İsrail ile son dönemde gerginlik yaşayan Türkiye, Ortadoğu siyasetinde makas mı değiştiriyor?

Türk Dış politikasına önceki yıllarda yön vermiş isimler, hem Türkiye ve İsrail hattında gelinen noktayı 32. Gün’e değerlendirdi, hem de hükümete mesaj gönderdi. Eski dışişleri bakanlarının görüşleri ayrıntılarda farklılaşsa da, buluşulan iki nokta var: O da, Türk dış politikasında bugüne kadar gözlenen sürekliliğin son dönemde İsrail ile yaşananlarla kırıldığı ve dış siyasette hissi politikalara yer olmadığı..

Önce Davos’ta one minute, sonra da tatbikat krizi.

Türkiye son dönemde iplerin gerildiği İsrail’den uzaklaşıyor mu? İki ülke arasındaki stratejik bağlar tarih mi oluyor?

Son 30 yılda Türk dış politikasına yön vermiş isimler bu kritik soruların yanıtını 32. Gün’de verdi.

İkinci Özal hükümetinde 1987-1990 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı koltuğunda oturan Mesut Yılmaz, İsrail ile ilişkilerde ciddi bir soğumanın olduğu görüşünde.

Yılmaz’a göre gelinen nokta Türk dış politikasının en önemli özelliği yani devamlılığından bir sapma olduğunun göstergesi.

Mesut Yılmaz, “Ciddi bir soğuma var takip ettiğim kadarıyla. Dış politikada kırılma olduğu anlamına gelir. Makas değişikliği ciddi endişe ama yeterli bilgim yok devlet geleneğinin en önemli ayağı dış politikada sürekliliktir. Refahyol hükümetini ayrı tutarsak bir devamlılık vardı ama şimdi sapma var” dedi.

Başbakan Erdoğan’ın, tatbikatın iptaliyle ilgili “halkın hassasiyetine kulak verdik” açıklaması bir soruyu daha gündeme taşıdı.

Dış politikada izlenecek rota halkın talebine göre mi belirlenir?

AK Parti’nin ilk kez iktidara geldiği dönemde Dışişleri Bakanı olan Yaşar Yakış’a göre Türkiye’nin İsrail’e yaptığı bir “ince ayar.”

Yakış, “İnce ayarlar daha önce Türkiye’ye de yapıldı, o mübah da bu mu değil. Nam olsun diye dış politika yapmaz kazancaklarını kaybedeceklerini düşünür. İsrail’in Türkiye’yi kaybetme lüksü olamaz. Türkiye ince ayar yapıyor. Tespit bu” dedi.

12 Eylül darbesinden sonra kurulan hükümette 1980-83 yılları arasında Dışişleri Bakanı olarak görev yapan ve İsrail’de Türkiye’nin temsil düzeyini aşağı çeken İlter Türkmen bile, hükümetin İsrail’e karşı izlediği politikayı “hissi” buluyor.

İlter Türkmen, “Önceki hükümetlerin başarısı İsrail ile Arap ülkeleri ile ilişkileri aynı anda yürütmek. İsrail ile ilişkiler bozulmadı Arapları gücendirilmedi. Tepkiyi yerinde bulmuyorum. İnce ayarcılardanım ama dargınlıktan sonra kıymetimizi anladık. İsrail ile gerilimin ileriye götürülmesi tehlikeli” diye konuştu.

Murat Karayalçın döneminde kısa bir süreliğine Dışişleri Bakanlığı yapan Mümtaz Soysal da İsrail ile ilişkilerde ince değil kaba bir ayar yapıldığını savunuyor.

CNN TÜRK