Bildirinizdeki \u00fcsluba d\u0131\u015fardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bundan sonra siyasetin \u00e7ok sert ge\u00e7ece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Neler olacak peki?<\/strong><\/p>\nT\u00fcrkiye’yi toplumsal bir \u00e7\u00f6z\u00fclmeye g\u00f6t\u00fcrme gayreti var. Yani fa\u015fist d\u00fczen art\u0131k kendisini yeniden \u00fcretebilmek i\u00e7in gerginlikler yaratmak durumunda kal\u0131yor. D\u0131\u015far\u0131da sava\u015fla, i\u00e7eride \u015fiddetle, \u015fiddeti farkl\u0131 \u015fekillerde topluma dayatarak. Bu \u00e7\u00f6z\u00fclmenin en belirgin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerin toplumsal ya\u015fam alan\u0131nda olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 bir m\u00fccadele tarif ettim ben. Bir siyaset\u00e7i, temsil etti\u011fi kitlelerin duygular\u0131n\u0131 bilerek ve o duygular \u00fczerine siyaset in\u015fa etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u015eunu tespit etmeliyiz: \u0130nsanlar hakl\u0131 bir endi\u015fe ve kayg\u0131 duyuyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hakikaten bu d\u00fczen kendini yeniden \u00fcr\u00fctmek i\u00e7in s\u00fcrekli bir \u015fiddet dayat\u0131yor bize. Biz de diyoruz ki, bu endi\u015fenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc nedir? Bir g\u00fcvenli liman yaratmal\u0131y\u0131z ve onu da ancak omuz omuza yaratabiliriz. Bir tek bir siyasi partinin ya da siyasi hareketin \u00e7\u00f6zebilece\u011fi bir \u015fey de\u011fil bu.<\/p>\n
Direnme hakk\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesi nedir? \u0130ktidar \u00e7evreleri bunu kaos olarak alg\u0131lad\u0131\u2026<\/strong><\/p>\nDirenme hakk\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini \u015furadan koymak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. 15 Temmuz’da T\u00fcrkiye’de bir felaketin ucundan d\u00f6n\u00fcld\u00fc ama yeni felaketlere kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131k. O gece felakete engel olan \u00fc\u00e7 temel demokratik unsur vard\u0131. Bunlardan bir tanesi parlamentoydu. Hakikaten, d\u00f6rt partinin bir araya gelip demokrasi i\u00e7in bir ortakl\u0131k bildirgesi yay\u0131nlayabilmi\u015f olmas\u0131 T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015feydi. \u0130kincisi, bas\u0131n kendini yeterince \u00f6zg\u00fcr hissetti. \u0130nternet daralt\u0131lmad\u0131, engellemelere kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131k. O serbestlik direnme hakk\u0131n\u0131 kullanmaya \u00e7a\u011fr\u0131ya imk\u00e2n verdi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de vatanda\u015f can\u0131 pahas\u0131na demokratik direnme hakk\u0131n\u0131 kullanmak \u00fczere soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. Bu \u00fc\u00e7 g\u00fc\u00e7se engel olmu\u015f olan T\u00fcrkiye’de felakete, bug\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z darbeye de kar\u015f\u0131 koyacak olan g\u00fc\u00e7ler mutlaka bunlar olmak zorunda. Esasen tarifi buradan yapmak durumunday\u0131z.<\/p>\n
15 Temmuz\u2019dan esinleniyorsunuz yani\u2026<\/strong><\/p>\nYani, yine bir darbe ya\u015f\u0131yoruz. O g\u00fcn ya\u015fanan darbenin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fimdi de a\u00e7\u0131k bir sivil darbe ya\u015f\u0131yoruz. Saray darbesi ya\u015f\u0131yoruz. Onun i\u00e7in mecliste olman\u0131 k\u0131ymetinden bahsettim. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik g\u00fc\u00e7leri ayakta tutma ihtiyac\u0131 orada var. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili olarak Cumhuriyet gazetesini, Cumhuriyet\u2019le ya\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve temsil etti\u011fi \u015feyin \u00f6tesinde bir de tabii bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan savunuyoruz ve sahipleniyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcr bir bas\u0131n yoksa zaten di\u011feri haklar\u0131n hi\u00e7birini tarif etmek m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc unsur da demokratik direnme hakk\u0131n\u0131 kullanma. Laiklik i\u00e7in ben sokakta g\u00f6steri yapmak istiyorsam, TOMA\u2019larla kar\u015f\u0131la\u015fmak istemiyorum. Bana k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n haklarla ilgili sokakta bir \u015fey s\u00f6ylemek istiyorsam bana bu haklar\u0131 vermelisin. Bu tarif \u00f6nemli. Yani bildiri ile ilgili \u015fu tespitin de \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Yine e\u011fer biz, yeni bir yol haritas\u0131 \u00e7izeceksek, tespiti sa\u011fl\u0131kl\u0131 yapmak zorunday\u0131z. Bu bildirinin bence k\u0131ymeti orada. Bu bildiri \u00e7ok net bir tarif yap\u0131yor ya\u015fanan durumla ilgili ve h\u0131zla da \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: Bu tarifin olmas\u0131 her \u015feyin bitti\u011fi anlam\u0131na gelmiyor, bizim hepimizin elinde \u00e7ok k\u0131ymetli bir bireysel g\u00fc\u00e7 var ve bu bireysel g\u00fc\u00e7. Bireysel direnme haklar\u0131 var\u2026 Bana sorarsan\u0131z mesela Ay\u015feg\u00fcl Terzi\u2019nin otob\u00fcste g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc fiziksel \u015fiddetten sonra aya\u011fa kalk\u0131p \u2018Ya ben bunun mesele edilmesini istiyorum\u2019 demesi a\u00e7\u0131k bir direnme hakk\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n kitleselle\u015fti\u011fi bir zemine ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ve kitlesellikte de cesareti bula\u015f\u0131c\u0131 k\u0131lmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
Korku kitleselli\u011fi etkiliyor mu partinin\u2026<\/strong><\/p>\nMutlaka\u2026 Bizim faaliyetlerimizi de etkiliyor. Hafif bir sessizlikle yan\u0131t vermi\u015f olmam\u0131n nedeni, g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnden h\u0131zla Taksim mitingi ge\u00e7ti. Taksim mitingi \u00e7ok payda\u015f\u0131 dahil etmi\u015f oldu\u011fumuz bir mitingdi\u2026 Bu \u015funu g\u00f6steriyordu esas\u0131nda bence: Biz bir araya gelebiliyoruz. T\u00fcrkiye demokrasisini dert edinmi\u015fler, siyasi farkl\u0131l\u0131klar\u0131n g\u00f6z ard\u0131 ederek bir ba\u015fka \u015fey i\u00e7in yan yana gelebileceklerini g\u00f6sterdiler. Bizim bug\u00fcn o cesareti hat\u0131rlatmam\u0131z gerekiyor. Bug\u00fcn belki daha zor. Mutlaka daha zor. Ama oraday\u0131z yani.<\/p>\n
Bir t\u00fcr \u2018fa\u015fizme kar\u015f\u0131 birle\u015fik cephe\u2019 \u00f6neriyorsunuz. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 cephede kimler olabilir? HDP ile yan yana gelir misiniz? \u00c7\u00fcnk\u00fc HDP ile yan yana gelmek demek AKP-MHP blo\u011funun CHP’yi PKK’ya destek vermekle su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 o zeminde \u00e7ok ciddi bir risk de arz ediyor.<\/strong><\/p>\nSizin demokratik cephe olarak tarif etti\u011finiz \u015feyi s\u00f6ylerken dikkat edersiniz siyaset \u00f6tesi bir \u015fey s\u00f6yledim. Oraya farkl\u0131 siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fler, birbirinden farkl\u0131 siyasi partiler dahil olabilirler ama bu farkl\u0131 siyasi partilerin bir oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Bir olunan \u015fey ne? Demokrasi m\u00fccadelesi. Ama b\u00fct\u00fcn siyasi parti farkl\u0131l\u0131klar devam ederek\u2026 CHP, HDP\u2019nin siyasetini savunmak i\u00e7in bunu yapm\u0131yor. Demokrasiyi savunmak i\u00e7in, demokrasi diyen b\u00fct\u00fcn herkesi dahil eden bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131yor. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 net tarif etmek gerekiyor. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fr\u0131 T\u00fcrkiye’de demokrasi diyen, T\u00fcrkiye’de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck diyen, T\u00fcrkiye’nin birlik beraberli\u011fi diyen, b\u00f6l\u00fcnmemesi diyen, \u015fiddete ve ter\u00f6re hay\u0131r diyen, laiklik diyen, dolay\u0131s\u0131yla \u2018Cumhuriyet\u2019in \u00f6z de\u011ferleri \u00fczerinden yeniden in\u015fa s\u00fcrecine ihtiya\u00e7 var\u2019 diyen b\u00fct\u00fcn kayg\u0131l\u0131 ve endi\u015feli vatanda\u015flar\u0131m\u0131za bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Yani bu bir siyasi partinin \u00fcyelerine \u00e7a\u011fr\u0131 de\u011fildir. Bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n i\u00e7inde T\u00fcrkiye’de bunu hisseden neredeyse b\u00fct\u00fcn siyasi partilere oy vermi\u015f insanlar var.<\/p>\n
Yani bir siyasi toplamdan, merkezi bir birliktelik olu\u015fturmas\u0131n\u0131 kastetmiyorsunuz\u2026<\/strong><\/p>\nBir s\u00fcredir, T\u00fcrkiye’de felaketler bu d\u00fczeye gelmi\u015f gelmemi\u015f iken daha, \u015fu tabiri kullan\u0131yordum: Gelece\u011fin siyasetini in\u015fa etmemiz gerekiyor. Ba\u015fka t\u00fcr bir siyaset yapma bi\u00e7imine ge\u00e7mesi gerekiyor T\u00fcrkiye’nin. Bu ba\u015fka t\u00fcr siyaset yapma bi\u00e7iminin de siyasi partilerin ve siyasi partilerin temsiliyet g\u00f6sterdi\u011fi fiziki mekanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bireyleri dahil eden bir siyaset olmas\u0131 gerekiyor\u2026 Onun i\u00e7in demin ben fiziksel \u015fiddet g\u00f6ren birinin y\u00fcksek sesle itiraz etmesini bir siyaset olarak tarif ettim. Yani kad\u0131n\u0131n kendi ya\u015famsal hakk\u0131n\u0131 bireysel olarak savunmas\u0131 ve o savunun yeterince kalabal\u0131klar taraf\u0131ndan hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclerek belki de kendi temsil etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine dahil olma iste\u011fi\u2026<\/p>\n
Yani talepler etraf\u0131nda birlikte harekete ge\u00e7mekten bahsediyorsunuz.<\/strong><\/p>\nAynen \u00f6yle\u2026 Onun i\u00e7in de hangi talepler denildi\u011finde alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek s\u00f6yl\u00fcyorum, demokrasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, T\u00fcrkiye’nin birlik beraberli\u011fi, laiklik\u2026 bu prensiplerde bir araya gelece\u011fiz, bu prensipler etraf\u0131nda mutlaka siyasi kal\u0131plar i\u00e7erisinde ideolojik g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 illaki olacakt\u0131r ama g\u00fcn art\u0131k mutlaka bu de\u011ferlerin savunulmas\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
HDP\u2019li vekillerin ifadeye gitmemesini ele\u015ftirmek direnme hakk\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyor mu?<\/strong><\/p>\nBen CHP’li bir siyaset\u00e7i olarak bir s\u00fcredir partimiz ad\u0131na da ifade edilen kayg\u0131lar\u0131 ortaya koydum. Bu kayg\u0131lar T\u00fcrkiye’de hukuk sistemine dair endi\u015feleri de bar\u0131nd\u0131r\u0131yor, hatta belki bug\u00fcn bir ay \u00f6ncesine g\u00f6re daha derin bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Ama nas\u0131l ki demokrasi m\u00fccadelesinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz e\u011fer Meclis\u2019in \u00fczerine in\u015fa edilebilecek \u015fekilde varl\u0131k g\u00f6stermesi gerekti\u011fini, devam etmesi gerekti\u011fini savunuyor isek, yeni bir hukuk diyorsak, hukuku tamamen hi\u00e7e sayarak de\u011fil, esasen bu \u00e7a\u011fr\u0131lara kulak verip, ama d\u00fczene dair itirazlar\u0131 o \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak verdikten sonra yapmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yani ifade vermeye gidilir. \u0130fadenin esasa, sonuca y\u00f6nelik bir etkisi olmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine ben de kat\u0131l\u0131yorum, buna CHP de kat\u0131l\u0131r, parti ad\u0131na da bunu s\u00f6ylemem yanl\u0131\u015f olmaz. Ama o ifadeyi verdikten sonra i\u015flemedi\u011fine dair bir m\u00fccadele ve itiraz yapmak gerekir. Aksi takdirde zaten m\u00fccadelenin bitti\u011fine dayanan bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n
Toplumda art\u0131k s\u0131ran\u0131n CHP\u2019ye geldi\u011fine dair bir kanaat var. B\u00f6yle bir y\u00f6nelim bekliyor musunuz?<\/strong><\/p>\nCHP bu toplumun bir par\u00e7as\u0131 zaten. Bu fa\u015fist d\u00fczen yeniden kendini \u00fcretmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu d\u00fc\u015fman, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015fiddet ortam\u0131nda CHP\u2019yi bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutacak bir durumu yok.<\/p>\n
Vekillerinizin tutuklanmas\u0131 endi\u015fesi ta\u015f\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\nEndi\u015fe diye tarif etmek do\u011fru de\u011fil. Fa\u015fist d\u00fczen bunu yapabilir ama CHP esas\u0131nda bu fa\u015fist d\u00fczene kar\u015f\u0131 durabilecek en \u00f6rg\u00fct\u00fc yap\u0131d\u0131r. Bizi korkutamazlar. Buradaki esas \u015fey, bu ikincisi de yani, CHP bu toplumun bir par\u00e7as\u0131. Herkes hangi endi\u015feyi, kayg\u0131y\u0131 ya\u015f\u0131yorsa CHP de bunun orta\u011f\u0131 esas\u0131nda. Ama CHP bu endi\u015fe ve kayg\u0131ya kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6sterebilecek en \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve kapsaml\u0131 yap\u0131lardan biri.<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinde CHP parlamentoyu adres g\u00f6steriyordu ve do\u011fru bir ele\u015ftiri yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z da anla\u015f\u0131ld\u0131 bug\u00fcn. Ama bug\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci konusunda bir \u015fey s\u00f6ylemiyorsunuz.<\/strong><\/p>\nBuna kat\u0131lm\u0131yorum. CHP o d\u00f6nemde ad\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci denilen, AKP\u2019nin s\u00fcrecine, s\u00fcrecinin edili\u015f bi\u00e7imi ile ilgili itiraz etti. Bunun, \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorun oldu\u011funu ve bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ihtiyac\u0131 oldu\u011funda hemfikiriz. Fakat do\u011fru in\u015fa edilmedi\u011fi i\u00e7in s\u00fcre\u00e7, b\u0131rak\u0131n sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, yeni sorunlar \u00fcretecek bir s\u00fcre\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledik. Bug\u00fcn de hala \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorun oldu\u011funu ifade ediyoruz. Onda bir sorun yok. Hatta biz T\u00fcrkiye’yi b\u00f6ld\u00fcrmeyece\u011fiz derken esas\u0131nda AKP\u2019ye \u015f\u00f6yle sesleniyoruz. Siz \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmesi \u015fantaj\u0131n\u0131 kullan\u0131yorsunuz \u015fu anda. Esas\u0131nda ter\u00f6r\u00fc besleyen bir yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131kart\u0131yorsunuz demokratik haklar\u0131n hepsini ortadan kald\u0131rarak. Dolay\u0131s\u0131yla bizim sorunun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekti\u011fine ili\u015fkin vurgunun daha da kuvvetli yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdeyiz. Aksi takdirde b\u00fct\u00fcn demokratik kanallar ortadan kalkarsa bu zaten ter\u00f6r\u00fc besleyen ve ter\u00f6re zemin haz\u0131rlayan bir in\u015fa olur. Bizim kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tam da bu. B\u0131rak\u0131n demokratik zeminde bu i\u015f yap\u0131ls\u0131n dedik. Bu s\u00f6yledi\u011fimiz bir bu\u00e7uk seneden \u00f6ncesine g\u00f6re daha da k\u0131ymetli. Biz hala \u2018\u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorun var, T\u00fcrkiye’nin bir demokratikle\u015fme problemi var, bu demokratikle\u015fme problemini toplumun b\u00fct\u00fcn katmanlar\u0131 \u00fczerinden tarif ediyoruz ama K\u00fcrt siyaseti a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bunu tespit ederiz. Bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ihtiyac\u0131 var ama bunun mutlaka demokrasiyi geni\u015fleterek olmas\u0131 gerekiyor. Aksi takdirde ter\u00f6r\u00fc besleyen s\u00fcre\u00e7ler olarak geliyor kar\u015f\u0131m\u0131za. O s\u00fcre\u00e7 \u00e7\u00f6kerken esas\u0131nda b\u00fct\u00fcn payda\u015flar orada sorumluluk sahibiydi. Bunun hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum AKP de, esasen HDP de, o \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin orta\u011f\u0131 olmakta \u0131srarl\u0131 olarak T\u00fcrkiye’nin bu demokrasi m\u00fccadelesinden feragat etmi\u015f oldular Yani bug\u00fcn bir demokrasi m\u00fccadelesi ihtiyac\u0131 varsa o s\u00fcre\u00e7te, o s\u00fcre\u00e7 demokratik y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fi i\u00e7in daha derin bi\u00e7imde var. Bu ele\u015ftirinin ortaya konmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. AKP ne kadar sorumluysa HDP de o kadar sorumludur.<\/p>\n
HDP \u00e7ekilse miydi s\u00fcre\u00e7ten? O zaman daha \u00e7ok ele\u015ftirilmez miydi?<\/strong><\/p>\nAd\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci denilen s\u00fcrecin tarifinde, demokrasi ad\u0131na bu m\u00fccadeleyi vermek i\u00e7in orada \u0131srarc\u0131 olmas\u0131 gerekiyordu. O d\u00f6nem m\u00fczakereler AKP ile PKK aras\u0131nda y\u00fcr\u00fcyordu, HDP arac\u0131 kald\u0131 burada. Bunlar \u015feffaf olmay\u0131nca, parlamentodaki b\u00fct\u00fcn toplum kesimlerinin temsiliyetini dahil etmeyince, hakiki bir demokrasi m\u00fccadelesine d\u00f6n\u00fc\u015femedi. Bu ele\u015ftiriyi ben \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. \u2018HDP, PKK ile aras\u0131na mesafe koymal\u0131\u2019n\u0131n bir terc\u00fcmesi de bu esas\u0131nda.<\/p>\n
17-25 Aral\u0131k\u2019ta olan bir yolsuzluk operasyonuydu ama bunu yapan da cemaat \u00e7etesiydi. CHP\u2019nin bu ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6rmedi\u011fi ele\u015ftirisi yap\u0131l\u0131yor. Hatta AKP de diyor ki \u2018siz 17-25 Aral\u0131k s\u00fcrecinde cemaatle ortakl\u0131k yapt\u0131n\u0131z.\u2019<\/strong><\/p>\nBu asla kabul edilemez. Bu i\u015fin milad\u0131 17-25 Aral\u0131k de\u011fil. \u00c7ok a\u00e7\u0131k, 2004 y\u0131l\u0131nda MGK\u2019n\u0131n, bu iktidar\u0131n alt\u0131na imza att\u0131\u011f\u0131 bir tehdit alg\u0131s\u0131 var. CHP o d\u00f6nemden itibaren \u2018dikkatli olun\u2019 demi\u015f ve zaten ilkesel olarak biz \u00fclkenin cemaat yap\u0131lar\u0131na devletin teslim edilmesine kar\u015f\u0131y\u0131z. Fethullah G\u00fclen cemaatinin ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir tehdit unsuru oldu\u011funu CHP hi\u00e7bir zaman yads\u0131mad\u0131. Bunun bir \u00e7etele\u015fme oldu\u011fu ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir risk te\u015fkil etti\u011fin hep s\u00f6yledik. Bu yarg\u0131m\u0131zda 17-25\u2019de de\u011fi\u015fen bir \u015fey yok. Bunun bir yolsuzluk oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi de ortada\u2026<\/p>\n
Ama onu yapan da cemaat\u00e7ilerdi. Yani 17-25 bir yolsuzluktu ama birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z 3-4 yolsuzluk hikayesini ayn\u0131 sabah ba\u015flat\u0131p bir de birtak\u0131m usuls\u00fcz soru\u015fturma y\u00f6ntemleri uygulayarak a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde cemaat yapt\u0131 ama CHP bunu g\u00f6rmedi..<\/strong><\/p>\nCHP’nin g\u00f6rmedi\u011fini savunman\u0131n do\u011fru olaca\u011f\u0131 kanaatinde de\u011filim ama \u015fu yarg\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Somut ortaya konulmu\u015f bir yolsuzluk iddias\u0131 var. Bu yolsuzluk iddias\u0131n\u0131 kimin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, o yolsuzlu\u011fun var olmas\u0131n\u0131 mesele ediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o yolsuzluk esasen do\u011frudan vatanda\u015f\u0131n eme\u011fiyle, al\u0131n teriyle edindi\u011fi birikimlerden \u00f6dedi\u011fi verginin \u00e7ar\u00e7ur edilmi\u015f olmas\u0131.<\/p>\n
Ama ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 da bir \u00e7ete faaliyeti ile oluyorsa ve bu \u00e7ete yarg\u0131da ve poliste \u00f6rg\u00fctl\u00fc ise\u2026<\/strong><\/p>\nG\u00f6z ard\u0131 edilemez bu zaten. CHP asla o d\u00f6nemde de tamamen \u2018bu cemaat yap\u0131lar\u0131 kabul edilebilir bir \u015fey\u2019 demedi. O d\u00f6nemde de buna itiraz etti. F tipi insanlar\u0131n devlette varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne devam etti, bundan vazge\u00e7mi\u015f de\u011fildi.<\/p>\n
Ama oradaki ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun k\u00fcrs\u00fcden dinletmesi\u2026 Yani CHP i\u00e7in yolsuzlu\u011fun cemaatin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u2026<\/strong><\/p>\nYani \u015funu vurgulamak gerekiyor; o ses kayd\u0131n\u0131 kimin yapt\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, ortaya bir yolsuzluk sorununu \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bunu unutabilir miyiz? Bunu unutamay\u0131z. Bu di\u011ferini unuturmu\u015f de\u011fil. Fakat yolsuzluk o d\u00f6nemin o kadar b\u00fcy\u00fck ve do\u011fru bir meselesiydi ki, hangi \u00fclkede b\u00f6yle bir \u015fey g\u00f6r\u00fclebilir. Bu \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc yok sayan bir \u015fey de\u011fildi. Y\u0131llard\u0131r s\u00f6yledi\u011fimiz cemaatin yap\u0131lan\u0131yor olmas\u0131ndan duydu\u011fumuz rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 o d\u00f6nemde de ifade ettik. Fakat, onun \u00fczerine bir de kendi ba\u015f\u0131na bir yolsuzluk m\u00fccadelesi geldi.<\/p>\n
Peki siz 15 Temmuz\u2019u nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? \u00c7e\u015fitli senaryolar var..<\/strong><\/p>\nG\u00f6n\u00fcl isterdi ki Meclis\u2019teki Darbe Komisyonu, hakikaten ger\u00e7eklerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zemine d\u00f6n\u00fc\u015febilseydi. Yani in\u015fas\u0131ndan itibaren ona niyeti olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konuldu. Oradaki yol arkada\u015flar\u0131m hala \u0131srarla bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilecek \u00e7ok k\u0131ymetli bir i\u015f yap\u0131yorlar bence ama benim tercih edece\u011fim, yani bizlerin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu, T\u00fcrkiye’nin yeniden bir \u015feyleri konu\u015fabilmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu h\u0131zda ve derinlikte ve ihtiya\u00e7 duyulan ki\u015fileri dinleyerek yap\u0131lam\u0131yor maalesef. Bunu \u015funun i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum: Sonu\u00e7ta ana muhalefet partisinin bir milletvekiliyim. Bizim elimizde istihbarat \u00f6rg\u00fctleri yok. Ancak ve ancak resmen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin istihbarat \u00f6rg\u00fctleri hangi bilgiyi payla\u015f\u0131yorsa o var. O bilgi de kamuoyunun bildiklerin \u00f6tesinde bir \u015fey de\u011fil. Ben de kamuoyu gibi okuyorum. \u00c7ok a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde cemaat yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’de b\u00fct\u00fcn kurumsal yap\u0131lar\u0131 neredeyse ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6yle bir giri\u015fime cesaret etme zeminini de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Burada bir ad\u0131m daha \u00f6teye gidip, buna imk\u00e2n vermi\u015f olan siyasilerin de bu darbede sorumlu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorum.<\/p>\n
Peki h\u00fck\u00fcmetin \u00f6nceden darbe giri\u015fimini bilip bilmedi\u011fi konusunda da bir tart\u0131\u015fma var.<\/strong><\/p>\nBen bunun sorusunu soruyorum: hen\u00fcz yan\u0131t\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f de\u011fil. Ge\u00e7en hafta h\u00fck\u00fcmete a\u00e7\u0131k\u00e7a sordu\u011fumuz sorulardan biriydi bu: Haberiniz var m\u0131yd\u0131 sorusu? Bir de bir t\u00fcrl\u00fc ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmayan bir siyasi aya\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, bir \u015feylerin saklanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hissini \u00e7ok art\u0131r\u0131yor. H\u00fck\u00fcmet \u00f6zg\u00fcvenliyse \u00e7\u0131k\u0131p bunu savunabilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
D\u0131\u015f politikada AKP\u2019nin hegemonik yakla\u015f\u0131m\u0131 var. Her yap\u0131lan \u2018milli yararlar\u0131m\u0131z\u2019 olarak sunuluyor. Suriye’de olmam\u0131z\u0131, Irak’ta olmam\u0131z\u0131, sava\u015f e\u015fi\u011fine gelmi\u015f olmam\u0131z\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\nT\u00fcrkiye’nin g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik bir tehdit varsa, uluslararas\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrkiye’nin s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bir operasyon yapmas\u0131 do\u011frudur. Bu tespiti T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ndeki 79 milyon vatanda\u015f\u0131n hepsi de yapacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bunu ben de yap\u0131yorum. Ama milli yarar \u00fczerinden tarif edilen d\u0131\u015f politikan\u0131n T\u00fcrkiye’yi son birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde nereye getirdi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yine maalesef bir teredd\u00fct ve tedirginlik ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131llard\u0131r milli yarar \u00fczerinden tarif edilen a\u015f\u0131r\u0131 mezhep\u00e7i yakla\u015f\u0131m Ortado\u011fu’daki sorunlar\u0131 hem derinle\u015ftiren ve i\u00e7ine ta\u015f\u0131yan bir \u00e7er\u00e7eve a\u00e7t\u0131. Yani bu Suriye politikas\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 T\u00fcrkiye’yi bir I\u015e\u0130D g\u00fcndemiyle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131. T\u00fcrkiye’de 71 ilde lojistik destek bulabilen I\u015e\u0130D sorunu bir i\u00e7 sorun haline esasen d\u0131\u015f politikadaki rezalet y\u00fcz\u00fcnden geldi. O y\u00fczden de bug\u00fcn her ne kadar evrensel uluslararas\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde kendini savunma hakk\u0131na bir at\u0131fta bulunuyorsam da milli yarar\u0131n AKP taraf\u0131ndan tarif edili\u015f bi\u00e7imi nedeniyle bunu \u00e7ok samimi buldu\u011fumu s\u00f6yleyemeyece\u011fim. \u00d6zellikle fa\u015fist hegemonik d\u00fczen kendini nas\u0131l yeniliyor? Yani r\u0131za \u00fcretmesinin tek yolu var. Sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131 yapmak. D\u0131\u015f politikay\u0131 bir sava\u015fla e\u015fle\u015ftirir hale getirmek. Bunu b\u00f6yle okudu\u011fumuz zaman hakikaten milli yarar \u00fczerinden verilmi\u015f bir karar de\u011fil, kendi hegemonik g\u00fcc\u00fcn\u00fc yeniden \u00fcretebilmek \u00fczerinden verilmi\u015f bir hakl\u0131 endi\u015fe ve soru i\u015fareti ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Peki ama b\u00f6yle bir endi\u015fe varsa neden teskereye evet dediniz?<\/strong><\/p>\nEvet dememizin temeli zaten sorunun yan\u0131t\u0131 sorunun ilk k\u0131sm\u0131ndayd\u0131. T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik bir tehdit var m\u0131? Var. I\u015e\u0130D’den gelen bir tehdit var. I\u015e\u0130D’den gelen bu tehdide engel olabilmek i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin kendini koruma hakk\u0131n\u0131n bir teskere ile verilmesini do\u011fru buluyoruz. Ben de do\u011fru buluyorum ancak bundan sonraki soru i\u015faretlerini ortadan kald\u0131rma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, yani o teskereyi do\u011fru kullanma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iktidarda. Bize de d\u00fc\u015fen o y\u00fczden mecliste olmak. Bilgilendirilmemiz gerekiyor. S\u0131k\u00e7a \u015fu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yap\u0131yoruz; zaten yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f operasyonlar\u0131n bilgisi bize versin diyoruz. Verilmiyor bu taleplerimiz.<\/p>\n
O halde bir daha teskere geldi\u011finde CHP tutumunu g\u00f6zden ge\u00e7irir mi?<\/strong><\/p>\nUmuyorum ki bir daha teskere gelmesini gerektirecek, T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik bir tehdit olmaz. E\u011fer T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik g\u00fcvenlik tehdidi devam ediyorsa, CHP g\u00fcvenlik tehdidine kar\u015f\u0131 bu tarif etti\u011fim endi\u015fe ve g\u00fcvenlik kayg\u0131s\u0131n\u0131 bir potada de\u011ferlendirerek nihai karar\u0131n\u0131 verir Bug\u00fcnden ileriye d\u00f6n\u00fck o g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131 bilmeden ne oy kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemek do\u011fru olmaz.<\/p>\n
Cumhuriyet gazetesine yap\u0131lan operasyonu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\nBizim i\u00e7in Cumhuriyet k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgimizdir. Bunu hem gazetenin durdu\u011fu, temsil etti\u011fi \u015fey olarak ifade ediyorum, hem de T\u00fcrkiye Cumhuriyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarif ediyorum. Cumhuriyet gazetesinin temsil etti\u011fi bir \u015fey var. Bunun CHP’nin temsil etti\u011fi bir \u015feyle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Biz bir tarihin ortaklar\u0131y\u0131z. Birbirimizden farkl\u0131y\u0131z. Biz bir siyasi partiyiz oras\u0131 bir gazete hi\u00e7bir organik ba\u011f\u0131 da yok. Cumhuriyet\u2019in tarihini yans\u0131tan, kurumsal ge\u00e7mi\u015fini ya\u015fatan, dolay\u0131s\u0131yla yeni bir \u015fey in\u015fa edilecek ise eskinin birikimini ta\u015f\u0131yan siyasi parti CHP ise bas\u0131ndaki yans\u0131mas\u0131 da Cumhuriyet\u2019tir. 92 y\u0131ll\u0131k bir birikimi ta\u015f\u0131yan kurumdur Yar\u0131n\u0131 in\u015fa edecek T\u00fcrkiye Cumhuriyeti i\u00e7in alt\u0131n de\u011ferindedir. Bu y\u00fczden de Cumhuriyet\u2019e yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 iki y\u00f6nl\u00fc de\u011ferlendirdik; hem hakikaten T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ne yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131 olarak de\u011ferlendirdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye’nin tarihsel birikimine yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Hem de bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdik. Bu y\u00fczden de ben mesela \u00fc\u00e7-d\u00f6rt g\u00fcn \u00f6nce yeni evlenmi\u015f bir arkada\u015f\u0131m\u0131n evine giderken hediye olarak gazeteyi g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm. \u2018Size Cumhuriyet getirdim\u2019 deyince, \u00f6nce alt\u0131n zannettiler. \u2018Alt\u0131n de\u011fil, alt\u0131n de\u011ferinde bir gazete getirdim\u2019 dedim. Samimiyetle bunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in yapt\u0131m. T\u00fcrkiye’de birlikte ya\u015fam tarif ettik ya demin, onun in\u015fas\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrel ortak ge\u00e7mi\u015f \u00fczerinden yap\u0131labilir ancak. Cumhuriyet de onu temsil ediyor.<\/p>\n
“HDP milletvekilleri tutukland\u0131. Oysa HDP 7 Haziran se\u00e7imlerinde y\u00fczde\u00a013 oy ald\u0131. \u00dcstelik bu se\u00e7imlerden \u00f6nce yap\u0131lan anketlerde halk\u0131n\u00a0y\u00fczde 25’i de oy verebilirim demi\u015fti. Yani oy potansiyeli y\u00fczde 25\u00a0idi. Bug\u00fcn o vekillerin tutuklanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirirsiniz?\u00a0AKP bunu yaparak neyi ama\u00e7l\u0131yor?”<\/strong><\/p>\nAKP\u2019nin kendisi d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn toplum kesimlerine kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir sava\u015f var. Bu da o Sava\u015f cephelerinden bir tanesi bizim kabul edilemez bulmam\u0131z HDP Siyasetini kabul etmemiz demek de\u011fildir. HDP\u2019nin bir demokratik temsiliyet olmas\u0131ndand\u0131r se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r Dolay\u0131s\u0131yla burada savunulmas\u0131 gereken demokrasi diyorsak E\u011fer ki bunu diyorsak o zaman se\u00e7ilmi\u015flerin de bu demokratik haklar\u0131n\u0131n elinden al\u0131nmamas\u0131n\u0131n yar\u0131n\u0131n\u0131 in\u015fa edece\u011fimiz T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemli buluyoruz. Kabul edilemez.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Avrupa Birli\u011fi y\u00fck\u00fcnden kurtulmak istiyor gibi davran\u0131yor. \u0130dam tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da bu nedenle \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sizce ger\u00e7ekten AKP bunu g\u00f6ze alabilir mi?<\/strong><\/p>\n2016 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye’nin yeniden idam\u0131 konu\u015fuyor olmas\u0131 ve bunun esas\u0131nda AB ile ili\u015fkilerde bir sonu\u00e7 do\u011furacak oldu\u011funu bilerek bunun hukuki bir zeminde yap\u0131yor olmas\u0131 tespitinize hak vermeme sebep oluyor. Tespitinize kat\u0131l\u0131yorum.<\/p>\n
Peki bunun sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r olmaz m\u0131?<\/strong><\/p>\nBunu bir T\u00fcrkiye i\u00e7inden, bir de k\u00fcresel geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan okumak gerekiyor. Ben birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye \u00fczerinden tarif ettim ama d\u00fcnya i\u00e7erisinde k\u00fcreselle\u015fme ad\u0131 alt\u0131nda geli\u015fmi\u015f olan bir birlikte ya\u015fam tarifi var bir s\u00fcredir. Bunun i\u015fletilmi\u015f bi\u00e7imi bir\u00e7ok kaybeden yaratt\u0131. Bu kaybedenlerin bir k\u0131sm\u0131 hakl\u0131 gerek\u00e7elerle bir itiraz ortaya koydular. Fakat korkar\u0131m ki o itiraz\u0131 ortaya koyarken, onu demokratik g\u00fc\u00e7lerle \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir \u015fey in\u015fa edebilecekleri s\u00fcre i\u00e7erisinde, \u015fimdi bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, fa\u015fist otoriter yap\u0131lar o bo\u015flu\u011fu aniden dolduruverdiler. Bunu \u015funun i\u00e7in tarif etme ihtiyac\u0131 duyuyorum: T\u00fcrkiye’de AKP\u2019nin kendi fa\u015fist d\u00fczenini yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in i\u00e7erde yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc taban kendisine yeterli g\u00f6z\u00fck\u00fcyor gibi. Dolay\u0131s\u0131yla d\u0131\u015far\u0131 ile ba\u011f\u0131n\u0131 koparmaya, yani can\u0131 birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen kitleye bir bo\u015flu\u011fu doldurmaya zemin yakalam\u0131\u015f hissediyor. Dolay\u0131s\u0131yla ben bu tespite kat\u0131l\u0131yorum. AKP AB\u2019yle bu ba\u011flar\u0131 koparmay\u0131 g\u00f6ze al\u0131yor. Bu \u00e7ok maliyetli bir \u015fey olur. T\u00fcrkiye ekonomisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok maliyetli olur b\u0131rak\u0131n T\u00fcrkiye demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ifade edeceklerini \u00e7ok daha yak\u0131n k\u0131sa vadeli, ya\u015famsal riski ortaya koymak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum<\/p>\n
Peki Rusya, \u0130ran \u00c7in gibi se\u00e7enekler ekonomik kayb\u0131 gidermez mi?<\/strong><\/p>\nGideremez. Burada iki ayr\u0131 \u015fey var: Avrupa Birli\u011fi’ni kendi i\u00e7indeki birlikteli\u011fini de demokrasiyi ye\u015fertme, birlikte ya\u015fama projesi, bir bar\u0131\u015f projesi olarak de\u011ferlendiriyor isek ve o hukuki \u00e7er\u00e7eveyi kendimize hedef koyuyorsak, kaybedece\u011fimiz \u015fey de ekonomide hukukun etkisi olur, ekonomide \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn etkisi olur. Bak\u0131n ge\u00e7en hafta bu haberle\u015fme hakk\u0131na iktidar taraf\u0131ndan yap\u0131lan tecav\u00fcz, yani interneti kesti\u011fi d\u00f6nemde, \u00e7al\u0131\u015fmalar 100 milyon dolarl\u0131k kay\u0131p oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 do\u011frudan ekonomi kay\u0131plarla ya\u015fant\u0131m\u0131za bug\u00fcn dokunuyor. Ben o \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kendisinin de mutlak olarak kaybedilmesinde maddinin \u00e7ok \u00f6tesinde vatanda\u015f\u0131m\u0131za dokunan bir kay\u0131p oldu\u011funu biliyorum. Ama bug\u00fcnden vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n hayat\u0131n\u0131 \u00e7ok dokunan etkileri var, bu tart\u0131\u015f\u0131lamaz. Bu kadar \u00e7ok hak kayb\u0131yla ve bunun ekonomik yans\u0131malar\u0131yla fakirle\u015fen bir T\u00fcrkiye \u00e7ok maliyetli bence.<\/p>\n
Ama bu iktidar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir risk de\u011fil mi? Se\u00e7im uzak ama olacak yine de\u2026<\/strong><\/p>\nT\u00fcrkiye i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir risk. Fa\u015fist bir d\u00fczen in\u015fa etmi\u015f iktidar\u0131n tek bir hedefi var, kendi devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak. Bu devaml\u0131l\u0131k i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kaynaklar\u0131n kurumas\u0131na giden s\u00fcre\u00e7te ba\u015fka sorunlar yaratarak bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc oradan \u00e7eviriyor zaten. Vatanda\u015f bug\u00fcn zaten o ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Bug\u00fcn zaten daha fakiriz. T\u00fcrk Liras\u0131 her bir kuru\u015f de\u011fer kaybetti\u011finde T\u00fcrkiye’de m\u00fcthi\u015f bir refah kayb\u0131 oluyor. Bug\u00fcn rakamlara bak\u0131yorduk, son iki ay i\u00e7erisinde toplam T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f borcu \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k 44 milyar liral\u0131k bir kay\u0131p var. 44 milyarl\u0131k kay\u0131p vatanda\u015f\u0131n i\u015fsiz olmas\u0131, daha yoksul olmas\u0131 demek, pazarda daha zor al\u0131\u015fveri\u015f yapmas\u0131 demek, bunlar zaten ya\u015fan\u0131yor. Bunlar\u0131n konu\u015fulmas\u0131na ne engel oluyor? \u015eiddet engel oluyor, korku, sava\u015f endi\u015fesi engel oluyor, ter\u00f6r engel oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla fa\u015fizmin kendisini bu kayg\u0131lar\u0131 unutturacak bir \u015fekilde yeniden \u00fcretme ihtiyac\u0131 duyuyor. Onun i\u00e7in de bence bu ekonomik riskleri iktidar kendi risk radar\u0131na da alm\u0131\u015f de\u011fil hen\u00fcz.<\/p>\n
Bildirinizde bunun da etkisi oldu o zaman. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cAB\u2019yle koparamazlar\u201d diye iyimser bir yorum yap\u0131l\u0131yordu.<\/strong><\/p>\nEkonomi bug\u00fcn sars\u0131l\u0131yor zaten. Belli ki g\u00f6ze alm\u0131\u015f. D\u00fcn anl\u0131k da olsa dolar 3.30\u2019a f\u0131rlad\u0131. Dolar\u0131n her de\u011fi\u015fimi \u00e7ok ya\u015famsal bir \u015fekilde anlatal\u0131m, k\u00f6pr\u00fclerin fiyatlar\u0131 dolar baz\u0131nda\u2026 Vatanda\u015f Anadolu yakas\u0131ndan Avrupa yakas\u0131na i\u015fe gitti\u011fimde 3 dolar \u00f6d\u00fcyor. Pazartesi 9 lira, Sal\u0131 11 lira \u00f6d\u00fcyor Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn esnas\u0131nda zaten g\u00f6ze ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu durumun ekonomik yans\u0131malar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz zaten. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 ge\u00e7ti\u011finde T\u00fcrkiye ekonomisi \u00e7alkaland\u0131.<\/p>\n
Ba\u015fkanl\u0131kla ilgili \u015f\u00f6yle bir tespitinizi okudum: Ba\u015fkanl\u0131k demek daha \u00e7ok i\u015fsizlik, daha \u00e7ok yoksulluk demek. Ama parlamenter sistem bunlar\u0131 \u00e7\u00f6zememi\u015fti, de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\nParlamenter sistem de\u011fildir bunu \u00e7\u00f6zememi\u015f olan. Ortaya konan ekonomik \u00e7er\u00e7eveydi \u00e7\u00f6zememi\u015f olan. Bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak ortaya konacak olan, daha adil da\u011f\u0131t\u0131lan bir ekonomik zenginli\u011fin \u00e7er\u00e7evesinin dayana\u011f\u0131, mutlaka bir demokrasi ve parlamenter sistem olmak zorunda. Parlamenter sistem oldu\u011funda bunun olmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fil ama bir \u00f6nko\u015ful. Bunu istatistiki olarak da g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00fcnyada insani kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k endeksinde ilk 20 \u00fclkeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda y\u00fczde 80’den \u00e7ok parlamenter sistemdir. En k\u00f6t\u00fc 20 \u00fclkeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda y\u00fczde 90\u2019\u0131 ba\u015fkanl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Trump\u2019un se\u00e7ilmesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Trump, ABD\u2019nin Erdo\u011fan\u2019\u0131 m\u0131 olacak?<\/strong><\/p>\nOnu Amerikal\u0131lar d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. Esas\u0131nda Trump\u2019\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olan \u015fey, demin tarif etti\u011fim bo\u015fluk. Yani k\u00fcreselle\u015fme ve onun beraberinde gelmi\u015f olan e\u015fitsizlikler. 2008-2009 krizinden sonra bir t\u00fcrl\u00fc kayg\u0131lar\u0131 giderilemeyen milyonlar, kendilerine \u00e7are olamayan bildikleri siyasetin d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bana soracak olursan\u0131z, esasen sosyal demokratlara, ilerici siyasete \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu milyonlar\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 daha demokratik, daha az kavgac\u0131, daha birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc bar\u0131nd\u0131ran, kad\u0131n\u0131 yok saymayan, farkl\u0131 etnik kimliklere hakaret etmeden o bo\u015flu\u011fu dolduran bir yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00fcretmemiz gerekiyor k\u00fcresel anlamda.<\/p>\n
Sosyal demokrasi kapitalizme kar\u015f\u0131s\u0131na almad\u0131k\u00e7a alan\u0131 ger\u00e7ekten Trump gibilere b\u0131rakm\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\nEsas\u0131nda \u015fu tespiti yapmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu i\u015f idare edilerek \u00e7\u00f6z\u00fclebilir boyutlarda de\u011fil k\u00fcresel boyutlarda. Zaten bug\u00fcn ya\u015fanan ekonomik sorunlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 biraz fazla orta, idare eden yakla\u015f\u0131mlardan kaynaklan\u0131yor. Ve bu idare eden yakla\u015f\u0131m i\u00e7erisinde sa\u011f politikalar daha uca savruldular, ekonomik alanda da uca savruldular. Sol ayn\u0131 \u015fekilde itiraz eden bir \u00e7er\u00e7eveyi ortaya koyamad\u0131 bence. 2008- 2009\u2019dan beri hala bir \u00e7are \u00e7er\u00e7eve ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f de\u011fil sol.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de de \u00f6yle\u2026 CHP\u2019nin s\u0131n\u0131fla ba\u011f\u0131, sendikalarla ba\u011f\u0131 \u00e7ok zay\u0131f. \u00c7ok acil bir mesele var diyorsunuz ama \u00e7ok sab\u0131r isteyen bu i\u015fi nas\u0131l a\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\nBurada CHP\u2019ye \u015fu krediyi vermek ve g\u00fcven duymak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Daha orta ve uzun vadeli ba\u015fka bir in\u015fadan s\u00f6z ediyoruz. Hatta s\u0131n\u0131flar\u0131 yeniden tarif ederek \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyadaki \u00fcretim bi\u00e7imleri de\u011fi\u015fti, eskinin s\u0131n\u0131f tarifleri yok. Eskinin fabrikalarda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fg\u00fcc\u00fc de\u011fil, belki bireysel fabrika haline gelmi\u015f bir \u00fcretim bi\u00e7imine do\u011fru evriliyor b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya. T\u00fcrkiye bu \u00fcretim bi\u00e7imlerini yakalamayacak kadar geri kalm\u0131\u015f vaziyette. B\u00fct\u00fcn bunlar i\u00e7in var olan \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcc\u00fc kullanaca\u011f\u0131m\u0131z bir kurum var, o da CHP. Bizim o partinin bunu daha \u00e7ok yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamam\u0131z gerekiyor. CHP\u2019nin g\u00fc\u00e7lenmesi T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fc\u00e7lenmesi anlam\u0131na gelecek. Onun i\u00e7in ben \u00f6zele\u015ftiri bar\u0131nd\u0131racak \u015fekilde s\u00f6yl\u00fcyorum. CHP’nin de toplumsal muhalefeti daha i\u00e7selle\u015ftirecek bir \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imine bunu kendine dert edinen bir \u00e7al\u0131\u015fma takvimine mutlaka ihtiyac\u0131 var. Bunun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz bu d\u00f6nemde. Ama tam da sizin s\u00f6yledi\u011finiz gibi bunun in\u015fas\u0131 zaman gerektirirken b\u00fcy\u00fck de bir \u015fok dalgas\u0131yla neredeyse her g\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor T\u00fcrkiye.<\/p>\n
Ge\u00e7en y\u0131l \u015f\u00f6yle bir yorum yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131: \u2018Hillary Clinton ABD ba\u015fkan\u0131 oldu\u011funda Selin Sayek B\u00f6ke de CHP\u2019nin ba\u015f\u0131na gelecek\u2026\u2019 Clinton ba\u015fkan olamad\u0131 ama B\u00f6ke olabilir mi hala?<\/strong><\/p>\nBelki de tarih konu\u015fmu\u015ftur i\u015fte.. (G\u00fcl\u00fcyor) \u00a0T\u00fcrkiye’de lider \u00fczerinden siyasetin de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum meselemiz kimin lider oldu\u011fu meselesi de\u011fil.<\/p>\n
Ama liderlik meselesi de \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\nBunun \u00f6nemini hi\u00e7e sayarak s\u00f6ylemiyorum. Ben siyasete T\u00fcrkiye ile ilgili kayg\u0131lar\u0131m oldu\u011fu i\u00e7in girdim. Bu kayg\u0131lar\u0131m ve siyasette kalma ihtiyac\u0131n\u0131 hissetti\u011fim durum gittik\u00e7e derinle\u015fiyor. Yani dolay\u0131s\u0131yla ben bir demokrasi m\u00fccadelesi i\u00e7in girdim siyasete ve bu demokrasi m\u00fccadelesinin koltukla tarif edilmesi beni rahats\u0131z ediyor.<\/p>\n
Kaynak :<\/span> Kemal G\u00f6kta\u015f –\u00a0http:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\n
CHP\u2019nin \u201cdirenme hakk\u0131ndan bahseden bildirisi\u201d, h\u00fck\u00fcmetten sert tepki ald\u0131. CHP\u2019li Selin Sayek B\u00f6ke bildiriyi \u201cT\u00fcrkiye\u2019de kitaplarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haliyle fa\u015fizmi ya\u015f\u0131yoruz. Bunun \u00e7aresinin demokrasiyi korumak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye demokrasisi tarihinin en karanl\u0131k d\u00f6nemlerinden birini ge\u00e7iriyor. 15 Temmuz darbe giri\u015fimi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, art\u0131k kesin olarak bir kar\u015f\u0131 <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[10,2399,3527],"class_list":["post-64053","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","tag-chp","tag-kemal-goktas","tag-selin-sayek-boke","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64053\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"2016-11-15_011804\"](\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/2016-11-15_011804.jpg\")
<\/p>\n![\"555\"](\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/555.jpg\")
<\/a>CHP PM\u2019nin bildirisi bir anlamda T\u00fcrkiye\u2019nin nereye geldi\u011fini g\u00f6steren bir metin oldu. \u00d6ncelikle bir fa\u015fizm tespiti yap\u0131yorsunuz ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k CHP\u2019nin \u015fimdiye kadar al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k siyaset y\u00f6ntemleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir siyasete y\u00f6nelece\u011fini ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 veriyorsunuz; belki de ilan ediyorsunuz. Bildirinizde ge\u00e7en direnme hakk\u0131n\u0131 nas\u0131l kullanacaks\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n