’’Başkanlık sitemi denemesi bilinmezliklerle dolu maceralı bir yolculuk, sultanlıktır’’ dedi. Bu görüşlerini DYP milletvekiliyken 12 yıl önce Meclis tutanaklarına geçiren İyimaya şimdi ise konuşmuyor…

ANKARA – Başbakan Erdoğan’ın gündeme getirdiği başkanlık sistemi tartışmalarından uzak duran Meclis Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya’nın görüşleri, TBMM tutanaklarından çıktı. 1999’da DYP milletvekili olarak Meclis’te bulunan İyimaya, Cumhurbaşkanlığı bütçesi görüşülürken, Genel Kurul’da yaptığı konuşmada başkanlık sistemini yerden yerde vurdu.

‘’Demokrasi tarihinde, Başkanlık sisteminden parlamenter sisteme, parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçiş denemesi, yok denecek kadar azdır. Böyle bir deneme, bilinmezlik ve belirsizliklerle dolu maceralı bir yolculuktur’’ diyen İyimaya, başkanlık sistemini ‘’Sultanlık olarak’’ niteledi ve şu görüşleri savundu:

SALTANAT KÖŞKÜ

Parlamenter sistemin aksayan yanlarını gidermek dururken, bir başka sistem arayışı ve orada bir saltanat köşkünü kapma pahasına, milleti meçhul bir tecrübe galerisinden geçirmeye hakkımız var mıdır!

DEMOKRASİYE VEDA

Böyle bir sistemde yürütme gücünün tamamını elinde tutan kudretli bir devlet başkanı ve çoğunluğu başkanın başkanının partisinden olmayan bir parlamento düşünün. Kriz belirdi; kanunlar çıkarılamıyor veya başkan veto ediyor. Bu krizi nasıl aşacaksınız? Bunu yaşayan ülkeler, aşamadılar; ülkelerine acılar çektirdiler ve demokrasiye veda ettiler.

ASKERİ DARBE

Bu sistemdeki kriz, hareketsizliğe yol açıyor; aksi, askeri darbeleri davet ediyor; rejimi, başkancı veya totaliter yapıya dönüştürüyor.Türkiye’de başkanlık sistemi, bize has kriz yeteneğimizle düşünüldüğünde, en demokrat bir devlet başkanını dahi, çok kısa sürede despotlaştırabilecektir. Türk Milleti, böyle bir deneye müstahak değildir.

ÇARE PARLAMENTER SİSTEM

Çare parlamenter sisteme devamdır. Deneme, yanılma ve düzeltme yönteminin şaşmaz sürecinde ve evrim kanunları içinde parlamenter sistemi korumak, bir demokrasi şartıdır. Sorunlar, parlamenter sistemin çok genel yapısı içerisinde çözülebilir; ama, sorunların kaynağı, sistemin kendisi değil, sorunların karakterleridir.

FİİLEN ZATEN VAR

Cumhurbaşkanına bağlı kuruluşlar ve Cumhurbaşkanının yetkileri düşünüldüğünde, sistemimiz, bir anayasa mühendisliği sakatlığı taşıyor. Günümüzde fiili bir başkanlık rejiminin uygulandığını ve parlamenter sistemin fiilen terk edilmiş olduğunu ifade etmek, abartılı sayılmaz.

SULTAN OLMAK İSTİYOR

Süleyman Demirel, bir dönem bu tür tartışmalara anlamlı bir nokta koymuş ve “Özal sultan olmak istiyor” demişti. Bu söz o gün için doğruydu, bugün için doğrudur, yarınlar için de doğru olacaktır.

Kaynak : Yusuf Sahici – GAZETEPORT