Anayasa maratonu bitti. Meclis’in 17 günlük mesaisi tamamlandı. Paketin tümü için yapılan oylamada sonuç 336 ‘evet’ oldu. Son günde de tartışmalar bitmedi. Oylamanın ardından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan parti grubunda yaptığı konuşmada, “Artık mühür gerçek sahibinde, mühür millette” dedi.

TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliğinin 2. turunda, teklifin tümü 72 ret oyuna karşı 336 oyla kabul edildi.

Genel Kurulda gizli oylamaya 409 milletvekili katıldı. Oylamada 336 kabul, 72 ret oyu kullanıldı; 1 oy da boş çıktı.

TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, teklifin kabul edilerek kanunlaştığını belirterek, 18 Mayıs Salı günü toplanmak üzere birleşimi kapattı.

Oylamaya ilişkin sonuçların açıklanması AK Parti’li milletvekillerince alkışlarla karşılandı. Bazı milletvekillerinin birbirlerine sarıldığı gözlendi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, sonuçları değerlendirirken “Ülkemize, milletimize hayırlı olsun” dedi.

“Türkiye’nin itibarına itibar kattınız”

Erdoğan ayrıca, teklifin kabulünden sonra, partisinin TBMM Grubunu topladı. Basına kapalı toplantı yaklaşık yarım saat sürdü.

Başbakan, milletvekillerine teşekkür etti ve düzenlemenin getirdiklerinin vatandaşlara anlatılmasını istedi.

Erdoğan, “niyet okuyucularının, felaket tellallarının ve karanlık senaryo yazanların, bugün bir kez daha hayal kırılığına uğradığını” söyledi.

Milletvekillerine, “Bugün siz hür iradenizle, Türkiye’nin itibarına itibar kattınız” diye seslenen Erdoğan, milletvekillerinin her birine şükranlarını sunduğunu ifade etti.

Başbakan Erdoğan, bundan sonra kararı milletin vereceğini dile getirdi.

Erdoğan, TBMM Genel Kurulunun çalışmalarına ara verdiğine işaret ederek, referanduma karşı milletin bilgilendirilmesi için bu sürecin çok iyi değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Milletvekillerinden, bu süre içinde vatandaşlara anayasa değişikliğini çok iyi anlatmalarını isteyen Erdoğan, değişikliğin neler getirdiği, ne tür yararları olduğu, süreçte muhalefetin takındığı tavır, birlik ve beraberliklerini nasıl korudukları gibi konuların millete aktarılması gerektiğini vurguladı.

GENEL KURUL’DAKİ GÖRÜŞMELERDEN NOTLAR

TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliği teklifinin 27. maddesine ilişkin değişiklik önergesi üzerinde konuşan BDP Grup Başkanvekili Bengi Yıldız, “Bu yanlış hesap bir çok yerden döner ama yanlış hesap meydanlardan, sandıklardan dönecek. Meydanlara bekliyoruz sizi” dedi.

CHP Grup Başkanvekili Hakkı Suha Okay, değişiklik teklifinin tek paket halinde referanduma götürülmesinin “Anayasa’ya aykırı” olacağını savundu. Okay, “Bu düzenleme, bir anlamda Cumhuriyeti rotasından çıkarma amaçlı, bir anlamda aydınlanma devriminden rövanş alma amaçlı ama bir anlamda da Cumhuriyet değerlerini örselemek amaçlı gelmiştir. Umarım bu yanlıştan yüce kurul vazgeçer” diye konuştu.

CHP Konya Milletvekili Atilla Kart Anayasa değişiklik teklifinin “devleti yönetme değil devleti ele geçirme amaçlı” olduğunu savundu. Kart, referandumda teklifin tümünün oylanacak olmasını eleştirdi. Kart, “Bu teklif, sınırlı olan hukuk devletini ortadan kaldıracaktır. Umarım TBMM’nin üstün ve özgür iradesiyle bu talihsiz gelişme engelleyecektir” dedi.

Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu, Anayasa değişiklik teklifinin tek tek oylanmasına ilişkin önergeler olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Mantıken baktığınız zaman doğru gibi gözüküyor. Çünkü referandumlar bir konunun sunulması aslında. 20-30 maddelik bir metni ne bizim ne başka bir ülkenin ayrı ayrı sunması durumunda ortaya çıkacak durumu düşünün. Burada biz 30 madde için tek tek sayfa açtık oraya yazdık. Gelecek seçmen, okuyacak, bu maddeye ‘evet mi desem hayır mı desem…’ Geçecek öbür maddeye. Böyle bir şey fiilen mümkün müdür? Olmayacak bir şey söylüyoruz.

Venedik kriterlerinde bir içerik bütünlüğü olsun deniliyor ama bir Anayasanın değişik bölümleri eğer sunuluyorsa, bizim yaptığımız gibi, Anayasanın tümü sunulmuş gibi addediliyor. Bu durumda da haliyle hepsi sunulabiliyor. Zorluk sebebiyle de bizden önceki değişiklikler de tümünün oylanması şeklinde yapılmış. İdeal olduğunu söylemiyorum ama başka da çare yok.”

Eker’e tepki

MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, milletin her maddeyle ilgili “evet” ya da “hayır” deme hakkından imtina edildiğini savundu. “Milleti bir şeyden anlamayan, ayıramayan, göbeğini kaşıyan insanlardan müteşekkil gören bu zihniyeti kınıyorum” diyen Vural, “Anayasa Mahkemesine Habur hakimlerini atamak istiyorsunuz” şeklinde konuştu.

Yerinden söz alan Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker, mazotun, gübrenin desteğin kendi hükümetleri döneminde başladığını ifade etti. Eker, AK Parti döneminde buğdayın ithalatının sona erdiğini söyledi.

MHP milletvekilleri, Eker’in bu sözlerine ve Şahin’in Eker’e söz vermesine tepki gösterdiler. Şahin, “Yerinden açıklama yapmak isteyen her arkadaşıma söz imkanı verdim. Sayın Bakan da aynı zamanda milletvekili değil mi? O, isteyemez mi?” dedi.

Bunu üzerine bazı MHP milletvekilleri yerlerinden söz istediler. Ancak, Şahin, “Tüm arkadaşlarımızı sisteme girerse sabaha kadar oylamayı bitiremeyiz.

Söz verilip verilmemesi başkanın inisiyatifinde. Bu imkanın istismar edilmesine izin vermem” şeklinde konuştu. Şahin, MHP Isparta Milletvekili Nevzat Korkmaz’ı da “Benimle bağırarak konuşmayın” diye uyardı.

Şahin, AK Parti Ankara Milletvekili Aşkın Asan’a, verdiği değişiklik önergesi üzerinde konuşmak mı yoksa gerekçesinin mi okunmasını istediğini birkaç kez sordu. Şahin, Asan’a da, “Beni duymuyor musun Sayın Asan? Takip edin burayı. Önünüzdeki bilgisayarı kapatın” uyarısında bulundu.

AK Parti Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ, hiçbir Anayasa değişikliğinin bu teklif kadar müzakere edilmediğini ifade etti. Teklifin içeriğiyle ilgili bilgi veren Bozdağ, “Milletten korkmaya gerek yok. Biz millete güveniyoruz. Son kararı millet verecektir” dedi.

Görüşmeler sonunda değişiklik önergeleri reddedildi.

CNN TÜRK