkmıştı.

Bu görüşmelerin bu denli yankı bulmasının ana nedeni ise Ofer’in elinde bulundurduğu tahmin edilen yüzde 14.76 oranındaki Tüpraş hissesinin değeri 6 ayda büyük değer kazanan ve İstanbul Galataport ihalesinde 49 yıllığına yayılan ödeme planıyla tartışmalara konu olan İsrail kökenli Ofer Grubu’nun, Başbakan Erdoğan ve Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’la 2002’den beri ‘sık sık’ görüşmesinin ortaya çıkması oldu. Erdoğan’a teşekkür mektubuyla sonuçlanan buluşmaların en çarpıcı sonucu, Ofer ailesinin büyük oğlu Eyal Ofer’in Unakıtan’la sabaha karşı saat 02.00’de yaptığı görüşmenin hemen ardından Tüpraş hisselerinin Ofer Grubu’na satılması oldu.

Türkiye’de gündeme oturan bu büyük borsa operasyonunun 1 Mart 2005’te sabaha karşı 02.00’de Unakıtan’ın Ofer Ailesi’nin büyük oğlu Eyal Ofer’le yaptığı gizli görüşmeden doğduğu ileri sürüldü. Hükümetle, Ofer ilişkisi üzerine kulislere yansıyan bilgiler ve belgelere dayalı tespitler şöyle:

28 ŞUBAT PAZARTESİ: Özelleştirme İdaresi (ÖİB), SPK ve İMKB’ye 28 Şubat 2005’te gönderdiği yazılarla, Tüpraş’ın yüzde 14.75’lik bölümünü borsada satmayı planladığını bildirdi.

1 MART SALI: Eyal Ofer ile Global Menkul’un sahibi Mehmet Kutman, 28 Şubat’ı 1 Mart’a bağlayan gece yarısı İstanbul’dan özel bir uçakla Ankara Esenboğa Havalimanı’na indi. Ofer ve Kutman ikilisi, kendilerini karşılayan araçla saat 02.00’de Unakıtan’ın yanına götürüldü. Unakıtan, görüşmenin sonunda kendisine bağlı olan ÖİB’ye “Hisseleri satın” talimatını verdi.

ÖİB AYNI GÜN AÇIKLAMA YAPTI: Aynı gün içinde aracı kuruluşlar İş Yatırım ve Global Menkul Değerler ile ÖİB, Tüpraş hisselerinin satışına ilişkin duyurularını yaptı. Bu duyurular 1 Mart tarihli 40 numaralı İMKB günlük bülteninde yayımlandı. Duyurunun yayımlandığı saatlerde Global’in başvuru evrakında eksik olduğu anlaşıldı. Evrak birkaç saat içinde temin edilerek resmi prosedür tamamlandı.

3 MART PERŞEMBE: İMKB Başkanlığı, Ofer-Unakıtan görüşmesinden 2 gün sonra satış işleminin gerçekleşmesi için izin verdi.

4 MART CUMA: Hisselerin satış işlemi 4 Mart 2005’te tamamlandı. Hisselerin Global aracılığıyla 6 fona satıldığı öğrenildi. Ancak Milliyet’in aldığı bilgilere göre, söz konusu fonlardan biri Templaton’a, 5’i ise Ofer’in talimatıyla Global’e kurdurulan fonlardı. Böylece dünyanın önde gelen fonlarından Templaton’ın katılımıyla Tüpraş’ın yüzde 14.76’sı Ofer Grubu’nun eline geçmiş oldu.

28 ŞUBAT 2005 Saat: 23.45

Atatürk Havalimanı’ndan Eyal Ofer ve Mehmet Kutman’ı taşıyan özel uçak Ankara’ya doğru hareket ediyor.

1 MART 2005 Saat: 01:00

Ankara Esenboğa Havalimanı’na inen ikili kendilerini bekleyen arabayla hızla alandan ayrılıyor.

1 MART 2005 Saat: 02:00

Eyal Ofer, Mehmet Kutman ve ekibi, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’ın yanına getirilerek Tüpraş üzerine görüşmeye başlıyorlar.

1 MART 2005 Saat: 09:00

Bakan Unakıtan, kendisine bağlı Özelleştirme İdaresi’ne Tüpraş’ın 14.76’sının Ofer’e satışının talimatını veriyor.

Alınan bilgiler o dönemde, Sami ve Eyal Ofer’in Erdoğan ve Unakıtan’la görüşme trafiği şöyle yaşandı:

1. BULUŞMA 2002’DE:

Erdoğan ile Eyal Ofer arasındaki ilk görüşme, 2002 kışında Davos’ta düzenlenen toplantılarda oldu. Eyal Ofer’in Zodiac Maritime Agencies Ltd. Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla katıldığı görüşmede, Erdoğan, “AKP Genel Başkanı” unvanını taşıyordu. Söz konusu tarihte 3 Kasım genel seçimleri yapılmamış ve AKP henüz hükümet olmamıştı.

2. BULUŞMA 2003’TE:

Eyal Ofer’in Erdoğan’la bir sonraki buluşması da 2003 Davos toplantıları sırasında oldu. Ofer bu defa İngiltere menşeili ve lojistik/taşıma sektöründe faaliyet gösteren Associated Bulk Carriers şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı olarak Erdoğan’ın karşısına oturdu. Bu tarihte AKP hükümet olmuş, ancak Erdoğan henüz Başbakanlık’a taşınmamıştı.

3. BULUŞMA İÇİN BALO KAPISINDAN GİRDİLER:

Erdoğan, Davos’tan 6 ay sonra Ofer Ailesi’yle yeniden buluştu. Sami ve Eyal Ofer, özel bir uçakla 14 Ağustos 2003’te Ankara’ya geldi. Önce Unakıtan’la görüşen Oferler, öğleden sonra AKP’nin 2. kuruluş yıldönümü toplantılarının yapıldığı Bilkent Otel’e gitti. Oferler, otelin balo salonunun arka kapısından girerek Erdoğan’ın görüşme için hazırlattığı özel suite çıktılar. Erdoğan da parti il başkanlarına konuşma yaptıktan hemen sonra suite çıkarak Oferler’le bir araya geldi. Oferler, 4 AKP yöneticisinin de katıldığı görüşme sonrasında yine gizlice, ancak bu defa garsonların servis kapısını kullanarak otelden ayrıldılar. İki hafta sonra da Sami Ofer Erdoğan’a bir teşekkür mektubu gönderdi.

4. BULUŞMANIN GÜNDEMİ GALATAPORT:

Eyal Ofer’in Unakıtan ve Erdoğan’la dördüncü buluşması, Ocak 2004’te Davos’ta oldu. 4. Vakıf Han ve Galataport Projesi’nin ele alındığı görüşmeye Ofer Şirketler Grubu CEO ve Başkanı sıfatıyla Eyal Ofer, Royal Carribbean Cruises Ltd. CEO’su Richard Fain ve Hyatt Şirketler Grubu Başkanı Thomas J. Pritzker katıldı.

GALATAPORT İPTAL EDİLDİ

2006 yılında ise Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Galataport ihalesinin TDİ tarafından iptal edildiğini ve bu kararı dün onayladığını söyledi. TDİ İhale Komisyonu’nun aldığı iptal kararı Özelleştirme İdaresi’ne bildirilirken, dün akşam itibariyle Maliye Bakanı Kemal Unakıtan tarafından onaylandı ve ihale iptal olmuş oldu.

Kaynak : GAZETEPORT