{"id":68360,"date":"2020-05-23T15:25:46","date_gmt":"2020-05-23T12:25:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=68360"},"modified":"2020-05-23T15:45:15","modified_gmt":"2020-05-23T12:45:15","slug":"merkez-bankasinin-faiz-indirimi-ne-anlama-geliyor-oncelik-sermaye-gruplarini-fonlamak","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=68360","title":{"rendered":"Merkez Bankas\u0131’n\u0131n faiz indirimi ne anlama geliyor? \u00d6ncelik sermaye gruplar\u0131n\u0131 fonlamak"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

MB’nin faiz indirimi, \u00f6nceli\u011fin krizin etkilerini hafifletmek amac\u0131yla sermaye gruplar\u0131n\u0131n fonlanmas\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Enflasyon hedeflemesi g\u00f6z ard\u0131 edilmesine ra\u011fmen toplant\u0131 sonras\u0131 enflasyonla ilgili iyimser beklentilere yer verildi. Oysa T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f bor\u00e7 y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7evrilmesinde ba\u015far\u0131 sa\u011flanmas\u0131, d\u0131\u015f finansman krizi ve kuvvetli \u00fcretim-talep daralmas\u0131 enflasyonda art\u0131\u015fa i\u015faret\u2026<\/p>\n\n\n\n

Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan Merkez Bankas\u0131 Para Politikas\u0131 Kurulu (PPK) toplant\u0131s\u0131nda politika faizi, 50 baz puan indirilerek y\u00fczde 8,75\u2019ten y\u00fczde 8,25\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu kararla \u00fcst \u00fcste dokuzuncu kez faiz indirimi yap\u0131lm\u0131\u015f oldu. Politika faizi 2018 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 24\u2019e kadar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n

Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n belirledi\u011fi politika faizi, bankalar\u0131n bor\u00e7 verme faizleri i\u00e7in referans olu\u015fturuyor, faizlerin d\u00fc\u015fmesinin kredi talebine destek olmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor. 2018 y\u0131l\u0131nda kur \u015foku ve buna ba\u011fl\u0131 olarak enflasyonda ya\u015fanan art\u0131\u015f, politika faizinin artmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Pandemiyle birlikte TL\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 10 civar\u0131ndaki de\u011fer kayb\u0131 ve bunun yaratt\u0131\u011f\u0131 enflasyonist bask\u0131ya ra\u011fmen faiz indirimine gidildi, PPK a\u00e7\u0131klamas\u0131ndaki saptamalar da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Merkez Bankas\u0131 i\u00e7in enflasyon hedeflemesinin g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fini, \u00f6nceli\u011fin krizin etkilerini hafifletmek \u00fczere sermaye gruplar\u0131n\u0131 fonlamaya verildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.\u00a0<\/p>\n

Enflasyon hesaplamas\u0131ndaki anlams\u0131zla\u015fma da enflasyon hedeflemesinin g\u00f6z ard\u0131 edilmesini \u00f6rtmeye yard\u0131mc\u0131 oluyor. D\u00fc\u015f\u00fck \u00fcretim ve t\u00fcketim d\u00fczeyi nedeniyle maliyet art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n fiyatlara s\u0131n\u0131rl\u0131 yans\u0131mas\u0131 enflasyonun d\u00fc\u015f\u00fck hesaplanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Nisan ay\u0131 enflasyonu a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7eri\u011finin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc d\u00f6nemsel olarak neredeyse t\u00fcketim d\u0131\u015f\u0131 kalan mal sepetine dayal\u0131 hesaplamalar tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131ld\u0131. Nisan ay\u0131 harcamalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan g\u0131da ve temizlik malzemeleri fiyatlar\u0131ndaki belirgin y\u00fcksek art\u0131\u015fa ra\u011fmen t\u00fcketici fiyatlar\u0131 endeksi neredeyse hi\u00e7 artmad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc olmayan bu tart\u0131\u015fmal\u0131 durumun 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne damga vuraca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.\u00a0<\/p>\n

Merkez Bankas\u0131 iyimserlik jenerat\u00f6r\u00fc<\/strong><\/h4>\n

Para Politikas\u0131 Kurulu toplant\u0131s\u0131 sonras\u0131nda yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada 2020\u2019nin kalan\u0131na ili\u015fkin beklentilere yer verildi. Beklentilerde cari dengeden enflasyon beklentisine iyimserli\u011fin hakim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.\u00a0<\/p>\n

\u0130hracat ve turizm gelirlerindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn olumsuz etkilerinin emtia fiyatlar\u0131ndaki ve ithalattaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle telafi edilece\u011fi, cari i\u015flemler dengesinin y\u0131l\u0131n kalan\u0131nda \u0131l\u0131ml\u0131 bir seyir izleyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019nin 2020 y\u0131l\u0131nda Merkez Bankas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerine de yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi cari a\u00e7\u0131k vermeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc IMF, AB Komisyonu gibi kurulu\u015flar taraf\u0131ndan da payla\u015f\u0131l\u0131yor. Ancak cari a\u00e7\u0131k olmamas\u0131 d\u0131\u015f finansman ihtiyac\u0131 ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmiyor. 2020 y\u0131l\u0131nda \u00f6denmesi gereken d\u0131\u015f bor\u00e7 tutar\u0131, \u00fcstelik bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc geliri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalm\u0131\u015f \u015firketler taraf\u0131ndan \u00f6denmesi ger\u00e7e\u011fiyle ve kredibilitesi azalm\u0131\u015f bankalar, \u015firketler olgusuyla birlikte yeni kur \u015foklar\u0131na a\u00e7\u0131k olundu\u011funu g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretimin ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131 yap\u0131s\u0131, her bir kur \u015fokunun \u00fcretim maliyetlerinde kal\u0131c\u0131 art\u0131\u015f yaratmas\u0131na neden oluyor.\u00a0<\/p>\n

A\u00e7\u0131klamada ayr\u0131ca TL\u2019nin de\u011fer kayb\u0131na ra\u011fmen emtia fiyatlar\u0131ndaki (petrol ve metal ba\u015fta olmak \u00fczere) d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn enflasyon art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor. Yine \u00fcretimdeki azalman\u0131n (kapasite kullan\u0131m oranlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ba\u011fl\u0131 olarak) birim \u00fcretim maliyetlerini art\u0131r\u0131c\u0131 etkisinin izlendi\u011fi, ancak talebin de zay\u0131f olmas\u0131 nedeniyle buradan enflasyona kuvvetli bir etki beklenmedi\u011fi belirtiliyor. G\u0131da fiyatlar\u0131ndaki d\u00f6nemsel art\u0131\u015f\u0131n ge\u00e7ici oldu\u011fu, y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda zay\u0131f talebe ba\u011fl\u0131 dezenflasyonist etkilerin daha belirgin hale gelece\u011fine dikkat \u00e7ekiliyor.\u00a0<\/p>\n

Emtia fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczey geli\u015fmi\u015f kapitalist ekonomiler ba\u015fta olmak \u00fczere uluslararas\u0131 talebin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda talepte beklentilerin \u00fczerinde bir toparlanma, emtia fiyatlar\u0131n\u0131n da h\u0131zla artmas\u0131na neden olabilir. Bu durum Merkez Bankas\u0131 beklentisinin tersine ikinci yar\u0131da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir enflasyon art\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131na gelebilir. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde talebin zay\u0131f seyretmesi ise ihracat fiyatlar\u0131n\u0131 bask\u0131layabilir. D\u00fc\u015f\u00fck kapasite kullan\u0131m oranlar\u0131 ve kur hareketlerine ba\u011fl\u0131 olarak artan maliyetler, azalan ihracat gelirleriyle d\u00fc\u015fen karlar, yurti\u00e7i fiyatlarda art\u0131\u015fla art\u0131\u015fla telafi edilmeye yol a\u00e7abilir. Dezenflasyondan ziyade 2018\u2019de de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi bir t\u00fcr stagflasyon s\u00f6z konusu olabilir.\u00a0<\/p>\n

Negatif reel faiz dip noktay\u0131 m\u0131 g\u00f6steriyor?<\/h4>\n

PPK karar\u0131na ili\u015fkin yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde reel faizin y\u00fczde -1 ile negatife indi\u011fi, di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin pozitif reel faiz verdi\u011fi ve bu nedenle faiz indiriminin sonuna gelindi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Genel olarak da Haziran ay\u0131ndaki PPK toplant\u0131s\u0131nda faiz indiriminin 25 baz puan ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. K\u0131sa vadeli ve sadece finansman kanal\u0131n\u0131 dikkate alan de\u011ferlendirmelerin fazlas\u0131yla yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iliyor. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde \u201cbor\u00e7 krizi\u201dni y\u00f6netmek \u00fczere ne t\u00fcr mekanizmalar tasarlanaca\u011f\u0131, bu mekanizmalar i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 sermayeye ne t\u00fcr vaadlerde bulunaca\u011f\u0131 hen\u00fcz belirsizli\u011fini koruyor. Bu noktada finansman yani finansal kurulu\u015flarla bor\u00e7 ili\u015fkisi kadar ticaret kanal\u0131 yani T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat\u0131n\u0131n seyri, uluslararas\u0131 sermayenin bu noktadaki beklentileri de \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u00a0<\/p>\n

Ancak her t\u00fcr senaryo Merkez Bankas\u0131 beklentilerinin aksine enflasyonda art\u0131\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funa i\u015faret ediyor. \u00d6zet olarak T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fck d\u0131\u015f bor\u00e7 y\u00fck\u00fcn\u00fcn bir \u015fekilde \u00e7evrilmesinde ba\u015far\u0131 sa\u011flanmas\u0131, i\u00e7 ve d\u0131\u015f talepte beklenenden h\u0131zl\u0131 toparlanma ile ifade edilebilecek iyimser senaryo, emtia fiyatlar\u0131nda, bor\u00e7lanma maliyetlerinde ve talepteki art\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak enflasyonda art\u0131\u015f anlam\u0131na geliyor. D\u0131\u015f finansman krizi ve kuvvetli \u00fcretim-talep daralmas\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi olarak ifade edilebilecek k\u00f6t\u00fcmser senaryoda da kur \u015foku ba\u015fta olmak \u00fczere maliyet art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yine enflasyonda y\u00fckseli\u015fe yol a\u00e7ma ihtimali y\u00fcksek.\u00a0\u00a0<\/p>\n

Kriz d\u00f6nemlerinde parasal geni\u015fleme ya da genel olarak geni\u015flemeci politikalar\u0131n reel \u00fccret gerilemeleriyle emek\u00e7ilerden sermayeye de\u011fer aktar\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak gerekiyor. Politika faiz d\u00fczeyi, enflasyon-faiz-kur dengesine ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar\u0131n nihai olarak sermaye i\u00e7i b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcme ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar oldu\u011funu da unutmadan de\u011ferlendirmeye ihtiya\u00e7 bulunuyor.\u00a0<\/p>\n

Kaynak : sol.org.tr<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\n

MB’nin faiz indirimi, \u00f6nceli\u011fin krizin etkilerini hafifletmek amac\u0131yla sermaye gruplar\u0131n\u0131n fonlanmas\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Enflasyon hedeflemesi g\u00f6z ard\u0131 edilmesine ra\u011fmen toplant\u0131 sonras\u0131 enflasyonla ilgili iyimser beklentilere yer verildi. Oysa T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f bor\u00e7 y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7evrilmesinde ba\u015far\u0131 sa\u011flanmas\u0131, d\u0131\u015f finansman krizi ve kuvvetli \u00fcretim-talep daralmas\u0131 enflasyonda art\u0131\u015fa i\u015faret\u2026<\/p>\n

Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan Merkez Bankas\u0131 <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-68360","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomi","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68360\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}