![\"\"](\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/30-10-2025_213316.jpg\")
<\/a><\/p>\nMurat G\u00fclkan, \u015eant Manukyan ve Ali A\u011fao\u011flu krizi konu\u015ftu<\/strong>.<\/p>\n T\u00fcm d\u00fcnya nefesini tuttu, ABD’li bankalar\u0131n halini g\u00f6sterecek stres testinin sonucunu bekliyor. Stratejist Murat G\u00fclkan’a g\u00f6re, bankalar\u0131 kurtarma plan\u0131 “\u00e7a\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck soygun operasyonu”<\/p>\n G\u00fclkan, “Vergi verenlerin paras\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ama kuvvetli bir lobiyle bankalara aktar\u0131l\u0131yor. Son plan ilkinden farkl\u0131 de\u011fil. Ancak daha karma\u015f\u0131k bir hale getirip anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor” diyor.<\/p>\n \u0130\u015f Yat\u0131r\u0131m Uluslararas\u0131 Piyasalar M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u015eant Manukyan, en k\u00f6t\u00fcn\u00fcn hen\u00fcz g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ve Wall Street’te endekslerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde yeni dip seviyelere inece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n Yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in zor bir d\u00f6nem oldu\u011funu s\u00f6yleyen Murat G\u00fclkan, “Enflasyona endeksli tahviller a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde” derken Ali A\u011fao\u011flu’na g\u00f6re ise \u0130MKB bu y\u0131l 35 binli seviyeleri g\u00f6rebilir.<\/p>\n Stres testi, toksik varl\u0131klar, kurtarma paketi, resesyon, ay\u0131 piyasas\u0131… Son ya\u015fanan ekonomik krizle hayat\u0131m\u0131za giren yeni kavramlar. ABD’de patlak veren ve t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 saran ekonomik kriz T\u00fcrkiye’de sokaklara kadar sirayet etmi\u015f durumda. \u0130\u015fsizlik y\u00fczde 15.5’lere y\u00fckselirken sanayi \u00fcretiminde tarihi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fan\u0131r. Bu y\u0131la ili\u015fkin ekonomik k\u00fc\u00e7\u00fclme tahminleri y\u00fczde 7’leri a\u015fm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n Depremin merkez \u00fcss\u00fc ABD’de i\u015fler d\u00fczelmeden d\u00fcnyan\u0131n rahat bir nefes almas\u0131 zor g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. ABD’li bankalar\u0131n mali durumunu \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in yap\u0131lan stres testleri i\u015fe yarayacak m\u0131? Hem piyasalar hem de ekonomilerde dip g\u00f6r\u00fcld\u00fc m\u00fc? Yeni finansal mimari nas\u0131l i\u015fleyecek? IMF ile yap\u0131lacak olas\u0131 bir anla\u015fma T\u00fcrkiye’yi kurtarmaya yetecek mi?<\/p>\n 12 y\u0131l boyunca Bender Menkul De\u011ferler’de (2006’da ad\u0131 Deutsche Securities olarak de\u011fi\u015fti) ortak ve \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netici olarak \u00e7al\u0131\u015fan, \u015fimdilerde ise varl\u0131k y\u00f6netim \u015firketi kurmaya haz\u0131rlanan stratejist Murat G\u00fclkan, \u0130\u015f Yat\u0131r\u0131m Uluslararas\u0131 Piyasalar M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u015eant Manukyan ve Vatan Gazetesi yazar\u0131 Ali A\u011fao\u011flu d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye’de ya\u015fanan geli\u015fmeleri VATAN i\u00e7in de\u011ferlendirdi…<\/p>\n Ufuk Korcan:<\/strong> \u015eimdilerde herkes stres testini konu\u015fuyor.<\/p>\n Murat G\u00fclkan:<\/strong> \u015eu ana kadar gelen haberlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda stres testlerinin bir par\u00e7a bankalar\u0131 kay\u0131rmaya y\u00f6nelik olaca\u011f\u0131 izlenimi \u00e7\u0131k\u0131yor. Ge\u00e7en hafta b\u00fct\u00fcn bankalar\u0131n bat\u0131k oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6ylentiler oldu. \u0130ki g\u00fcn sonra ABD Hazine Bakan\u0131 Timothy Geithner \u00e7\u0131k\u0131p bankalar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun gere\u011finden daha fazla sermayeye sahip oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n \u015eant Manukyan:<\/strong> Burada enteresan olan b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu deniliyor. Ama ilk 10 banka aktiflerin y\u00fczde 70’inden fazlas\u0131na sahip.<\/p>\n Ali A\u011fao\u011flu:<\/strong> \u00c7o\u011funluk laf\u0131, say\u0131 m\u0131 yoksa sermayedeki pay m\u0131 belli de\u011fil. Alt taraftakiler 100 milyar dolarl\u0131k bankalar \u00fcsttekiler trilyon dolarl\u0131k bankalar…<\/p>\n \u015eM:<\/strong> ABD’de \u00e7ok say\u0131da banka var. Geithner’\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 asl\u0131nda k\u0131vrak bir a\u00e7\u0131klama.<\/p>\n MG:<\/strong> Tabii.. Nebraska’daki bilmem ne bankas\u0131 da bunun i\u00e7inde olabilir.<\/p>\n UK:<\/strong> Bu testler ka\u00e7 banka i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor? Biz 19 diye biliyoruz…<\/p>\n \u015eM:<\/strong> 100 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde aktifi olan b\u00fct\u00fcn bankalar bu teste mecburen giriyor. Alt\u0131nda olanlar\u0131n da girmesi iyi olur deniliyor. Yani bir banka teste girmezse onun hakk\u0131nda soru i\u015fareti olabilir.<\/p>\n AA:<\/strong> Sonu\u00e7lar da 4 May\u0131s’ta a\u00e7\u0131klanacak.. Bu zamana kadar testler yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Bu testin bir anlam\u0131 var m\u0131 yok mu bilmiyorum. Zaten piyasa kimin zay\u0131f oldu\u011funu biliyor. Yani bir hisse 50 dolardan 1 dolara indiyse zaten stres testi piyasa taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Devletin kalk\u0131p da bu iyi durumda demesinin bir anlam\u0131 yok. Kriz \u00f6ncesinde yetkililer her\u015fey iyi diyordu. \u015eimdi \u00e7\u0131k\u0131p bu banka iyi dese inan\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131 pek olmaz.<\/p>\n Zaten bu bankalar k\u00f6t\u00fc durumda da demeyeceklerdir. Yani sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7ok etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.. Geithner \u015funu dedi: Sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00f6nce \u00f6zel sekt\u00f6re ba\u015fvuracaks\u0131n\u0131z. Yani sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 olacak. Bilan\u00e7olardan toksik varl\u0131klar temizlenmeden de bu i\u015fe girmezler. Ne zaman girerler? Bu yeni fon i\u015flerlik kazand\u0131ktan sonra.<\/p>\n AA:<\/strong> Fondan kas\u0131t toksik varl\u0131klar\u0131n temizlenme program\u0131 kapsam\u0131nda a\u00e7\u0131klanan fon…<\/p>\n MG:<\/strong> Testin birinci amac\u0131 ABD’de tabu olan ‘devletle\u015ftirme’ korkular\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek. “\u0130\u015fte biz stres testi yapt\u0131k, bak\u0131n biraz ihtiya\u00e7 var ama \u00e7ok da vahim de\u011fil. Yar\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bankaya el konulmayaca\u011f\u0131” mesaji verilecek. Eksik sermaye \u00f6zel sekt\u00f6r olmazsa kamudan sa\u011flanacak. \u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn istekli olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikar. Devlet yard\u0131m\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Devlet yard\u0131m\u0131n\u0131n da zaman i\u00e7erisinde \u015fekil de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ve daha kompleks ve kam\u00fcfle bir hal ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Eyl\u00fcl’de Lehman Brothers batt\u0131ktan sonra Paulson yana yak\u0131la “Bu bankalara sermaye koyal\u0131m toksik varl\u0131klar\u0131 alal\u0131m” dedi\u011finde b\u00fcy\u00fck bir kamuoyu tepkisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131 ve geri ad\u0131m atmak zorunda kald\u0131. Son a\u00e7\u0131klanan plan \u00f6z\u00fcnde farkl\u0131 de\u011fil. Ama daha kompleks daha karma\u015f\u0131k ve anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor bir hale getiriyor.<\/p>\n AA:<\/strong> Asl\u0131nda devletle\u015ftirmenin dik alas\u0131. Ad\u0131na devletle\u015ftirme dememek i\u00e7in yap\u0131lan karma\u015f\u0131k bir yap\u0131. Devlet paran\u0131n y\u00fczde 94’\u00fcn\u00fc veriyor..<\/p>\n MG:<\/strong> Baz\u0131 bak\u0131mlardan bu \u00e7a\u011f\u0131n soygununa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n UK:<\/strong> Nas\u0131l yani…<\/p>\n MG:<\/strong> Vergi verenlerin paras\u0131 \u00e7ok dar ama kuvvetli bir lobiye aktar\u0131l\u0131yor ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir\u015fey al\u0131nm\u0131yor. Ve bu arada da ABD’nin TMSF’si FDIC’nin Ba\u015fkan\u0131 Sheila Bair \u00e7\u0131k\u0131p TV’de insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine baka baka yalan s\u00f6yl\u00fcyor. Diyor ki vergi verenlerle \u00f6zel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ayn\u0131 getiriye sahip olacaklar. Do\u011fru ama vergi verenler ayn\u0131 getiri i\u00e7in 7 kat fazla para koyuyor.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Devletle\u015firme alerji yarat\u0131yor ama her hafta sonu bir iki banka devletle\u015ftiriliyor.<\/p>\n AA:<\/strong> Dow Jones Endeksi’ne dahil olan bankalar\u0131n devletle\u015ftirilmesi alerji yarat\u0131yor gibi.<\/p>\n MG:<\/strong> \u0130deolojik olarak da bir antipati var devletle\u015ftirmeye kar\u015f\u0131. Deniyor ki 1990’larda ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde \u0130sve\u00e7 iyi-k\u00f6t\u00fc banka modelini kurdu. ABD’de herhangi bir konuda \u0130sve\u00e7’i \u00f6rnek al\u0131yor olmak antipati yarat\u0131yor. Kapitalist sistemin olmazsa olmaz\u0131 olan \u00f6d\u00fcl varsa ceza da olmal\u0131 kural\u0131 tamamen d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f durumda. Dedi\u011fim gibi vergi verenlerin paras\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n soygunu olarak adland\u0131r\u0131lacak bir mekanizmayla aktar\u0131l\u0131yor bankalara. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da hi\u00e7bir\u015fey al\u0131nm\u0131yor. Daha vahim olan\u0131 da problem de \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fcyor b\u00f6yle.<\/p>\n Stres testinde piyasalar olumluyu sat\u0131n alacak<\/strong><\/p>\n Dip tar\u0131\u015fmas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde. The Economist dergisi son say\u0131s\u0131nda “T\u00fcnelin ucundaki \u0131\u015f\u0131k \u00fczerinize gelen bir tren mi” benzetmesinin bir benzerini kapa\u011f\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n UK:<\/strong> Piyasalarda y\u00fckseli\u015f s\u00fcrer mi test sonucundan sonra?<\/p>\n AA:<\/strong> Ben testlerin samimiyetle yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131na bakaca\u011f\u0131m. \u015eu ana kadar gelen bilgiler bu testin de suland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 izlenimi uyand\u0131r\u0131yor. E\u011fer bu test de suland\u0131r\u0131l\u0131rsa iyi ile k\u00f6t\u00fc ayr\u0131lamazsa halen daha piyasalara herhangi bir olumlu katk\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum..<\/p>\n UK:<\/strong> Olumsuz mu olacak?<\/p>\n AA:<\/strong> Olumsuzu da y\u00f6neteceklerdir.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> K\u0131sa vadede ben de \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Stres testi iyi gelse de bu ABD i\u00e7in sadece banka sorunu de\u011fil. Yani ABD’de genel olarak bir bor\u00e7 sorunu var. T\u00fcketici taraf\u0131 da problemli. Bankalar\u0131 \u00e7\u00f6zseniz piyasalar bir miktar yukar\u0131 gidebilir. Ama birka\u00e7 y\u0131l alacak bir sorun bor\u00e7luluk problemi.<\/p>\n UK:<\/strong> Herkesin bor\u00e7luluk oran\u0131 \u00e7ok y\u00fckselmi\u015f durumda. Hem hanehalk\u0131 hem \u015firketler hem de kamunun…<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Evet. Bunun yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve zamana yay\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekiyor. \u015eu anda odakta bankalar var ama sorun sadece bankalar de\u011fil.<\/p>\n MG:<\/strong> ABD’de iki tane arka arkaya balon ya\u015fand\u0131. Teknoloji ve emlak balonu. Bu iki balon patlad\u0131ktan sonra arkalar\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kredi enkaz\u0131 b\u0131rakt\u0131. Bu enkaz kald\u0131r\u0131lmadan ki bu enkaz kald\u0131r\u0131l\u0131rken baz\u0131 cesetlerin de kald\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Bu kalkmadan al\u0131nan baz\u0131 \u00f6nlemler sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fcyor. \u00c7\u00f6zmedi\u011fini Japonya’da g\u00f6rd\u00fck zaten. Bunu yaparlarken Japonya’n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck cari fazlas\u0131 ve tasarruf fazlas\u0131 vard\u0131. ABD’de bu i\u015f b\u00f6yle olmayacak. \u0130\u015f bitti\u011finde ABD’de kamunun borcu ikiye katlanm\u0131\u015f veya daha da fazla olacak. \u0130\u015f bittikten sonra ABD kendini 14-15 trilyon dolar bor\u00e7la bulduktan sonra ABD halk\u0131n\u0131n sabah erken kalk\u0131p \u00fc\u00e7 nesil \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131p bu borcu faiziyle geri \u00f6deyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen varsa bence \u00e7ok yan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n AA:<\/strong> En kolay yolu enflasyonla olur herhalde.<\/p>\n MG:<\/strong> Enflasyon olacak ama bunu \u00c7in’in d\u00fc\u015f\u00fcnmesi laz\u0131m.<\/p>\n AA:<\/strong> \u00c7in de bunu ABD’yi bu kadar y\u00fcksek oranda finanse ederken d\u00fc\u015f\u00fcnseydi..<\/p>\n MG:<\/strong> Bu i\u015fin sonunda ABD hegemonyas\u0131n\u0131n bir miktar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak zay\u0131flayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum..<\/p>\n \u015eantaj\u0131n ad\u0131: \u00d6c\u00fcler gelip sizi yer… <\/strong><\/p>\n AA:<\/strong> \u00c7a\u011f\u0131n soygununda bir de \u015fantaj unsuru var. “E\u011fer yapmazsan\u0131z daha da k\u00f6t\u00fc olaca\u011f\u0131z” deniyor.<\/p>\n MG:<\/strong> “Hastalar\u0131 b\u00f6yle kurtarmazsak \u00f6c\u00fcler gelir hepinizi yer, fazla soru sormay\u0131n” deniyor. Bankalar\u0131n maa\u015f ve \u00f6demelerine de kar\u0131\u015fmayal\u0131m bu \u00e7ok yetenekli (!) arkada\u015flar ba\u015fka yerlere gider gibi sa\u00e7ma sapan gerek\u00e7eler de var..<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Sermaye k\u0131sm\u0131n\u0131 kimse konu\u015fmuyor. Toksik varl\u0131klar\u0131 fiyat\u0131ndan al\u0131rsan\u0131z bilan\u00e7oda bir\u015fey de\u011fi\u015fmiyor. Evet kirli kan temizleniyor ama sermaye problemi var. Sermaye i\u00e7in de para aktarmak laz\u0131m, aktarmak i\u00e7in de y\u00fcksek fiyattan almak laz\u0131m.<\/p>\n MG:<\/strong> Ba\u015fka bir \u00e7arp\u0131kl\u0131k daha var. Bankalar\u0131n ba\u015f\u0131 derde girdi\u011fi zaman g\u00f6rd\u00fck ki ilk ate\u015f hatt\u0131nda bunun sermayedar\u0131 yani hisse senedi sahipleri var. Hisse senetlerinin fiyat\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc, hatta s\u0131f\u0131rland\u0131. Normalde bunun ard\u0131ndan bu bankan\u0131n kredi enstrumanlar\u0131na sahip ki\u015filerin geliyor olmas\u0131 laz\u0131m. Kabaca ikiye ay\u0131r\u0131rsak hisse sahiplerinden sonra bono sahiplerinin geliyor olmas\u0131 gerek. Bono sahiplerine bug\u00fcne kadar bir kuru\u015f zarar gelmedi. Araya giren vergi verenler g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc tun\u00e7tan siper etti.<\/p>\n IMF ile ilgili gelecek ilk ve son iyi haber ‘anla\u015fma imzaland\u0131’ olabilir <\/strong><\/p>\n AA:<\/strong> Avrupa bu noktada \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerini k\u0131saltmakta buluyor. Ben \u015fu finansal mimariye tak\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131m. IMF meselesine fazla tak\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131m. G-20’de IMF’ye verilen yeni g\u00f6rev. IMF bu i\u015fi yapamayacak gibi geliyor bana. Siz ne dersiniz?<\/p>\n MG:<\/strong> En az\u0131ndan iyi niyeti takdir etmek laz\u0131m. En az\u0131ndan kriz \u00e7\u0131kmadan Meksika’ya para verdi. T\u00fcrkiye ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n AA:<\/strong> Ya biz niye imzalayam\u0131yoruz \u015fu anla\u015fmay\u0131?<\/p>\n UK:<\/strong> Ne kadar beklersek o kadar iyi bence. \u0130lk olarak 15-20 milyar deniyordu sonra 20-25 oldu. \u015eimdi 40 milyar dolar deniyor!<\/p>\n MG:<\/strong> \u015eaka bir yana anla\u015fmay\u0131 “\u00e7antada keklik” g\u00f6ren taraftayd\u0131m. \u015eu anlamda fikrim de\u011fi\u015fmek \u00fczere: T\u00fcrkiye anla\u015fmay\u0131 imzalayacak ama daha sonra IMF’nin yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131 bile T\u00fcrkiye yerine getirmekte zorlanacak gibi geliyor bana. Yani IMF cephesinden gelecek ilk ve son iyi haber anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131 olabilir. Paran\u0131n tamam\u0131 da bir seferde gelmeyecek. \u00dc\u00e7 y\u0131ll\u0131k anla\u015fma olursa kabaca \u00fc\u00e7 y\u0131la e\u015fit yay\u0131lacak. T\u00fcrkiye’de de 2 y\u0131l sonra se\u00e7im var. IMF’nin “Mali Kural uygulans\u0131n” dedi\u011fi geliyor kula\u011f\u0131ma. T\u00fcrkiye’nin de bu konuda pek i\u015ftah\u0131 yok gibi. Piyasalar da 6 ayd\u0131r “haftaya geliyor imzalayacak” beklentisiyle tutunuyor.<\/p>\n Finansal mimari konusuna d\u00f6nersek IMF de T\u00fcrkiye gibi 20 \u00fclkeyle bo\u011fu\u015fuyor. Bizden iyi olan\u0131 var k\u00f6t\u00fc olan\u0131 var. Paras\u0131 da artt\u0131 ama bir sihirli de\u011fnek olmayacak.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan default (iflas) riskini ortadan kald\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n MG:<\/strong> Klasik \u00f6demeler dengesi krizi ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n AA:<\/strong> Krizin kendisi de bu ihtimali azalt\u0131yor. Bizde cari a\u00e7\u0131k azal\u0131yor s\u00fcrekli.<\/p>\n UK:<\/strong> Baz\u0131 tahminlere g\u00f6re cari i\u015flemler bu y\u0131l\u0131 dengede kapatacak…<\/p>\n MG:<\/strong> \u00d6demeler dengesinin tek boyutu cari a\u00e7\u0131k de\u011fil tabii. Daha \u00f6nce al\u0131nan d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n geri \u00f6denmesi olgusu da var. Onun ne oldu\u011funu da ya\u015fayarak g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n Paralar i\u00e7in ‘tencere dibin kara’ durumu s\u00f6z konusu <\/strong><\/p>\n MG:<\/strong> Ka\u011f\u0131t paralar i\u00e7in “tencere dibin kara seninki benden kara” durumu s\u00f6z konusu. Dolar i\u00e7in bunlar\u0131 s\u00f6ylerken d\u00f6n\u00fcp Avrupa’ya bak\u0131yorsunuz durum orada da iyi de\u011fil. Avrupa’n\u0131n \u00f6nlemlerde geri kald\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirileri de var. Zaman i\u00e7inde yuan de\u011fer kazanabilir ama k\u0131sa vadede “tencere” s\u00f6ylemi ge\u00e7erli.<\/p>\n AA:<\/strong> ABD’de sosyal g\u00fcvenlik \u015firketler \u00fczerinde Avrupa’da devlet \u00fczerinde. ABD bu krize kar\u015f\u0131 olu\u015fan tepkileri kar\u015f\u0131lama konusunda daha \u015fansl\u0131.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Avrupa’da ilgin\u00e7 bir\u015fey var. ABD’de 12 Fed b\u00f6lgesi olmas\u0131n\u0131n nedeni \u015fu: \u0130lk ba\u015flarda her Fed kendi b\u00f6lgesindeki faizleri tek ba\u015f\u0131na belirleyebiliyor. Avrupa’da \u015fu an herkes kendi b\u00f6lgesindeki faizi belirleyebilme esnekli\u011fine sahip olabilseydi \u00e7ok daha rahat olacakt\u0131 oras\u0131. Ge\u00e7en hafta faiz konusunda Avrupa’dan farkl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar geldi. Biri diyor ki y\u00fczde 1’in alt\u0131na inebiliriz, di\u011feri diyor ki 1’in alt\u0131na inmeyelim. Bunlar\u0131 s\u00f6yleyenler kendi \u00fclkelerindeki duruma g\u00f6re konu\u015ftuklar\u0131ndan hakl\u0131lar. Avrupa daha kar\u0131\u015f\u0131k.<\/p>\n AA:<\/strong> Avrupa’da imkan olsa herkes kendi paras\u0131na d\u00f6nmek ister.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Ben de \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ya paran\u0131z\u0131 deval\u00fce edeceksiniz ya da zam yapmay\u0131p \u00fccreti a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekeceksiniz. Avrupa gibi sosyal bir toplumda \u00fccreti a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekmek zor.<\/p>\n P\u0130YASALARDA ‘D\u0130P G\u00d6R\u00dcLD\u00dc M\u00dc’ TARTI\u015eMASI DEVAM ED\u0130YOR<\/strong><\/p>\n UK:<\/strong> Me\u015fhur dip bulundu mu konusuna gelirsek. Galiba dibi piyasalar ve reel ekonomi i\u00e7in farkl\u0131 farkl\u0131 de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n AA:<\/strong> Evet bu ayr\u0131m \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc piyasalar \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 hareket ediyor ekonomiye g\u00f6re. \u00c7ok daha h\u0131zl\u0131 \u0131s\u0131n\u0131p \u00e7ok daha \u00e7abuk so\u011fuyor. Benim fikrim piyasalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan dip bulundu. Ekonomi i\u00e7in dip bulunmad\u0131. Borsalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kredi piyasalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da o \u00e7ok kurak d\u00f6nem ge\u00e7iyor. Ama \u015fu anda borsalarda ya\u015fanan y\u00fckseli\u015f sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fczeltmenin do\u011fru sinyali mi? \u015eu andaki kontrols\u00fcz bir y\u00fckseli\u015f. Bu da geri gelecek. Dow Jones olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 8.150’ye kadar \u00e7\u0131kt\u0131k. Nerden geldik, 6.440’tan. Y\u00fczde 27’lik bir art\u0131\u015f var. Ben bunun yar\u0131s\u0131 kadar geri gelece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. 850 puan daha geriye gelebiliriz. 7.200-7.500 puan\u0131 tekrar g\u00f6rebiliriz. Stres testi sonras\u0131nda da iyiyi sat\u0131n almak isteyecek piyasalar. Ekonomik anlamda da dip yak\u0131n zamanda g\u00f6r\u00fclebilir. Toparlanma ise \u00e7ok uzun zaman al\u0131r.<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Ben tam tersini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Piyasalar\u0131n baya\u011f\u0131 bir a\u015fa\u011f\u0131ya gelece\u011fini tahmin ediyorum. S&P 500’de 660 (Cuma 866’dan kapand\u0131), Dow Jones’da 6.500’\u00fcn (Cuma 8.076’dan kapand\u0131) alt\u0131na inece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n UK:<\/strong> Neden yeni dipler g\u00f6r\u00fclecek?<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Daha \u00f6nceki bo\u011fa piyasalar\u0131nin nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na bir bakal\u0131m… 2002’de faizler d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc, konut piyasas\u0131 y\u00fckseldi yeni bir bo\u011fa piyasas\u0131 ba\u015flad\u0131. \u015eu anda “bu olur” diyen yoktur. Zaten faizler bundan sonra y\u00fckselecek. 1990’larda nas\u0131l ba\u015flad\u0131 ralli? Verimlilik ve internet… \u015eu anda b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu mu? Verimlilik art\u0131yordur insanlar\u0131n i\u015fini kaybedebilecekleri korkusuyla ama bir internet balonu yaratacak o kuvvette bir\u015fey yok. 80’lerde ne olmus? Petrol krizi olmu\u015f. Faizler h\u0131zla gerilemi\u015f. \u015eu anda canland\u0131racak bir\u015fey yok ve bence dibi hen\u00fcz g\u00f6rmedik.<\/p>\n MG:<\/strong> Dibi buldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ge\u00e7mi\u015fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015fartlar farkl\u0131 olsa da kredi balonlar\u0131 ve bunlar\u0131 m\u00fcteakip s\u00fcre\u00e7te a\u015f\u0131r\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f kredilerin \u00f6denmesinin do\u011fal bir s\u00fcreci oluyor. Bu s\u00fcre\u00e7 uzun s\u00fcrecek. Beraberinde getirdi\u011fi m\u00fcthi\u015f bir daralma ya\u015fanacak. Bunun da dibine gelmi\u015f de\u011filiz. Bu s\u00fcreci y\u00f6netmek ve zarar\u0131 s\u0131n\u0131rlamak m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n Hisse senedine yat\u0131r\u0131m i\u00e7in erken, T\u00dcFE’ye endeksli tahvil rakipsiz <\/strong><\/p>\n UK:<\/strong> Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar b\u00f6yle bir ortamda nereye yat\u0131r\u0131m yaps\u0131n?<\/p>\n \u015eM:<\/strong> \u015eu an i\u00e7in hisse senedi tavsiye etmiyorum. Uzun vadede piyasasa toparlanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda emtialar \u00e7ok h\u0131zl\u0131 canlanacak.<\/p>\n UK:<\/strong> T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n New York Borsas\u0131’nda yat\u0131r\u0131m\u0131 artt\u0131 m\u0131?<\/p>\n \u015eM:<\/strong> Genel bir e\u011filimi var. Citi, Bank of America hisselerini iyi seviyelerden al\u0131p y\u00fczde 200-300’lere varan iyi k\u00e2rlar elde etti. Kriz olan b\u00f6lge bir s\u00fcre sonra kendini temizledi\u011fi i\u00e7in yat\u0131r\u0131m i\u00e7in uygun oluyor. ABD bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc de \u00f6yle. Ama \u015fu an bilan\u00e7olar\u0131 \u00e7ok net bilmedi\u011fimiz i\u00e7in borsa yat\u0131r\u0131m fonu tercih edilebilir. Alternatif enerji alanlar\u0131 da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde cazip olabilir. Ancak t\u00fcm bunlar uzun vadeli yat\u0131r\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n MG:<\/strong> Yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in zor bir d\u00f6nemdeyiz. F\u0131rsatlar var riskler de devam ediyor. T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan borsa ya da faizden biri \u00f6nerilirdi. \u015eimdi ikisi de cazip de\u011fil. D\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131na g\u00f6re y\u00fcksek bir reel faiz g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. D\u00fc\u015f\u00fc\u015fe devam etmesini bekledi\u011fim enflasyon y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda art\u0131\u015fa ge\u00e7ecek. Enflasyona endeksli bono \u015fu ana a\u00e7\u0131k ara en cazip enstruman. Bir miktar d\u00f6viz ve “ac\u0131mas\u0131z” fiyat olmak kayd\u0131yla konut al\u0131m\u0131 \u00f6neririm. Konutta arz fazlas\u0131 var. Kira getirisi iyi olan konutlara yat\u0131r\u0131m yap\u0131labilir.<\/p>\n AA:<\/strong> En iyimser benim galiba. Al-tut d\u00f6nemi sona erdi. Basiretli fon y\u00f6neticilerin \u00f6nemi daha da \u00f6ne \u00e7\u0131kacak. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131l performanslar\u0131na bakarak profesyonel y\u00f6neticilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131. Al\u0131\u015f ve sat\u0131\u015f seviyeleri \u00f6nceden belirlenmeli. \u00d6zellikle hissede yat\u0131r\u0131mlar kadere b\u0131rak\u0131lmamal\u0131. Hedefe g\u00f6re yat\u0131r\u0131m yap\u0131p hedefe ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u00e2r\u0131 realize etmeliler. Bu y\u0131l \u0130MKB’de 35.000, Dow Jones’da 9.000 endeks test edilebilir.<\/p>\n Ye\u015fil filizleri g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Aaa evet g\u00f6rd\u00fcm.. Hepimiz g\u00f6r\u00fcyoruz…<\/strong><\/p>\n MG:<\/strong> Piyasalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak karar vericilerin fiyat belirleyicilerin ba\u015fkas\u0131n\u0131n paras\u0131yla kumar oynayan ki\u015filer oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. En anl\u0131 \u015fanl\u0131 yat\u0131r\u0131m bankalar\u0131 balonun tepesinde her\u015feyin g\u00fcnl\u00fck g\u00fclistanl\u0131k oldu\u011funu yazd\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye’de de endeks 60 binken herkes “al al” diyordu. Endeks d\u00fc\u015f\u00fcyor herkes \u00e7arp\u0131yor b\u00f6l\u00fcyor “\u00e7ok d\u00fc\u015ft\u00fck bu al\u0131m f\u0131rsat\u0131d\u0131r” diyor. Endeks, 80 bin olacak derken 45 bine d\u00fc\u015ft\u00fck ama zor \u015fartlar\u0131n da fark\u0131nday\u0131z, buna ra\u011fmen \u00e7ok ucuz denildi. Bak\u0131yosunuz endeks 30 bine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Bir t\u00fcrl\u00fc sat tavsiyesi \u00e7\u0131kmaz. Yap\u0131sal olarak piyasadaki oyuncular\u0131n yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc hareketlerden a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc hareketlerden maruz kald\u0131klar\u0131 mukafat ve cezalar asimetrik.<\/p>\n Bankalar\u0131n stres testinde “bunlar\u0131n durumu iyi” dendi\u011fi zaman piyasalar\u0131n inanma e\u011filimi daha y\u00fcksek olacakt\u0131r. Biri “ben ye\u015fil filizler g\u00f6rd\u00fcm siz de g\u00f6r\u00fcyor musunuz” diyecek. Di\u011ferleri “Aaa biz de g\u00f6r\u00fcyoruz, hepimiz g\u00f6r\u00fcyoruz” diye ayda 650 bin i\u015f kayb\u0131 yerine 630 bin i\u015f kayb\u0131 olumlu bulunacak. Bu i\u015fin sonuna falan gelmedik. B\u00fct\u00fcn sistemin temelleri sars\u0131lm\u0131\u015f durumda. Sadece fiyat hareketlerine bakmamal\u0131. Do\u011fru bildi\u011fimiz sistem me\u011fer \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yormu\u015f.<\/p>\n Kaynak : Ufuk Korcan – Vatan<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \n Murat G\u00fclkan, \u015eant Manukyan ve Ali A\u011fao\u011flu krizi konu\u015ftu.<\/p>\n T\u00fcm d\u00fcnya nefesini tuttu, ABD’li bankalar\u0131n halini g\u00f6sterecek stres testinin sonucunu bekliyor. Stratejist Murat G\u00fclkan’a g\u00f6re, bankalar\u0131 kurtarma plan\u0131 “\u00e7a\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck soygun operasyonu”<\/p>\n G\u00fclkan, “Vergi verenlerin paras\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ama kuvvetli bir lobiyle bankalara aktar\u0131l\u0131yor. Son <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8630","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomi","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8630"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8630\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}