ÖSYM Başkanı Demir’in YGS kitapçığında şifre iddialarına yanıtları, kafaları daha da karıştırdı. Tek net yanıt: Bize güvenin.

ÖSYM Başkanı Ali Demir, ‘sadece ve sadece’ basın için hazırlandığını, hiçbir adaya verilmediğini söylediği ‘şifreli kopya’ konusundaki sorulara kafa karıştıran yanıtlar verdi. Demir, her adaya sunulan ayrı soru kitapçıkları ve cevap anahtarları konusunda da net yanıtlar veremedi.

Yaklaşık 1.5 milyon öğrenci, 27 Mart Pazar günü girdikleri Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) sonrası ortaya atılan ‘şifreli yanıt’ iddialarına açıklama beklerken, ÖSYM Başkanı Ali Demir dün basın toplantısı düzenledi. Demir’in terleten sorulara verdiği yanıtlar şöyle:

Şifre nasıl oluştu?

Demir, basına verilen kopyada ortaya çıkan ‘dizin’in nasıl oluştuğunu, “Master kitapçıkta cevap şıkları küçükten büyüğe doğru sıralanmış vaziyette. Master kitapçıktaki doğru cevabın yeri değiştirilmeden, yanlış cevapların yeri karıştırılmış bir kopya hazırlandı. Dolayısıyla, seçenekleri büyükten küçüğe (küçükten büyüğe demek istiyor) dizdiğinizde yerinde kalan doğru cevap olmakta. Dolayısıyla bu bir şifreleme değil” sözleriyle açıkladı.

Diğer kitapçıklarda aynı şifre var mı yok mu?

Adaylara, aday sayısı kadar soru kitapçığı hazırlandığını ve her kitapçıktaki dizinin farklı olduğunu anlatan Demir, önce “1 milyon 700 bin kitapçık oluşturuldu. Bir iki kitapçık basına dağıtılanla aynı çıkabilir ama böyle bir durum ‘rastgele’ oluşabilir” dedi. Demir daha sonra “Bazı kitapçıklarda böyle bir şifre olduğu ortaya çıkarsa istifayı düşünür müsünüz” sorusu üzerine ise “Bunun hiçbir adayda söz konusu olmadığına inanıyorum. Bu nedenle herhangi bir istifayı gerektirecek bir nedenin olduğunu düşünmüyorum” dedi. Demir, “Birbirinin tıpatıp aynısı olan iki kitapçık ve iki cevap anahtarı var mı?” sorusuna da kesin bir dille “Hayır” yanıtını verdi.

Şifre ile kaç soru doğru yapılabilir?

Demir, “Böyle bir tesadüf olabilir mi? 40 sorudan 37 soruya hiç okumadan doğru yanıt verilebilir mi?” sorusunu şöyle yanıtladı:

“40’ta 40’tır aslında. Sebebi üç tanesinin sırasının bozulmamasından kaynaklanmaktadır. Ben sadece basına verdiğim kopyadaki doğru cevapların, doğru yerinde olmasından, doğru olmasından emin olmak için bunu yaptım. Başka gayesi yok. Master kopyalarda matematik soruları için geçerli olan şifreleme diğer testlerde de geçerlidir. Eğer siz küçükten büyüğe doğru sıralama yaparsanız hepsinde bu geçerlidir.”

Uzmanlar, şifrenin sadece soruların kesişmesine dayanmadığını, soruların kesişmesi ile sadece 17 sorunun doğru bilinebildiğine, kesişmeyen durumlarda doğru yanıtın ‘A’ ya da ‘E’ seçeneklerinde olduğuna dikkat çekerken, Demir, bunun bir algoritmadan kaynaklandığını anlattı, ancak o algoritmanın ne olduğunu açıklamadı.

Kaç cevap anahtarı var?

“1 milyon 700 bin kitapçığa karşın 1 milyon 700 bin cevap anahtarı mı var?” sorusu üzerine Demir şöyle dedi: “Bir algoritma kapsamında çok sayıda cevap anahtarı oluşturuldu. Bunun nedeni ben sınav sonrasında madde analizi yapmak zorundayım. Madde analizinde sadece doğru yanıtın işaretlenmesi yetmez. Hangi yanlış yanıtın işaretlendiğinin de tespit edilmesi gerekir. Bu nedenle bir algoritma kapsamında çok sayıda cevap anahtarı üretildi ve o üretilen anahtarla adaylara farklı birer soru kitapçığı üretildi. Kaç cevap kâğıdı olduğu da bize kalsın. 1 milyon 700 bine varacak kadar. 160 sorudan 1 milyon 700 bin soru üretebilmek, cevap kâğıdında şıkların yerini değiştirebilmek ve bunu da kontrol altında tutabilmeniz için bir algoritmaya ihtiyacınız var.”

Demir, “Cevap anahtarı daha az sayıda olduğu için birbirinin aynısı olan cevap anahtarı da olması gerekmiyor mu?” sorusuna yanıt verirken ise “160 sorudan 1 milyon 700 bin soru kitapçığı üretebilmek, cevap şıklarının yerini değiştirebilmek ve bunu da kontrol altında tutabilmeniz için bir algoritmaya ihtiyacınız var, bir sınırlara ihtiyacınız var. Bunu da lütfen takdir edin” yanıtını verdi.

Savcılık incelemek için 89 bin kopya mı aldı?

Ali Demir, kendilerinin depodan basılı kopyaları alıp incelediklerini, benzer duruma rastlamadıklarını söyledi. Ancak, alınan birkaç örneğin 1 milyon 700 bin kitapçığı temsil edip edemeyeceği sorulunca kitapçıkların internette herkese açılacağını söylemekle yetindi. Demir, savcılığın da soruşturma için soru kitapçıklarından rastgele örnekler aldığını söyledi. Demir, savcılığın her ildeki her sınav merkezinden birer tane örnek aldığını söyledi. Ancak 89 binin üzerinde sınav merkezi olduğu dikkate alındığında savcılığın 89 bin adet örnek almadığı öğrenildi.

Savcılık merkezdeydi

Demir’in basın toplantısı sürerken savcılık talimatıyla geldiklerini söyleyen görevliler ÖSYM yetkililerinden bilgi aldı.

Başkan’ın tavsiyesi: LYS’de şifre arama

Düzenlediği basın toplantısında şifre iddialarının tamamen asılsız olduğunu savunan ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ali Demir, üniversite adayları ve velilerinden, içlerini rahat tutmalarını istedi.

“Sınavda hiçbir adayı haksız bir şekilde öne geçirecek bir uygulama asla oluşmamıştır” diyen Demir bütün soru kitapçıklarının internet üzerinden tüm kamuoyuna sunulacağını açıkladı. Ancak ÖSYM, 1 milyon 700 bin soru kitapçığını Demir’in açıkladığı saatte yayınlamakta zorlandı.

Titiz bir inceleme başlattıklarını duyuran Demir, böyle bir şeyin gerçekten doğru olmasının, tüm sınavın iptalini getireceğini söyledi. Soru kitapçıklarının kişiye özel olduğunu belirten Demir, kitapçıkların adayların kişisel bilgileri saklanarak yayınlanacağını belirtti.

Demir, öğrencilere artık geleceğe bakmaları ve haziran ayında yapılacak LYS’ye konsantre olmaları önerisinde bulundu. Başkan Demir, ikinci basamak sınavına girecek adaylara ‘Belki bunda da şifreleme vardır’ diyerek, şıkları küçükten büyüğe dizme yoluna gitmemeleri uyarısında bulunup, bunu yapanların zaman kaybedeceğini söyledi. Demir’in, “Siz bir veli olsaydınız, yaptığınız açıklamadan tatmin olur muydunuz?” sorusuna yanıtı ise “Bilgi kaynağı olarak sadece ÖSYM’yi alırsanız hiçbir kafa karışıklığı oluşmayacaktır” oldu. Demir, “Basına dağıtılan kopyada master kitapçık dediğimiz küçükten büyüğe dizilimin muhafaza edilmesine dikkat edeceğiz veya her kuruma ayrı kitapçık üretip onunla birlikte cevap anahtarını verebiliriz” dedi. Demir, sistemin güvenliğini uluslararası bir kuruluşa denetlettirebileceklerini de söyledi.

Açıklamada 3 çelişki

ÖSYM Başkanı Ali Demir, dünkü basın toplantısında “Basına dağıttığınız soru kitapçıklarındaki ’şifreleme” iddiası bir tesadüf mü? Bu nasıl tesadüf? 40 sorudan 37’si doğruyu tutuyor” sorusu üzerine “40’ta 37 değil. 40’ta 40 da diyebilirsiniz, 160’ta 160 da” diye yanıt verdi. Bir gazetecinin “O zaman o şifreyi açıklayın” sözleri üzerine Demir, “Öyle bir şifre yok. Şifre dediğiniz şey şudur; cevap şıklarını küçükten büyüğe sıralarsanız, ana kitapçıktaki cevap şıkkının yeri kaldığı için çakışan şık cevap olmaktadır” dedi. Ancak kitapçıktakı seçeneklerin kurgusuyla Demir’in söyledikleri arasında üç derin çelişki var:

2, 11, 23, 28, 34 ve 39. sorularda seçeneklerin tamamı çakışıyor. Yani geleneksel, küçükten büyüğe seçenek dizilimi yapılmış. Başkan Demir bu sorularda seçeneklerin tamamının neden yerinde tutulduğunu açıklamadı. Başka bir garip tesadüf de bu 6 sorunun tamamında doğru yanıtın “A” seçeneği olması. Başkan’ın açıklamasında ise tüm sorularda yanlışların yerinin değiştirilmesinden başka anlam çıkmıyor.

3, 20, 27, 33 ve 40. sorularda ise tam tersi bir durum var. Seçeneklerin hiçbiri çakışmıyor. Başkan’ın açıklamasının aksine, bu sorularda doğru yanıtlar da dahil tüm seçeneklerin yeri değiştirilmemiş. Bu soruların doğru yanıtları ise “D” ya da “E”.

19. soru ise hiçbir şifreye uymuyor. Sorunun doğru yanıtı “B” iken, şifreyi uygularsanız “E” seçeneği çıkıyor. Bu soruda seçeneklerin dizilimi her şeyiyle sürüden ayrılmış durumda ve 40’ta 40 yapmak olanaksız.

Bilişimci uzman gitti iplikçi başkan geldi

ÖSYM Başkanlığı’na resmi ataması önceki hafta yapılan Prof. Dr. Ali Demir, makine mühendisi. 1982 yılında İTÜ Makine Mühendisliğinden mezun olan Demir, aynı bölümde yüksek lisansını tamamladı ve daha sonra İngiltere’deki Loughborough Teknoloji Üniversitesi’nde doktorasını yaptı. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü yapan Demir, İTÜ’de Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı öğretim üyeleri arasında yer alıyor. Tekstil üretim yöntemleri üzerine yazdığı tez ve kitapları da olan Demir’in dikkat çeken ilgi alanı ise filament iplik. Demir, birçok sanayi kuruluşuna, filament iplik üretimi alanında teknolojik danışmanlık yapıyor.

Demir’den önceki başkan Prof. Dr. Ünal Yarımağan’dı. Yarımağan ÖSYM’nin kurulduğu 1974’ten 2010’a kadar 36 yıl ÖSYM’de çalışmış, 2004’ten itibaren de başkanlık yapmıştı. Elektronik yüksek mühendisliği diploması olan Yarımağan, bilişim sistemleri dalında doçentlik, bilgisayar bilimleri anabilim dalında da profesörlük unvanı almıştı. Yarımağan KPSS skandalının ardından istifa etmişti.

Gül: Ben ikna oldum

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül dün akşam Endonezya’ya hareketinden önce yaptığı açıklamada, Demir’den bilgi aldığını ve kendisinin tatmin olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Gül, “Öğrencilerin güvenle 2. sınava hazırlanmaları gerekir” dedi.

Kaynak : Radikal