![\"1\"](\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/1.jpg\")
S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder: Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kald\u0131racaklar. Durum \u00f6yle g\u00f6steriyor. Ve tutuklanaca\u011f\u0131z. Ama bunun bu meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 olmayacak. Yapacaklar bunlar\u0131, ama bir Tansu \u00c7iller derbederli\u011fi ile de\u011fil, daha sofistike yapacaklar.<\/p>\n
HDP Ankara Milletvekili S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder T24’ten Hazal \u00d6zvar\u0131\u015f’a a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. \u0130\u015fte \u00d6nder’e y\u00f6neltilen sorular ve yan\u0131tlar\u0131:<\/p>\n
– HDP\u2019den milletvekilli\u011fi adayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bug\u00fcn teklif gelse kabul eder miydiniz?<\/strong><\/p>\n 2011\u2019de geldi\u011finde kabul etmemek i\u00e7in 40 t\u00fcrl\u00fc yol denemi\u015ftim. Bug\u00fcn gelse bunlar\u0131n hi\u00e7birini d\u00fc\u015f\u00fcnmem, hemen kabul ederim.<\/p>\n – 2011\u2019de \u201cHalk bana avans verirse size nas\u0131l milletvekilli\u011fi yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilirim\u201d diyen siz, bu 5 senede \u00e7o\u011fu sol cenahtan olanlar hakk\u0131n\u0131zda \u201cS\u0131rr\u0131 cand\u0131r\u201d derken Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n Newroz mesaj\u0131n\u0131 okuyan T\u00fcrk oldunuz, Yal\u00e7\u0131n Akdo\u011fan hakk\u0131n\u0131zda \u201cAram\u0131z iyi, muhabbetini severim\u201d derken Erdo\u011fan ailesini g\u00fcld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz pozlar ar\u015fivlere eklendi. Ancak kesi\u015fim k\u00fcmesindeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir s\u00fcredir ask\u0131da. Son olarak \u201cKa\u00e7ak \u00e7ay i\u00e7er gidersiniz\u201d ifadesini de i\u00e7eren a\u00e7\u0131klaman\u0131z Ba\u015fbakan Davuto\u011flu taraf\u0131ndan niyet beyan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve \u00e7at\u0131\u015fmaya alternatif bir yol a\u00e7abilecek bir g\u00f6r\u00fc\u015fme iptal oldu. \u201cAvans\u0131 yolu t\u0131kaman\u0131z i\u00e7in mi vermi\u015ftik\u201d diyen birine yan\u0131t\u0131n\u0131z ne olur?<\/strong><\/p>\n Sordu\u011funuza tarihsellik i\u00e7inde cevap vereyim; birincisi, ben bu \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131nda inisiyatif geli\u015ftirdim, bunu yaparken de meseleye tarafgirlikler \u00fczerinden de\u011fil, hukukun genel ilkeleri ve evrensel insan haklar\u0131 kriterleriyle yakla\u015ft\u0131m. Bu \u00fclkede herkes sava\u015f durumundan \u015fik\u00e2yet\u00e7i, bundan bize de pay \u00e7\u0131karan de\u011ferlendirmeler var ama uzla\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc belirgin bir \u015fekilde erozyona u\u011fram\u0131\u015f bir vaziyette. Arabas\u0131nda levye ya da sopa ta\u015f\u0131mayan pek az s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu bir \u00fclkeden bahsediyoruz. \u0130nsanlar ya \u00e7ok seviyorlar, ya \u00f6lesiye nefret ediyorlar. Ben de e\u011fer ille de nefret laz\u0131msa i\u015fte bu durumdan nefret ediyorum. E\u011fer i\u015fkenceci, fa\u015fist ya da nefret s\u00f6ylemlerine sahip de\u011filse insanlarla her zaman konu\u015fulacak bir zemin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenlerdenim. Zaman zaman \u00e7ok zorlansak da, bazen ben de kendi kendimi tekzip etsem de akl\u0131m geldi\u011finde kendimi bu noktaya \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n Bana \u00f6nemli bir avans verdi bu halk, ki\u015fisel hesapla\u015fmamda bunun alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bir yandan geli\u015ftirilen sava\u015f diline ve sava\u015f politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, gerek yasama d\u00fczeninde gerek zul\u00fcm g\u00f6ren insanlar\u0131n yan\u0131nda, bir yandan da diyalog s\u00fcrecini zorlayan noktada durduk. \u00d6rne\u011fin, m\u00fczakere s\u00fcreci, \u00d6calan\u2019\u0131n \u00fczerindeki tecridin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ba\u015flayan ve 60 g\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde s\u00fcren a\u00e7l\u0131k greviyle oldu. Bunun 45-46 g\u00fcn\u00fcn\u00fc m\u00fczakerelerin ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in diyalog aray\u0131\u015flar\u0131yla ge\u00e7irdik, umudumun kesildi\u011fi g\u00fcn ben de gittim, Diyarbak\u0131r\u2019da a\u00e7l\u0131k grevine ba\u015flad\u0131m. Diyalog s\u00fcreci ba\u015flad\u0131, Say\u0131n \u00d6calan taraf\u0131ndan m\u00fczakereci heyete \u00f6nerildim. Diyalog s\u00fcreci devam ederken Gezi\u2019deki devlet vandall\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Ve buna ilk itiraz eden siyaset\u00e7i oldum. Bu seyir kriterlerimi \u00e7ok net g\u00f6steriyor. S\u00fcre\u00e7te gerek devlet, gerek \u00d6calan, gerek KCK aras\u0131nda gidip gelirken hep hakk\u0131 dile getiren bar\u0131\u015f\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeyi baz alan bir yerde durdum.\u00a0<\/p>\n – Bug\u00fcn de\u011fi\u015fen ne?<\/strong><\/p>\n Sorunuzdaki bir ifadeyi reddederek bir de\u011ferlendirme yapmak isterim. \u201cBir kap\u0131 aralanacakken\u201d dediniz.<\/p>\n – \u0130htimalli bir ifade kulland\u0131k.\u00a0<\/strong><\/p>\n \u0130nan\u0131n bana b\u00f6yle bir kap\u0131 aralanma ihtimali s\u00f6z konusu de\u011fildi. Bir toplu i\u011fne ba\u015f\u0131 kadar umut olsayd\u0131, bunu geni\u015fletecek her t\u00fcrl\u00fc \u00e7aban\u0131n i\u00e7inde olurdum. Se\u00e7men kitlemizin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc cenazesini yerden kald\u0131ram\u0131yor. Ben \u201cGelmesin, \u00e7ay i\u00e7er gider\u201d de demedim, k\u0131ymetini bilseler onlara bir zemin de sunarak \u015funu dedim: \u201cVazge\u00e7tik temel ya\u015fam hakk\u0131ndan, nefes alma hakk\u0131ndan. Silvan\u2019da, Sur\u2019da, Darge\u00e7it\u2019te, Nusaybin\u2019de insanlar nefes alam\u0131yorlar, yo\u011fun patlamalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tozun duman\u0131n i\u00e7indeler. \u0130zin verin, insanlar cenazelerini defnetsinler. Yoksa bu halk y\u00fcz\u00fcm\u00fcze t\u00fck\u00fcr\u00fcr. Bir zemin haz\u0131rlarsan\u0131z, biz yeni bir anayasay\u0131 konu\u015fabiliriz. \u00d6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc \u00e7ay\u0131m\u0131z\u0131 i\u00e7er gidersiniz.\u201d \u00a0<\/p>\n – \u00dclkede de\u011fi\u015fenlerin yan\u0131 s\u0131ra Meclis siyaseti bu 5 y\u0131lda S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder\u2019i nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi,\u00a0sorusuna da yan\u0131t bulabilmek i\u00e7in iki al\u0131nt\u0131yla soraca\u011f\u0131z. 2007\u2019de Nuriye Akman\u2019a, \u201cHalk\u0131n kendini y\u00f6netme hakk\u0131na m\u00fcdahale edildi\u011finde iyi k\u00f6t\u00fc bir kitle deste\u011fi olu\u015fuyor. Bunu yaln\u0131z cebirle a\u00e7\u0131klayamay\u0131z. Niye bu millet zulm\u00fcn de\u011firmenine su ta\u015f\u0131maya bu kadar i\u015ftiyakla ko\u015fturuyor?\u201d diyen siz se\u00e7im \u00f6ncesi 2015\u2019te Selin Ongun\u2019a, \u201cUfukta g\u00fczel \u015feyler oldu\u011funa inan\u0131yorum; AKP’li ya da AKP’siz bu s\u00fcre\u00e7 devam etmeli. Toplumda me\u015fruiyet y\u00fczde 70’i a\u015fm\u0131\u015fken Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n dar siyasi hesaplar\u0131 i\u00e7in bu i\u015fi bir kenara itmeyecek kadar zekidir bizim halk\u0131m\u0131z\u201d dediniz. Halka yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131zdaki\u00a0bu de\u011fi\u015fiklik, iki S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder portresi \u00e7\u0131karm\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n Muhtemeldir. Nuriye Akman\u2019\u0131n r\u00f6portaj\u0131 Beynelmilel filmi \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Beynelmilel\u2019de de ana tema, cuntan\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat rit\u00fcellerine varan m\u00fcdahalelerine halk\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerineydi. O anlamda spesifik bir duruma i\u015faret ediyordu. Ama g\u00fcnl\u00fck siyaseti, hatta \u00fclkenin gelece\u011fini belirleyecek durumlar\u0131n i\u00e7inde olunca… Ben iki y\u0131l Meclis\u2019teki yeni anayasa yaz\u0131m komisyonunda emek verdim, bu s\u00fcrede \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn siyasal \u00e7evre ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri dinleme \u015fans\u0131m\u0131z oldu. Elbette ki bu bir miktar uzaktan bakma ve o noktadan yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerle bir makas do\u011furuyor. Zaman zaman o g\u00f6zlemlerimi teyit eden, zaman zaman\u00a0“d\u0131\u015far\u0131dan bakm\u0131\u015f\u0131m”\u00a0dedi\u011fim geli\u015fmeler oldu.<\/p>\n – Dolay\u0131s\u0131yla 1 Kas\u0131m se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra halka sundu\u011funuz \u201czeki\u201d nitelendirmesini geri mi al\u0131yorsunuz?\u00a0<\/strong><\/p>\n O kavramlarla halk\u0131 tarif etmemeye dikkat etmek gerekti\u011fini \u00f6\u011frendim en az\u0131ndan. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dil, bir hiyerar\u015fi geli\u015ftiriyor ve bunlar\u0131n hepsinin \u00e7ok sevimsiz oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. \u00c7\u00fcnk\u00fc birine \u201cZeki de\u011fil\u201d dedi\u011finiz zaman kendinize bir zek\u00e2\u00a0komiserli\u011fi atfediyorsunuz. \u015eimdi b\u00f6yle bir hiyerar\u015fiden haya ederim.<\/p>\n – K\u00fcrt siyaseti, DTK a\u00e7\u0131klamas\u0131yla son s\u00fcre\u00e7teki ilk belirgin ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131ktan sonra baz\u0131 ak\u0131llarda yank\u0131lanan \u015fu\u00a0soru sizce\u00a0haks\u0131z m\u0131:\u00a0\u00c7at\u0131\u015fmalar\u0131n sonlanmas\u0131\/hendeklerin kapanmas\u0131 i\u00e7in m\u00fczakerelerin devam\u0131n\u0131 i\u015faret eden K\u00fcrt siyaseti, bu bildiriyle ne kadar masan\u0131n yeniden kurulmas\u0131na, ne kadar devrik kalmas\u0131na yarayacak bir i\u015f yapt\u0131?<\/strong><\/p>\n Haks\u0131z de\u011fil, DTK\u2019n\u0131n bu bildirisi tam da bu soru i\u015faretlerini en aza indirmenin bir ilk ad\u0131m\u0131. Kanaat odaklar\u0131, bas\u0131n yay\u0131n ayg\u0131tlar\u0131 ve devlet dili s\u00fcrekli \u015funu i\u015fliyor: Bu K\u00fcrtler asl\u0131nda ne istiyorlar? Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isteselerdi tek kelimeyle \u00f6zetlenebilecek bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131,\u00a0fakat Bat\u0131\u2019ya k\u0131yasla Do\u011fu\u2019da soyutlama geli\u015fmedi\u011fi ve hikmetle \u00f6\u011frenme yetene\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, demokratik \u00f6zerklik dedi\u011fimiz \u015fey kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Sistem de bunu psikolojik alg\u0131 operasyonuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bunu kendi eksikli\u011fimiz olarak da kaydedebiliriz belki ama h\u00e2len H\u00fck\u00fcmet S\u00f6zc\u00fcs\u00fc, \u201c\u00d6zerklik ilan ettiler\u201d diyor.<\/p>\n – \u00d6zerklik ilan de\u011fil, talep mi edildi?<\/strong><\/p>\n O metinde alt\u0131n k\u0131ymetinde birka\u00e7 c\u00fcmle vard\u0131. 1) Bu teklif, \u00f6neri ve tart\u0131\u015fmalara a\u00e7\u0131kt\u0131r. 2) Bunun adresi olarak en az iki yerde Meclis\u2019e at\u0131f var. Buna ra\u011fmen bunu DTK\u2019n\u0131n\u00a0de facto\u00a0bir durumu olarak s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bu s\u00f6ylem de al\u0131c\u0131 buluyor, savc\u0131l\u0131k da bu al\u0131c\u0131lar aras\u0131na girebiliyor. Onun i\u00e7in \u2018bu bir ilk ad\u0131m\u2019 diyoruz. Bunu takip edecek ad\u0131m, bence pratikte bunun neye benzedi\u011fini anlatmak olacakt\u0131r. Bir ilde belediye ne yapacak, h\u00e2lihaz\u0131rdaki kurumlar\u0131n h\u00e2li ne olacak, TBMM hangi yetkilerini devredecek, etmeyecek mi…<\/p>\n – S\u0131rr\u0131 Bey, K\u00fcrt siyaseti 2011\u2019de yine DTK \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda iki metinle \u00f6zerkli\u011fi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, hatta ilan etmi\u015fti. \u00d6zerkli\u011fin, K\u00fcrt siyaseti a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne demek oldu\u011funun \u00e7ok daha detayl\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 bu metinlerden daha esnek olan BDP\u2019ninkinde ne \u201cYerel diller resmi dil olsun\u201d ibaresi, ne de \u00f6z savunma vard\u0131.\u00a0Bug\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n durmas\u0131n\u0131 bekleyen halklar varken, vaktiyle \u201cBal\u0131k demi\u015f ki, ben \u00f6ld\u00fckten sonra yemi\u015fim derin g\u00f6lleri\u201d deyi\u015fini de kullanan sizce ne kadar bu acil ihtiyaca zemin sa\u011flayacak bir ad\u0131m att\u0131n\u0131z \u201c\u00d6zerklik nedir\u201d tekrar\u0131yla?<\/strong><\/p>\n Bunun sonu\u00e7lar\u0131 i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011fumuz g\u00fcnlerde \u00f6l\u00e7\u00fclemez. Ama fikrimizi, sezgilerimizi, tahminlerimizi s\u00f6yleyebiliriz. \u201cBu \u00f6z savunma meselesi d\u00fcn yoktu, bug\u00fcn niye girdi\u201dnin \u00e7ok hayati bir cevab\u0131 var. \u00d6z savunma anlam\u0131na gelecek olu\u015fumlar ilk Lice\u2019de oldu\u011funda, devlet, Say\u0131n \u00d6calan\u2019dan rica etti ve \u00d6calan da bize bu tarz \u015feylerin bug\u00fcn\u00fcn konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onunla birlikte geli\u015ftirilen askerle g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerini al\u0131koymalar\u0131n sonlanmas\u0131 ve hendeklerin kapat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, bunlar\u0131n s\u00fcrecin ruhunu zorlay\u0131c\u0131 \u015feyler oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Fakat \u00d6calan ard\u0131ndan devlet heyetine d\u00f6nerek devam etmi\u015fti:<\/p>\n \u201cBu \u00e7ocuklar bunu durup dururken yapm\u0131yorlar. Siz bizimle bar\u0131\u015f kurma iradesi beyan ederek s\u00fcreci ba\u015flatt\u0131n\u0131z. Hem de Lice gibi bir yerde ilk yerde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015f, gerillan\u0131n bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 alanlara kalekollar yapmak. Bu Lice\u2019de yap\u0131l\u0131nca bu \u015fu anlama gelir: Lice\u2019de b\u00fct\u00fcn karakollar 80\u2019den ba\u015flayarak mezarl\u0131k kap\u0131s\u0131 oldu. Lice depreminde y\u0131k\u0131lan konutlar dururken siz oraya kalekol yap\u0131yorsunuz, halk bunu bar\u0131\u015f mesaj\u0131 olarak anlamaz. Dolay\u0131s\u0131yla devlet de bundan vazge\u00e7meli.\u201d<\/p>\n Baz\u0131lar\u0131, \u201c\u00d6calan hendeklere kar\u015f\u0131yd\u0131, kapatt\u0131rd\u0131\u201d derken, i\u015fin bu boyutunu g\u00f6rmezden geliyor. Bug\u00fcn s\u00f6ylemekte beis yok, devlet, Lice\u2019deki kalekol in\u015faat\u0131n\u0131 durduraca\u011f\u0131n\u0131 beyan etti, biz de gittik, o inisiyatifi geli\u015ftiren gen\u00e7likle, halktan insanlarla konu\u015ftuk, gerillalarla g\u00f6r\u00fc\u015ferek al\u0131koyduklar\u0131 askerleri ald\u0131k ve kurumlar\u0131na teslim ettik, o hendekler de takip eden ikinci haftada kapat\u0131ld\u0131. \u0130kinci hendek olay\u0131 Silopi, Cizre hatt\u0131nda ya\u015fand\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc oralarda 2011\u2019deki KCK tutuklamalar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na ula\u015fan g\u00f6zalt\u0131 furyalar\u0131 ba\u015flad\u0131. Davuto\u011flu\u2019nun, \u201cPolis kur\u015funuyla \u00f6lmemi\u015ftir\u201d dedi\u011fi \u00e7ocuklar\u0131n polis kur\u015funuyla \u00f6lm\u00fc\u015f\u00a0oldu\u011fu\u00a0ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar \u00f6z savunmay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya bir talep olarak dayatt\u0131. Yoksa DTK\u2019n\u0131n \u2018i\u015fg\u00fczarl\u0131k olsun, maksimalist bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirelim, kap\u0131y\u0131 buradan a\u00e7al\u0131m\u2019 tarz\u0131 bir anlay\u0131\u015f\u0131 sonucu olmad\u0131.\u00a0Dil, a\u011fr\u0131yan di\u015fe de\u011fer\u00a0derler ya, birlikte siyaset yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fta K\u00fcrt halk\u0131 olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn bile\u015fenlerin \u00f6n\u00fcnde art\u0131k devlet eliyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclmemek gibi bir g\u00fcndem var.<\/p>\n – \u0130lk hendek, kalekol in\u015faat\u0131n\u0131n durma s\u00f6z\u00fcyle kapand\u0131ysa, bu kez s\u00fcreci aksi istikametten ba\u015flatabilmek ad\u0131na K\u00fcrt siyaseti \u2018hendekler kapans\u0131n\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapamaz m\u0131?<\/strong><\/p>\n Yapabilir \u015f\u00fcphesiz ama halkta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaz. Bunun kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilmesi i\u00e7in devletin k\u0131y\u0131c\u0131, toptanc\u0131 ve neye benzedi\u011fi belli olmayan kamu g\u00fcvenli\u011fi obsesyonundan kurtulmas\u0131 laz\u0131m. Bununla birlikte y\u00fcr\u00fcyecek \u015feyler oldu\u011fu zaman \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n halkta veya o inisiyatifte kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olur.<\/p>\n – \u00c7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, hendeklerin in\u015fa edildi\u011fi yerlerden g\u00f6\u00e7 edenler de halk\u0131n par\u00e7as\u0131. S\u00f6z konusu olan sadece hendeklerin arkas\u0131ndaki YDG-H \u00fcyeleri mi?\u00a0<\/strong><\/p>\n K\u00fcrtler haf\u0131zalar\u0131yla ya\u015f\u0131yorlar ve refleksleri bununla \u015fekilleniyor. Oray\u0131 terk edenlerin \u00e7ocuklar\u0131 o barikatlarda. Ve biliyorlar ki devletten, \u201cSiz \u00e7\u0131k\u0131n ki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 rahat \u00f6ld\u00fcrelim\u201dden ba\u015fka hayata, gelece\u011fe, demokrasiye dair hi\u00e7bir \u015fey sad\u0131r olmad\u0131. Bu t\u00fcm\u00fcyle bu prati\u011fi olumlamak anlam\u0131 i\u00e7ermiyor ku\u015fkusuz ama biz hem yurtta\u015f olarak, hem siyaset\u00e7i olarak s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc kamusal g\u00fcc\u00fc elinde bulunduran yere s\u00f6ylemek durumunday\u0131z. \u00d6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc y\u00fczde 80 civar\u0131 oy ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerlerin, temsiliyetin hakk\u0131n\u0131 vermemi\u015f oluruz. Onun i\u00e7in \u201cB\u00fct\u00fcn bunlar niye\u201d sorusuna verilecek en toptan yan\u0131t, g\u00fcvensizlik. \u201cG\u00fcvensizlik denilen pratik nas\u0131l \u015fekillendi\u201d dedi\u011finizde fazla uza\u011fa gitmeye gerek yok, ilk s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ve \u0130mral\u0131\u2019ya gitti\u011fimizde, PKK\u2019n\u0131n elinde 9 rehin vard\u0131. Say\u0131n \u00d6calan, \u201cPKK\u2019ye s\u00f6yleyin onlar bunlar\u0131 b\u0131raks\u0131n, devlet de hasta tutuklular\u0131 b\u0131rakacak\u201d demi\u015fti. Ard\u0131ndan \u00d6calan \u015f\u00f6yle s\u00f6yledi: \u201c\u015eimdi sizi bas\u0131n bekliyordur, \u00e7\u0131k\u0131\u015fta bunu s\u00f6yleyin. Siz Kandil\u2019e gidene kadar, haz\u0131rlam\u0131\u015f, getirmi\u015f olurlar.\u201d Biz bunu bas\u0131na ilk verdi\u011fimiz deme\u00e7te s\u00f6yledik ve san\u0131r\u0131m 15-20 g\u00fcnde bu ki\u015filer ailelerine teslim edildi. Fakat devlet bir tane bile hasta tutsak b\u0131rakmad\u0131. G\u00fcvensizlik daha ilk g\u00fcnden ba\u015flad\u0131. Bir d\u00f6nem h\u00fck\u00fcmetin \u00fc\u00e7 bakan\u0131\u00a0Sadullah Ergin, Be\u015fir Atalay\u00a0ve\u00a0Efkan Ala\u2019yla, sonra\u00a0Say\u0131n\u00a0Ergin yerine\u00a0Bekir Bozda\u011f\u00a0d\u00e2hil oldu, neredeyse haftal\u0131k periyotta bu g\u00fcndemle toplant\u0131lar yaparken bir g\u00fcn Say\u0131n Be\u015fir Atalay, Adalet Bakan\u0131\u2019na \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBir daha bu toplant\u0131lar hasta tutuklularla ba\u015flarsa bunu kabul edemem.\u201d Bu bir l\u00fctuf da de\u011fil, hukuki prosed\u00fcr\u00fc\u00a0haiz olanlar\u0131 b\u0131rakm\u0131yor devlet! \u00d6calan\u2019\u0131 i\u00e7eride en \u00e7ok \u00e7ileden \u00e7\u0131kartan \u015fey bu oldu. Sesini y\u00fckseltti\u011fine pek az tan\u0131k oldum, onlardan en \u00f6nemlisi devlet heyetine \u201cBu ne ciddiyetsizliktir, siz daha bir tane hasta tutsa\u011f\u0131 b\u0131rakmad\u0131n\u0131z ailesiyle vedala\u015fs\u0131n\u201d demesiydi.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n – G\u00fcvensizlik konusunda AKP taraf\u0131n\u0131n da dile getirdi\u011fi \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinde bomba d\u00f6\u015fediler\u201di i\u00e7eren bir listesi, yani kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir durum var. Ve siz \u015funu yazm\u0131\u015f bir siyaset\u00e7isiniz: \u201cSilah b\u0131rakmayan ya da k\u0131smen silah b\u0131rakan \u00f6rg\u00fctlerle g\u00f6r\u00fc\u015fen devletler oldu\u011fu gibi, \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k ortam\u0131n\u0131 ihlal eden ve hatta avantaj elde etmek i\u00e7in farkl\u0131 y\u00f6ntemler deneyen devletlerle de masada olmaya devam eden temsilcilerin varl\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Dolay\u0131s\u0131yla sizin a\u00e7\u0131n\u0131zdan g\u00fcvensizlik, hendekleri kapama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmamak i\u00e7in bir neden de\u011fil.<\/strong><\/p>\n De\u011fil, burada eksik olan bir vekt\u00f6r var, zaman. B\u00fct\u00fcn bu de\u011ferlendirmeleri yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda arkas\u0131na veya \u00f6n\u00fcne besmele gibi \u2018acele edilmesi\u2019, \u2018bir an \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131\u2019 ifadelerini takt\u0131k. Ve fiilen de m\u00fczakereci olarak dilimizi hep s\u00fcreci olumlu noktaya te\u015fvik edici noktadan kurmaya \u00f6zen g\u00f6sterdik.<\/p>\n – Siz olas\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131 i\u00e7in \u201cHalkta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaz\u201d derken HDP\u2019li Altan Tan \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cPKK\u2019nin, YDG-H\u2019nin sava\u015f\u0131 \u015fehir merkezlerine ta\u015f\u0131mas\u0131, demokratik \u00f6zerkli\u011fi sadece \u00f6z savunma ve hende\u011fe indirgeyen davran\u0131\u015f\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131. Halk buna ilk g\u00fcnden tepki verdi. Ancak bu yanl\u0131\u015fta \u0131srar edildi. HDP\u2019nin g\u00fcc\u00fc ise maalesef bu yanl\u0131\u015f\u0131 \u00f6nlemeye yetmedi.\u201d\u00a0Sizin bu konuda geride duru\u015funuz PKK\u2019ya g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fcn yetmemesinden de kaynaklan\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n Yok.<\/p>\n – B\u00f6yle bir sorun yok ve Altan Tan uyduruyor mu?<\/strong><\/p>\n Altan Tan\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi do\u011fru, bir yeri eksik. O c\u00fcmle ilave edilmedi\u011fi zaman ayaklar havada kal\u0131yor. YDG-H ge\u00e7en sefer \u00d6calan\u2019\u0131n talimat ve \u00f6nerisiyle\u00a0(hendekleri)\u00a0kapatt\u0131. \u015eimdi\u00a0nisan ay\u0131ndan beri \u00d6calan\u00a0\u00fczerinde\u00a0mutlak bir tecrit uygulan\u0131yor. Onlar\u0131n yan\u0131na gitti\u011fimizde \u201c\u00d6nderli\u011fimiz tecrit alt\u0131nda ve siz gelip bizden bunu istiyorsunuz\u201d diyorlar. G\u00fc\u00e7 yetmeme meselesi, \u2018biz \u00e7aresiziz\u2019 anlam\u0131nda de\u011fil. \u00d6calan\u2019\u0131n \u00fcst\u00fcndeki tecrit uygulamas\u0131 ve devletin a\u00e7\u0131k sava\u015f ilan\u0131.<\/p>\n – Siz YDG-H\u2019l\u0131lardan hendeklerin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0131 istediniz? Bu ne zaman, nerede, nas\u0131l oldu?<\/strong><\/p>\n Bunu E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131\u2019m\u0131z\u00a0Demirta\u015f, kamuya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde en az \u00fc\u00e7 kez beyan etti. Bizler de yerelde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin t\u00fcm\u00fcnde -yanl\u0131\u015f olmas\u0131n, salt hende\u011fe indirgemeden- \u00f6zy\u00f6netim, savunma ve yerel demokrasi meselesinin anlat\u0131m ve in\u015fa \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sivil siyaset kurumu \u00fcstlenmeli, dedik ve bunu \u0131srarl\u0131 bir \u015fekilde savunduk. DTK E\u015fba\u015fkan\u0131\u2019m\u0131z Say\u0131n\u00a0Hatip Dicle\u00a0bu konuda bir hayli inisiyatif ald\u0131 ve k\u0131smen ba\u015far\u0131l\u0131 da oldu Cizre\u2019de. Ama inan\u0131n has\u0131ml\u0131k duygusuyla s\u00f6ylemiyorum; devlet bu geli\u015fmeye hi\u00e7 alan a\u00e7mad\u0131, tam tersine \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fc.<\/p>\n – \u0130ki d\u00f6neme ayr\u0131\u015ft\u0131rarak de\u011ferlendirdi\u011finiz hendek meselesinde farklardan birinin \u00d6calan\u2019a tecrit uygulamas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylediniz. \u0130mral\u0131 Zab\u0131tlar\u0131\u2019ndan bir \u00d6calan al\u0131nt\u0131s\u0131: \u201cS\u00fcre\u00e7 ba\u015far\u0131s\u0131z olursa \u2018Apo \u00f6ld\u00fc\u2019 diyeceksiniz.\u201d Bug\u00fcnk\u00fc \u2018tecrit\u2019, \u00d6calan\u2019\u0131n sizden talep etti\u011fi bir durum da de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n \u00d6calan o laf\u0131 \u015fu ba\u011flamda s\u00f6yledi, \u201cMuhtemeldir ki bunlar bu ciddiyette g\u00f6z\u00fckm\u00fcyorlar. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz son g\u00f6r\u00fc\u015fme olabilir.\u201d Kendisiyle y\u00fcr\u00fcyen muhatapl\u0131k meselesini \u00e7ok \u00f6nemsiyor \u00d6calan. Ama \u201cG\u00f6r\u00fc\u015fmeyi bir silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor devlet\u201d dedi. 15 g\u00fcn\u00fc ge\u00e7meyen g\u00f6r\u00fc\u015fmeler periyodunda devletle mutab\u0131k kalm\u0131\u015ft\u0131k, ama 25-30 g\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fclmedi\u011fimiz oluyordu. Bu s\u00f6zleri asl\u0131nda bizden \u00e7ok devlete s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n – San\u0131yoruz sadece devlete s\u00f6ylenmi\u015f bir s\u00f6z de\u011fil, \u0130mral\u0131 Zab\u0131tlar\u0131\u2019nda ilgili ifadeden sonra gelen c\u00fcmle \u015fu: \u201cPKK ve HDP\u2019nin beni kullanmas\u0131na izin vermem.\u201d<\/strong><\/p>\n Ba\u011flam\u0131 bilinmeyince yerli yerine oturmuyor.<\/p>\n – \u0130kinci c\u00fcmlenin ba\u011flam\u0131 ne?<\/strong><\/p>\n \u00d6calan, PKK\u2019ye de, HDP\u2019ye de geli\u015ftirilen prati\u011fin yetersizli\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman en sert ele\u015ftirileri y\u00f6neltiyordu. Bu onunla \u00f6rg\u00fct\u00fc aras\u0131ndaki tarz\u0131d\u0131r. O laf\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u015fu da vard\u0131: \u201cE\u011fer beni 15 g\u00fcnden sonra sizinle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcrmezlerse beni \u00f6ld\u00fc bileceksiniz, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcmde nas\u0131l davranacaksan\u0131z \u00f6yle davran\u0131n.\u201d Bunu kendi \u00f6rg\u00fct\u00fc nas\u0131l okuyaca\u011f\u0131n\u0131 biliyor, devlet de bunun ne anlama geldi\u011fini biliyor. Biz m\u00fczakere heyeti olarak b\u00f6yle bir tecrit zeminine oturtmamak i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck \u00e7abay\u0131 harcad\u0131k. \u201cBu kap\u0131 a\u00e7\u0131k olsun\u201d dedik, k\u0131yamete kadar s\u00fcrebilir, ne olur ki? En k\u00fc\u00e7\u00fck sava\u015ftan bile daha tercih edilesi bir durumdur, diyerek u\u011fra\u015ft\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla YDG-H kendi \u00f6nderli\u011fi tecrit alt\u0131ndayken, o da yetmezmi\u015f gibi onun \u00fczerinden her g\u00fcn psikolojik alg\u0131 manip\u00fclasyonlar\u0131 tedav\u00fcle sokulurken niye bizi dinlesin? Dinlemedi de nitekim, \u00e7\u00fcnk\u00fc 1) Ya \u201c\u00d6calan \u00fczerinde tecrit olmayacak, \u00d6calan bir de\u011ferlendirme yapacak\u201d, bu olmuyor ya da 2) \u201cDevlet tutuklama ve imha yakla\u015f\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ecek ve durum temelsiz kalacak.\u201d Bu da olmuyor. Bunlar olmay\u0131nca sivil siyaset ne yapabilir, nereye kadar inisiyatif alabilir? Siyaset\u00e7i olarak sen bu insanlar\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini \u00fcstleniyorsun ve sen \u201cBunu b\u0131rak\u201d dedi\u011finde orada bir tutuklama ya da do\u011frudan hedef g\u00f6zeterek imha ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde bunun sebebi olmu\u015f oluyorsun.<\/p>\n – \u00d6rg\u00fct de, devlet de biliyor dediniz, ancak biz bilmiyoruz; \u00d6calan\u2019\u0131n \u201c\u00d6ld\u00fc\u011f\u00fcmde nas\u0131l davranacaks\u0131n\u0131z \u00f6yle davran\u0131n\u201d s\u00f6z\u00fc ne anlama geliyor? \u00d6calan hayat\u0131n\u0131 kaybederse ne olur?<\/strong><\/p>\n B\u00f6yle bir durum, T\u00fcrkiye halklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bar\u0131\u015f ve ortak ya\u015fam umudunu bir bilinmez zamana erteletmi\u015f olur. Toplumsal maliyeti akl\u0131m\u0131z\u0131n alamayaca\u011f\u0131 boyutlara \u00e7\u0131kar. Her \u015feyden \u00f6nemlisi Orta Do\u011fu\u2019yu demokratik bir zemine oturtacak olan tek liderli\u011fi yitirmi\u015f oluruz. \u00d6calan\u2019\u0131n i\u00e7eride kalmas\u0131 s\u00fcre\u00e7le birlikte anlams\u0131zla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi durum daha da de\u011fi\u015fti. Art\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bir zorunluluk h\u00e2lini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n – Bug\u00fcn kar\u015f\u0131n\u0131zda \u00d6calan oturuyor olsa, ba\u015fta HDP\u2019ye, ard\u0131ndan PKK\u2019ya ne s\u00f6ylerdi; \u201cDedi\u011fimi anlam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z\u201d m\u0131 derdi yoksa \u201cYine beni yanl\u0131\u015f anlad\u0131n\u0131z\u201d deyip ele\u015ftirir miydi? Ele\u015ftirse konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 ne olurdu?<\/strong><\/p>\n \u0130kincisi olurdu, olacak, yeterince anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve yeterli pratik geli\u015ftirmedi\u011fimizi s\u00f6yleyecek muhtemelen.<\/p>\n – A\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n \u00d6calan s\u00fcre\u00e7 ba\u015flarken 4 metrekarelik bir h\u00fccrede tutuluyordu. O h\u00fccrede ayda bir verilen gazetelerden, \u00e7ok seyrek olan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden \u00fclkenin ve d\u00fcnyan\u0131n gidi\u015fat\u0131na dair \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler yap\u0131yordu. Daha sonra s\u00fcre\u00e7le birlikte kendisine televizyon verildi. Alt\u0131 kanalla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan bir pencere i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyordu. Gazeteler haftada bir verilmeye ba\u015fland\u0131, K\u00fcrt medyas\u0131 yine incelendikten sonra ayda bir veriliyordu. \u00d6calan gerek Orta Do\u011fu\u2019da, gerek burada olanlar\u0131 santimi santimine neredeyse \u00f6ng\u00f6rd\u00fc, kay\u0131tlara ge\u00e7irdi. \u201cSiz kendinizi buna haz\u0131rlamazsan\u0131z sonu\u00e7lar\u0131 b\u00f6yle olacak, devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6yle olacak\u201d dedi. E\u011fer do\u011fru de\u011filse bir saat sonra yalanlanabilecek bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyorum; devlet heyetinin \u00d6calan\u2019\u0131n bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcne \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sayg\u0131 duydu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Suriye meselesini, I\u015e\u0130D ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce nas\u0131l bir harekatla ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131, yay\u0131lma yollar\u0131n\u0131 bize s\u00f6yledi. Kendi \u00f6rg\u00fct\u00fcne de \u00f6nlem almalar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00d6nlem alma hatt\u0131 olarak \u015eengal\u2019i i\u015faret etmi\u015fti. B\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalar i\u00e7in de Koban\u00ea\u2019ye i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n – Hayranl\u0131kla anlat\u0131yorsunuz \u00d6calan\u2019\u0131, do\u011fru mu?<\/strong><\/p>\n Do\u011frudur, yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 senelik bir mesaimiz oldu ve bu konudaki \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc, do\u011frulu\u011funu, demokrasiden ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden yana sars\u0131lmaz bir kararl\u0131l\u0131k i\u00e7erisinde oldu\u011funu bizzat g\u00f6zlemledim, sayg\u0131 duymamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n – T\u00fcrkiye\u2019de ve Orta Do\u011fu\u2019da olanlar\u0131 santimi santimine \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011finiz Abdullah \u00d6calan, s\u00fcrecin buzdolab\u0131na kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, bug\u00fcn akan kan\u0131 da \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f m\u00fcyd\u00fc? \u00d6ng\u00f6rd\u00fcyse bu olas\u0131l\u0131k alt\u0131na bu noktadan nas\u0131l, ne zaman \u00e7\u0131k\u0131labilece\u011fine dair sizinle neler payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131?<\/strong><\/p>\n Tabii ki bunu da \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu sefer geli\u015fecek bir \u00e7at\u0131\u015fma durumunda devletin do\u011frudan imhaya y\u00f6nelece\u011fini, art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu bir \u00e7at\u0131\u015fma olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p kitlesel bir \u00e7at\u0131\u015fmaya evrilece\u011fini, bir g\u00fcnde y\u00fczlerce ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybedebilece\u011fini s\u00f6yledi ve bunun bir darbe mekani\u011fine zemin haz\u0131rlayaca\u011f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n – \u201cBuna da \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc\u201d derken, \u00d6calan \u00f6rne\u011fin \u201cNihayetlenecek bir sonraki m\u00fczakere, bu de\u011fil\u201d benzeri c\u00fcmleler mi kuruyordu?<\/strong><\/p>\n Son g\u00f6r\u00fc\u015fmemizde bize dedi ki \u201cBunlar\u0131n tutumuna bak\u0131l\u0131rsa bu sizinle son g\u00f6r\u00fc\u015fmem olabilir.\u201d Ve ondan sonra ger\u00e7ekten \u0130mral\u0131\u2019ya gidemedik. Bu laf\u0131 sarf etmesinin sebebi de sondan bir \u00f6nceki g\u00f6r\u00fc\u015fmemizde Dolmabah\u00e7e mutabakat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130zleme Heyeti\u2019nin adaya gitmesi karar\u0131yd\u0131. Heyet gitti\u011finde silahs\u0131zlanma i\u00e7in tarihli kongre \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapacakt\u0131. Ancak biz bir sonraki g\u00f6r\u00fc\u015fmeye \u0130zleme Heyeti olmadan gidince ciddiyet sorgulamas\u0131 yapt\u0131. Ve bunu s\u00f6yledi.<\/p>\n – \u00d6calan\u2019dan aktararak dola\u015f\u0131ma soktu\u011funuz \u2018darbe mekani\u011fi\u2019nin sizce h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 darbeye evrilme riski var m\u0131?<\/strong><\/p>\n Darbe ihtimali her zaman var. Sebebi de \u015fu, biz darbelerle esasl\u0131 bir y\u00fczle\u015fme ya\u015fayamad\u0131k. Ama bu h\u00fck\u00fcmette darbeye direnme kapasitesi yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu h\u00fck\u00fcmet darbeyi kendisinden ayr\u0131 bir \u015fey olarak g\u00f6rm\u00fcyor. Bu h\u00fck\u00fcmetin akl\u0131yla 12 Eyl\u00fcl darbecilerinin akl\u0131 aras\u0131nda zerre-i miskal fark yok. Dolay\u0131s\u0131yla darbeye \u00e7ok yak\u0131ndan eklemlenir, nitekim eklemlendi.<\/p>\n – Siz darbecilerden farks\u0131z g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir h\u00fck\u00fcmetle mi masaya oturdunuz?<\/strong><\/p>\n Demokrasiyi savunanlar ancak darbecilerle m\u00fczakere ederler. \u0130nsanlar dostlar\u0131yla niye m\u00fczakere etsinler? Zaten bir noktada bulu\u015furlar. M\u00fczakere tam da sizle m\u00fccadele edenle yapaca\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feydir.<\/p>\n – Sizce 27 Nisan e-muht\u0131ras\u0131 ve tart\u0131\u015fmal\u0131 da olsa davalara konu olan darbe giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 durabilmi\u015f, 13 y\u0131lda 7 Haziran kesintisi d\u0131\u015f\u0131nda tek ba\u015f\u0131na iktidar olmu\u015f, son se\u00e7imde y\u00fczde 49,5 oy alm\u0131\u015f bir partiye \u2018darbeci\u2019 benzetmesi yapmak AKP\u2019ye ve se\u00e7menine haks\u0131zl\u0131k de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n Hi\u00e7bir \u015fekilde. Ben diyorum ki bunlar\u0131n darbeci kafalar\u0131ndan bir fark\u0131 yok.\u00a0Kenan Evren\u00a0de y\u00fczde 92 oy ald\u0131. Bunu se\u00e7men ya da halk nezdinde bir teraziye vuramazs\u0131n. 1 Kas\u0131m\u2019da ald\u0131klar\u0131, insanlar\u0131n gelecek duygusunu, can g\u00fcvenli\u011fi kayg\u0131s\u0131n\u0131 rehin alarak al\u0131nm\u0131\u015f bir oy. Bu memlekette AKP\u2019nin \u00e7ekirdek oyunun y\u00fczde 30\u2019lar\u0131n bir milim \u00fcst\u00fcnde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u201cBeni tek ba\u015f\u0131ma getirmezseniz evinize ekmek g\u00f6t\u00fcremezsiniz\u201dden tutun, \u201cBeyaz Toroslar gelir\u201de varan bir bask\u0131yla oy ald\u0131.<\/p>\n – \u00d6calan, T\u00fcrkiye\u2019de klasik ve hukuki anlam\u0131yla siyasi iktidara kar\u015f\u0131 bir askeri darbeden endi\u015feleniyor mu, buna dair bir kayg\u0131s\u0131ndan hi\u00e7 size bahsetti mi?<\/strong><\/p>\n Genel bak\u0131\u015f\u0131 \u015fudur, \u201cDarbe dedi\u011finiz \u015feyin ya da benim darbe mekani\u011fi dedi\u011fim \u015feyin ikili bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131r; 1) Olu\u015f bi\u00e7imi, 2) Olduktan sonra h\u00fckmetme bi\u00e7imi. Bu konuda demokrasi g\u00fc\u00e7leri yeterince dikkatli davranmazlarsa topyek\u00fbn bir darbe mekani\u011finin kurban\u0131 olarak bulabilirler kendilerini.\u201d \u00a0<\/p>\n – Sizin hayranl\u0131k da duydu\u011funuzu s\u00f6yledi\u011finiz \u00d6calan\u2019a bir ele\u015ftiriniz yok mu?<\/strong><\/p>\n Yok. Ele\u015ftirim olsayd\u0131 s\u00f6ylerdim. Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz noktalar oldu, bunu kendisine de s\u00f6yledim. Bir k\u0131sm\u0131 tutanaklarda da var. Mesela devlet, Avrupa Konseyi Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2019n\u0131n bir \u00f6zerklik anlam\u0131na gelece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. \u201cBu anlama gelmez\u201d diye bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ve ne anlama gelece\u011fini s\u00f6yledim.<\/p>\n –\u00a0K\u00fcrt siyasetinin e\u015fi\u011fini \u00d6calan\u2019\u0131n da \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kartan bir rol m\u00fc oynad\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r. Bu konuda g\u00f6rev ve sorumluluk \u00fcstlenen bir insandan ilk beklenen do\u011frular\u0131 s\u00f6ylemesidir. Siz do\u011frular\u0131 s\u00f6ylersiniz, politik tercihler her zaman do\u011frulardan yana olmayabilir. \u0130\u015fin i\u00e7erisine bir s\u00fcr\u00fc taktik, konjonkt\u00fcrel hesap girer ve ba\u015fka bir tercihte bulunabilir \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131lar. Ama siz bunu tayin edebilecek noktada de\u011filsiniz \u00e7\u00fcnk\u00fc bir halk\u0131n kaderiyle oynam\u0131\u015f olursunuz. Dolay\u0131s\u0131yla orada bu anlama gelip gelmedi\u011fini ki\u015fisel fikriniz olarak s\u00f6ylemek zorundas\u0131n\u0131z. \u00d6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc muhalefetin topyekun s\u00f6yledi\u011fi gibi bir postac\u0131 olursunuz, postac\u0131ya ihtiya\u00e7 olsayd\u0131 \u00d6calan bunu yazar devlete verirdi, onlar da KCK\u2019ye iletirlerdi.<\/p>\n – Avrupa Konseyi Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2019na dair siz \u201cBa\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fil\u201d dedikten sonra \u00d6calan, \u201cTavr\u0131m\u0131z \u015fu olacakt\u0131r, ana ilke olursa biz kullan\u0131r\u0131z. Siz ister yasa \u00e7\u0131kart\u0131n, ister \u00e7\u0131kartmay\u0131n\u201d diyor. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerinizin devam\u0131nda \u00f6zerklik konusunda \u00d6calan bu noktada kald\u0131 m\u0131, yoksa g\u00f6r\u00fc\u015fleri de\u011fi\u015fti mi?<\/strong><\/p>\n \u00d6calan\u2019\u0131n kestirmeci bir tutumu yoktur. Bir \u015feye hay\u0131r diyorsa niye hay\u0131r dedi\u011fini tarihi, felsefesi, pratik gereklilikleriyle sizi ikna edene kadar ya da kendisi ikna olana kadar tart\u0131\u015f\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fmeler limitliydi, ama bazen \u00e7ok basit bir meselede kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ikna s\u00fcreci bir iki saatimizi alabiliyordu. O konu\u015fman\u0131n da bir devam\u0131 var. Devlet bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri zamana yayma, taahh\u00fctlerine sad\u0131k kalmama gibi bir tutum belirginle\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman \u201cSen vaktinde b\u00f6yle demi\u015ftin, ama devlet anlam\u0131n\u0131 bilse, ben onlara bir zemin ve \u015fans sunuyorum. Onlara g\u00fcvenmek istiyorum. Ben de biliyorum tam olarak o anlama gelmeyece\u011fini, ama bu \u00f6nemli bir \u00f6n ad\u0131md\u0131r. Buradan niyetlerini, gayretlerini okuyabiliriz\u201d dedi.<\/p>\n – K\u00fcrt siyaseti, demokratik \u00f6zerklik metni sunarak \u00d6calan\u2019\u0131n bahsetti\u011finiz n\u00fcans\u0131n\u0131 yok saym\u0131\u015f olmuyor mu? Okuyucu i\u00e7in \u00d6calan\u2019\u0131n bir c\u00fcmlesini hat\u0131rlatarak devam edelim, \u201cKolektif haklar ve K\u00fcrt reformu yasas\u0131 yap\u0131lacak. Biz demokratik \u00f6zerklikte \u0131srar edersek, bu sabote olur.\u201d \u00d6calan dedi\u011finiz gibi bir ilk ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcyorsa, K\u00fcrt siyaseti neden son ad\u0131mdan ba\u015fl\u0131yor?<\/strong><\/p>\n Bunu K\u00fcrt siyasetine sormak laz\u0131m<\/p>\n – Kar\u015f\u0131mda HDP\u2019li siz vars\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n PKK\u2019yi kast ettim.<\/p>\n – B\u00f6yle bir hiyerar\u015fi mi kuruyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r, \u00f6yle bir hiyerar\u015fi kurmuyorum. Ayr\u0131 ayr\u0131 yap\u0131lar. Meydanda bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bir var olma, yok olma \u00e7izgisinde ya\u015fayan PKK\u2019nin kendisidir. Devlet \u015fimdilik Meclis\u2019i bombalam\u0131yor, devlet gidiyor Kandil\u2019i bombal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla onlar siyasetlerini kurarken hep bu devletin imhaya y\u00f6nelme veya y\u00f6nelmeme tutumunu \u00f6nemli bir kriter olarak ele al\u0131yor. Yine de cevab\u0131 bence tam da o c\u00fcmlede i\u00e7kin. Devlet b\u0131rak\u0131n K\u00fcrt haklar\u0131n\u0131 ya da reformunu, se\u00e7ilmi\u015f K\u00fcrt belediye ba\u015fkanlar\u0131 yerine kayyum ataman\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde. Bu tam bir s\u00f6m\u00fcrgeci kafas\u0131d\u0131r.<\/p>\n – Halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f\u00a0olan\u00a0sizin hakk\u0131n\u0131zda da soru\u015fturma\u00a0a\u00e7\u0131l\u0131p dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n\u00a0kald\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00fcndemdeyken sizin topu PKK\u2019ya atman\u0131z tuhaf de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n Kastetti\u011fim\u00a0bu de\u011fil. Ben di\u011feriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak s\u00f6yledim. Demokratik \u00f6zerklik bizim parti program\u0131m\u0131zda var, daha \u00f6tesine gerek yok. \u00d6z savunma bunun alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan birisidir. Devlet ya da buna itiraz edenler insanlar\u0131n bu ihtiyac\u0131n\u0131 izale edecek ba\u015fka bir pratik geli\u015ftirir, ba\u015fka bir \u015fekil al\u0131r. Burada araca l\u00fczumundan fazla bir anlam y\u00fcklemek gerekmiyor, ihtiyaca odaklanmak gerekiyor.<\/p>\n – Ge\u00e7mi\u015fte \u201c\u00d6calan mimar, Erdo\u011fan m\u00fcteahhit\u201d diyen size g\u00f6re, \u201cKandil mimar, HDP m\u00fcteahhit mi\u201d diye sorsak?\u00a0<\/strong><\/p>\n Kandil\u2019i unut, ben onu sava\u015f ba\u011flam\u0131nda s\u00f6yledim. Sava\u015f m\u0131 yoksa m\u00fczakere\/bar\u0131\u015f m\u0131 ba\u011flam\u0131nda Kandil hep devletin kendisine y\u00f6nelimini kriter al\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6lecek olan kendileri, u\u00e7ak geliyor, kavurup gidiyor oray\u0131. Onun i\u00e7in devletin bu tutumu \u00e7\u00f6z\u00fcme d\u00f6n\u00fck bir prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmedik\u00e7e bizim onlara bir \u015fey s\u00f6yleme-isteme \u015fans\u0131m\u0131z yok. \u00d6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc \u00f6zerklik bizim program\u0131m\u0131zd\u0131r, HDP\u2019de siyaset yapan herkes bu program\u0131 kabul edip siyaset yapar. A\u00e7\u0131k ve net. Ama ben diyorum ki bunlar ba\u015fl\u0131k ya da kavramlar \u00fczerinden de\u011fil, ihtiya\u00e7 kodlamas\u0131 olarak okunmal\u0131. Her ihtiya\u00e7, hayat\u0131n gereklili\u011finden do\u011fan bir \u015feydir. Bu ihtiyac\u0131 izale edecek bir pratik ya da ba\u015fka bir mekanizma bu talebi revizyona u\u011fratabilir. Hepten kald\u0131rabilir, daha da maksimalist bir noktaya g\u00f6t\u00fcrebilir. \u201cArt\u0131k sizin bir arada ya\u015famak iradeniz yok, biz ayr\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurmak istiyoruz\u201d da diyebilir bir halk. Kim buna ne diyebilir?<\/p>\n – \u201cBundan sonra ne olacak\u201d kapsam\u0131nda b\u00f6l\u00fcnme ihtimalini ayr\u0131ca soraca\u011f\u0131z. Ancak \u00f6ncesinde:\u00a0\u201cDo\u011fru olduklar\u0131na halen inan\u0131yorlarsa Diyarbak\u0131r B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, Mardin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, Van B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi ve Dersim-Tunceli Belediyesi\u2019nde \u00f6zerklik ilan etsinler o halde. Ayn\u0131 politikalar devam etsin bakal\u0131m netice nas\u0131l \u00e7\u0131kacak?\u201d diyen Altan Tan\u2019\u0131 nereye koyuyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Altan Tan benim i\u00e7in \u00e7ok m\u00fcmtaz bir yerdedir. Muhtemelen bir\u00e7ok konuda taban tabana z\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcnceler savunabiliriz, ama Altan Bey bu partinin en k\u0131ymetli vekillerinden birisidir. Yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmeye dair; s\u00f6ylerken b\u00f6yle bir foto\u011fraf \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc m\u00fc bilmiyorum ama bu tarz yakla\u015f\u0131mlara ben \u015furas\u0131ndan ele\u015ftiri getiriyorum: Kendilerini d\u0131\u015f\u0131nda tutarak de\u011ferlendiriyorlar. Altan Tan\u2019a sitemim ancak bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 olur. Bunun bizi ilerletici bir mant\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum, ben ne kadar HDP\u2019ysem, Altan Bey de o kadar HDP\u2019dir. Tersi de b\u00fct\u00fcn arkada\u015flar\u0131m\u0131z bak\u0131m\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekildedir. Kamuoyunda yarat\u0131lmak istenen alg\u0131ya ra\u011fmen Altan Bey, \u00e7ekirdek ya\u015fant\u0131s\u0131ndan siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelerine kadar demokrasiyi i\u00e7selle\u015ftirebilmi\u015f \u00f6nemli yolda\u015flar\u0131m\u0131zdan birisidir.<\/p>\n – Sizin PKK\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirileriniz var m\u0131?<\/strong><\/p>\n Var.<\/p>\n – Nedir?<\/strong><\/p>\n Hepsini kendileriyle tart\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n – Ama s\u00f6yle\u015fide dile getirmeyecek misiniz?<\/strong><\/p>\n Onlara da s\u00f6yledim, kamuoyunun bilmesinde de bir zarar yok, o da \u015fu: Uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcre gere\u011finden fazla anlam y\u00fcklemenin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunu Rojava ve b\u00f6lge \u00f6zelindeki b\u00fct\u00fcn geli\u015fmeleri katarak s\u00f6yl\u00fcyorum.<\/p>\n – ABD ile ili\u015fkiler mi kast\u0131n\u0131z, somutla\u015ft\u0131r\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n Tabii ki, ABD, genel olarak Bat\u0131\u2019n\u0131n YPG\u2019ye, PYD\u2019ye yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imine bir anlam y\u00fcklememek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcyorsunuz 3 milyar Euro verdiler, haz\u0131rlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sorumlulu\u011funda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck pay sahibi olduklar\u0131 bu sava\u015f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, insani y\u00fck\u00fcn\u00fc yani sava\u015f muhacirlerini kendi kap\u0131lar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rd\u0131lar, bizim topraklar\u0131m\u0131za ihra\u00e7 ettiler. Konjonkt\u00fcrel olarak salt faydac\u0131 davranabilece\u011fini defalarca g\u00f6stermi\u015f bir anlay\u0131\u015f\u0131n bu hareketi olumlamas\u0131na fazlaca bir anlam y\u00fcklememek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n – PKK\u2019n\u0131n da ABD d\u00e2hil Bat\u0131 deste\u011fine fazlaca anlam y\u00fckledi\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Zaman zaman.<\/p>\n – PKK\u2019dan yap\u0131lan \u015fu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 siz nas\u0131l okuyorsunuz: \u201cVietnam\u2019da ne olduysa K\u00fcrdistan\u2019da da o olacak\u201d, \u201cB\u00fcy\u00fck barikat\u0131 kurma zaman\u0131\u201d, \u201cDireni\u015f sonuna kadar s\u00fcrecek\u201d, \u201cE\u011fer \u00f6zerkli\u011fi t\u00fcmden reddedip bunu isteyenleri yok etmeye kalk\u0131\u015f\u0131rlarsa biz de ayr\u0131lmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz.\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n Ne dememi bekliyorsunuz, diyeyim. PKK s\u00f6z konusu oldu\u011funda verilecek iki cevap var; cevaplardan biri en cimri yapt\u0131r\u0131m\u0131yla 16 y\u0131l hapis, hatta bunu can\u0131n\u0131zla bile \u00f6deyebiliyorsunuz.\u00a0Rahmetli\u00a0Tahir El\u00e7i\u00a0tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. T\u00fcrkiye bunu tart\u0131\u015facak yasal ve demokratik olgunluktan \u00e7ok uzak bir noktada. Ama ben kendimi bundan al\u0131koymayaca\u011f\u0131m. PKK sava\u015fan bir yap\u0131d\u0131r, kendi bulundu\u011fu yerden bu de\u011ferlendirmeleri yap\u0131yor. Devlet e\u011fer sava\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir niyet ta\u015f\u0131yorsa, \u2018\u00f6yle olmaz bak b\u00f6yle de olabilir\u2019 diyerek bir muhatapl\u0131k geli\u015ftirmeli. Kendilerinin ifadesiyle tek m\u00fczakereci olarak da Say\u0131n \u00d6calan\u2019a i\u015faret etmi\u015f durumdalar.<\/p>\n – \u00d6calan\u2019\u0131n PKK\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirileri sizce ne olurdu?<\/strong><\/p>\n \u00d6calan hi\u00e7bir zaman par\u00e7a par\u00e7a ele al\u0131p de\u011ferlendirme yapan birisi de\u011fil. \u00d6calan, PKK\u2019ye d\u00f6n\u00fck en b\u00fcy\u00fck ele\u015ftirilerinde bile c\u00fcmleye \u015f\u00f6yle ba\u015flar: \u201cFedak\u00e2rl\u0131klar\u0131, kararl\u0131l\u0131klar\u0131 benden kat kat \u00fcst\u00fcnd\u00fcr arkada\u015flar\u0131n.\u201d Prati\u011fe d\u00f6n\u00fck sava\u015f\u0131 politik bir ara\u00e7 olarak kullanma bi\u00e7imi konusunda \u00d6calan\u2019\u0131n zaman zaman \u00f6nemli ele\u015ftirileri oldu PKK\u2019ye. PKK de bunlara cevaplar geli\u015ftirdi. Kabul etti\u011fi ve kendisini bu anlamda revize etti\u011fi bir s\u00fcr\u00fc \u015fey oldu. Onun i\u00e7in \u00f6rg\u00fct\u00fcyle kendisi aras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131dan bakanlar\u0131n \u00e7ok \u00e7\u00f6zemedi\u011fi, anlayamad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir ruh var. Bu ele\u015ftiriler gitti\u011finde i\u015fin PKK cephesini s\u00f6yleyeyim, \u2018evimiz ba\u015f\u0131m\u0131za y\u0131k\u0131ld\u0131\u2019 duygusu olmuyor. \u201cBununla \u00f6nderli\u011fimiz bize bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor, bunu tam ve do\u011fru anlamal\u0131 ve tart\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z\u201d diyorlar. B\u00fct\u00fcn birimlerinde bu tart\u0131\u015fmay\u0131 t\u00fcketmeden de bir kararla\u015fmaya gitmiyorlar.<\/p>\n – Tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131r\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n Ge\u00e7mi\u015ften bir \u00f6rnek verebilirim, bar\u0131\u015f s\u00fcreci ba\u015flayaca\u011f\u0131 zaman\u00a0Murat\u00a0\u00a0Karay\u0131lan\u2019\u0131n bir demeci olmu\u015ftu, \u201cOrta kademeyi ikna edemiyoruz\u201d diye. Ben bunu politik bir yakla\u015f\u0131m olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Fakat gitti\u011fimde Karay\u0131lan dedi ki \u201cS\u00fcrece dair de\u011ferlendirmeler zinciri ba\u015flad\u0131, fakat derin kayg\u0131 duyan arkada\u015flar\u0131m\u0131z var. Siz bizzat \u00f6nderli\u011fimizle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fcz, bu toplant\u0131lara siz de kat\u0131l\u0131n, sorular\u0131n\u0131 direkt size sorsunlar, siz de \u00f6nderli\u011fimizden duyduklar\u0131n\u0131z\u0131, izlenimlerinizle beraber aktar\u0131n.\u201d Ve yakla\u015f\u0131k bir hafta, 10 g\u00fcn bir\u00e7ok gerilla grubuyla bu toplant\u0131lar\u0131 yapt\u0131k. Ve orada g\u00f6rd\u00fcm ki hi\u00e7bir \u015fey orada yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 bir emir ve talimat mekani\u011finde geli\u015fmiyor.<\/p>\n – Bir parantez: \u2018Ka\u00e7ak \u00e7ay\u2019 tart\u0131\u015fmas\u0131nda \u201cMGK\u2019da kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bir politika ile biz Kandil’e gittik\u201d dediniz. Bu\u00a0nas\u0131l bir onayd\u0131 ve size nas\u0131l bildirildi? MGK\u2019dan onay al\u0131narak yap\u0131lan bir Kandil ziyareti nas\u0131l oluyor?<\/strong><\/p>\n Bir kesim bildi\u011fim var, bir kesim duyumlar\u0131m var. Duyumlar\u0131m \u015fu, a\u00e7\u0131l\u0131mdan \u00f6nce, a\u00e7l\u0131k grevleri s\u00fcrerken yap\u0131lan MGK toplant\u0131s\u0131nda h\u00fck\u00fcmet askere d\u00f6nerek \u201cBununla m\u00fccadele i\u00e7in bir eksi\u011finiz var m\u0131\u201d diyor, asker de \u201cSilahla \u00e7\u00f6z\u00fclemez\u201d diyor. Bunun \u00fczerine \u201cBiz hem \u00d6calan\u2019la, hem Kandil\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fiz\u201d dendi. Bu da su\u00e7 mevcut cari d\u00fczlemde. MGK\u2019n\u0131n kamuoyuna a\u00e7\u0131k olmayan bir y\u00f6netmeli\u011fi var, orada kriz y\u00f6netimi denen bir fas\u0131ldan, yasal m\u00fcstenit olu\u015fturuldu gidi\u015f geli\u015fimize. Daha sonra \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7er\u00e7eve yasas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 s\u00f6z\u00fcm ona ve bu m\u00fczakereler yasal bir zemine oturtuldu. Ama ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde o bir \u00e7er\u00e7eve yasad\u0131r, alt\u0131 y\u00f6netmeliklerle, kurumlarla doldurulmal\u0131yd\u0131. O konuda hi\u00e7bir ad\u0131m at\u0131lmad\u0131. \u201cBu MGK\u2019da kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u201d dedi\u011fim de h\u00fck\u00fcmetin ileride askerden ya da toplumun farkl\u0131 kesimlerinden bir ithama maruz kalmamak i\u00e7in bizim b\u00fct\u00fcn \u0130mral\u0131 ve Kandil ziyaretlerimizin ola\u011fan MGK toplant\u0131lar\u0131nda kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum.<\/p>\n – Dolay\u0131s\u0131yla sizden imzal\u0131 bir k\u00e2\u011f\u0131tla Kandil\u2019e gitmeniz rica edilmedi?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r.<\/p>\n – Bu durumda benzin paralar\u0131 HDP b\u00fct\u00e7esinden mi kar\u015f\u0131land\u0131?<\/strong><\/p>\n Tabii ki, en az\u0131ndan benimki, kara yoluyla gitti\u011fim i\u00e7in. \u00a0\u00a0<\/p>\n – PKK\u2019y\u0131 da bilen bir isim olarak s\u00f6yler misiniz, Bay\u0131k\u2019\u0131n Le Monde a\u00e7\u0131klamas\u0131ndaki \u015fu c\u00fcmleler sizce ne anlama geliyor: \u201cYak\u0131nda T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inden ve d\u0131\u015f\u0131ndan gelen ba\u015fka \u00f6rg\u00fctlerle birlikte yak\u0131nda bir devrimci direni\u015f cephesinin kurulu\u015funu ilan etmeyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Ad\u0131n\u0131 veremeyece\u011fim bu \u00f6rg\u00fctler, Erdo\u011fan rejimine kar\u015f\u0131 bizimle ayn\u0131 m\u00fccadeleyi payla\u015f\u0131yorlar ve bizimle birlikte m\u00fccadele edecekler.”<\/strong><\/p>\n Bu devlete bir uyar\u0131. PKK bahsedildi\u011fi gibi sava\u015fma arzusuyla yan\u0131p tutu\u015fan bir \u00f6rg\u00fct de\u011fil, \u00e7\u00f6z\u00fcme onlar da haz\u0131r, donan\u0131ml\u0131 \u00a0ve istekliler. Bu konuda arad\u0131klar\u0131 kriterler ciddiyet, tutarl\u0131l\u0131k ve g\u00fcven. PKK\u2019nin \u015fehirdeki direni\u015flere bak\u0131\u015f\u0131 da devlete bir alan a\u00e7ma asl\u0131nda; \u201cBak\u0131n biz karakollara y\u00f6nelmiyoruz\u201d, \u201cK\u0131rda b\u00f6yle bir \u015fey yapm\u0131yoruz\u201d diyorlar. Bilerek s\u00f6yl\u00fcyorum; PKK daha bu sava\u015f\u0131n i\u00e7erisine d\u00e2hil olmad\u0131. Devletin, herkesin bu c\u00fcmleleri buna d\u00f6n\u00fck bir uyar\u0131 olarak okumas\u0131 gerek.<\/p>\n – \u201cPKK d\u00e2hil olmad\u0131ysa YDH-G\u2019ye\u00a0silahlar nas\u0131l gitti\u201d sorusuna sizin yan\u0131t\u0131n\u0131z ne?<\/strong><\/p>\n Bunu KCK cevaplamal\u0131.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n – Uyar\u0131 niteli\u011fiyle okunmas\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011finiz a\u00e7\u0131klama, ayn\u0131 zamanda \u201cT\u00fcrk siviller de art\u0131k g\u00fcvende olmayacak\u201d demek mi?<\/strong><\/p>\n B\u00f6yle bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kamaz, en az\u0131ndan ben b\u00f6yle bir y\u00f6nelimleri olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Koban\u00ea direni\u015fi ya da PYD-YPG ba\u015fta bir K\u00fcrt direni\u015fi olarak ba\u015flad\u0131. Ama daha sonra orada enternasyonal birlikler olu\u015ftu, hayat\u0131n\u0131 kaybeden bir s\u00fcr\u00fc T\u00fcrkiyeli, Karadenizli, \u00c7erkes, T\u00fcrkmen devrimciler o halkla beraber sava\u015fmaya gitti. B\u00f6yle birlikler olu\u015ftu orada. Orada\u00a0kastedilen\u00a0budur; \u201cBu direni\u015f K\u00fcrtlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz. Siz bununla demokrasiyi katletmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Demokratik g\u00fc\u00e7ler, bu cephede sizin kar\u015f\u0131n\u0131zda yer al\u0131r. Olay salt bir PKK olay\u0131 de\u011fildir.\u201d<\/p>\n – Davuto\u011flu\u2019nun \u201cKandil \u00fczerindeki jetler onun cevab\u0131\u201d dedi\u011fi Ceylanp\u0131nar\u2019da iki polisin uykuda katledilmesi hakk\u0131nda PKK, \u201cSoru\u015fturaca\u011f\u0131z\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131. Bu soru\u015fturmada bir yere var\u0131ld\u0131 m\u0131, biliyor musunuz?<\/strong><\/p>\n Bendeki bilgi \u015fu: Ceylanp\u0131nar, \u00f6rg\u00fctsel herhangi bir s\u00fcre\u00e7lerinde kararla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, kendi \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckleri i\u00e7indeki insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lmam\u0131\u015f diye biliyorum. Devam\u0131n\u0131 bilmiyorum.<\/p>\n – Siz Ceylanp\u0131nar\u2019\u0131 duydu\u011funuzda akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7enler ne olmu\u015ftu?<\/strong><\/p>\n Kabul edilemez oldu\u011fu.<\/p>\n – \u2018Derin PKK\u2019 akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7enlerden miydi?<\/strong><\/p>\n Ben bunun tam da darbe mekani\u011fine zemin haz\u0131rlayacak yerli ya da yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerden ya da ikisinin koordinasyonundan olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, h\u00e2len de \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n – 2014\u2019te \u201cABD\u2019den Almanya\u2019ya, \u0130ngiltere\u2019den Fransa\u2019ya varana de\u011fin b\u00f6lgede yarat\u0131lan yo\u011funla\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131nda en milliyet sevmez olan\u0131m\u0131za bile \u015funu dedirtmez mi; da\u011f bizim, maral bizim, avc\u0131 burda ne gezer?\u201c diyen size g\u00f6re PKK, s\u0131zmalardan ne kadar muaf kalabilir?<\/strong><\/p>\n Bu t\u00fcr \u015feyler, her yap\u0131ya bir oranda s\u0131zarlar ama PKK, \u201cBu PKK\u2019nin i\u015fi de\u011fildir\u201d diyebilecek birtak\u0131m eylem bi\u00e7imleri olu\u015fturmu\u015f. Ceylanp\u0131nar bunlar\u0131n hi\u00e7birine uymuyordu.<\/p>\n – PKK\u2019n\u0131n \u201cBizden de\u011fil\u201d dedi\u011fi TAK \u00f6rg\u00fctlenmesi ne sizce, \u2018ta\u015feron\u2019 mu?<\/strong><\/p>\n \u00a0Ger\u00e7ekten bilmiyorum. Akl\u0131ma da gelmedi sormak.<\/p>\n – Sizce TAK\u2019\u0131n \u00fcstlendi\u011fi Sabiha G\u00f6k\u00e7en Havaliman\u0131\u2019ndakine benzer sald\u0131r\u0131lar artabilir mi?<\/strong><\/p>\n Artabilir \u00e7\u00fcnk\u00fc bu bir t\u00fcr destabilizasyon. Sava\u015f\u0131n bu bi\u00e7iminde beni en \u00e7ok korkutan tam da budur. F\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirmek isteyen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yabanc\u0131 servisler birka\u00e7 fiskeyle geli\u015fmelere meyil verebilme kudretine sahipler. Bunlar\u0131n hat safhada devreye girece\u011finden korkuyorum.<\/p>\n – Sizin AKP kanad\u0131ndan radarlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran, \u2018ne yapacak\u2019 diye bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z isimler kim?<\/strong><\/p>\n Neredeyse kimse kalmad\u0131. \u201cAKP\u2019de vicdan\u0131na g\u00fcvendi\u011fimiz \u015fu isim var\u201d dedi\u011fimizde o ki\u015finin AKP\u2019deki siyasi hayat\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini riske atabiliriz.<\/p>\n – Merak\u0131m\u0131z\u0131n kapsam\u0131 vicdanla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, sizin g\u00f6z\u00fcn\u00fczde AKP\u2019de K\u00fcrt politikas\u0131na y\u00f6n verme, etkili olma vas\u0131flar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran isimleri merak ediyoruz.<\/strong><\/p>\n 1 Kas\u0131m\u2019la birlikte AKP\u2019de bir paradigma de\u011fi\u015fti. Daha \u00f6nce AKP, tek tek ismini sayaca\u011f\u0131n\u0131z ve siyaseten denk a\u011f\u0131rl\u0131kta olan bir\u00e7ok \u015fahsiyet bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu.\u00a0Abdullah G\u00fcl, B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7, Tayyip Erdo\u011fan,\u00a0Cemil \u00c7i\u00e7ek\u00a0gibi… Say\u0131n\u00a0Ar\u0131n\u00e7\u2019\u0131n tabiriyle \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan isimler… Bunlar ya tasfiye edildiler ya da ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7\u0131k\u0131\u015f alanlar\u0131 tamamen daralt\u0131ld\u0131. Buna Davuto\u011flu da dahil. Hepsi geldi Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n kuraca\u011f\u0131 denkleme endekslendi. \u015eu an AKP\u2019de ya benimsin, ya kara topra\u011f\u0131n d\u00fcsturu hakim.<\/p>\n – AKP\u2019den baz\u0131 isimleri ard\u0131na iki nokta \u00fcst \u00fcste koyup ansak haklar\u0131nda ne dersiniz; \u00f6rne\u011fin \u201cMuhataplar\u0131m\u0131z i\u00e7inde ayr\u0131 bir yere koyar\u0131m\u201d dedi\u011finiz bakan\u00a0Efkan Ala?<\/strong><\/p>\n Ben Dolmabah\u00e7e foto\u011fraf\u0131ndaki herkesin e\u011fer, Say\u0131n Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n paradigmas\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 olursa herkesin tasfiye edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Buna Efkan Ala da dahil. \u015eu an cemaat operasyonu y\u00fcr\u00fcyene kadar Efkan Ala bu i\u015fin i\u00e7erisinde yer alacakt\u0131r. Ondan sonra yer alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum, belki yan\u0131l\u0131r\u0131m.\u00a0<\/p>\n Yal\u00e7\u0131n Akdo\u011fan can\u0131n\u0131 zor kurtard\u0131, akraba T\u00fcrkler bakanl\u0131\u011f\u0131na kayd\u0131r\u0131larak kabinede varl\u0131\u011f\u0131 devam ettirildi. Bu anlamda s\u00fcre\u00e7ten tasfiye edilmi\u015f g\u00f6z\u00fcyle bakabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Dolmabah\u00e7e foto\u011fraf\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak istemiyorlar. Devlet kanad\u0131nda olanlar da, bizim heyetimizde de olanlar da bir haf\u0131zay\u0131 temsil ediyorlar. Bir an i\u00e7in, yar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsaysak g\u00f6zlerinin i\u00e7ine bak\u0131p \u201cGe\u00e7en sefer siz \u015f\u00f6yle demi\u015ftiniz\u201d, \u201c\u015eu ad\u0131mlar\u0131 ataca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 taahh\u00fct etmi\u015ftiniz\u201d diyece\u011fiz. Bunlar\u0131 duymak istemiyorlar. E\u011fer yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olacaksa bu haf\u0131zay\u0131 s\u0131f\u0131rlayacaklar ve yeni akt\u00f6rlerle devam edecekler.\u00a0<\/p>\n – Erdo\u011fan\u2019\u0131n Dolmabah\u00e7e mutabakat\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte s\u00fcrece kendisinin dahli sorguland\u0131. Oturma d\u00fczenine kadar i\u015fin i\u00e7inde oldu\u011fu s\u00f6ylenirken Yal\u00e7\u0131n Akdo\u011fan, kendisinin o g\u00fcn Erdo\u011fan\u2019la ak\u015fama kadar konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi, Erdo\u011fan\u2019\u0131n her detay\u0131 bildi\u011fini de yalanlad\u0131. Demirta\u015f s\u00fcrecin a\u00e7\u0131n\u0131zdan nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anlatt\u0131 ama bizzat orada bulunan heyet \u00fcyesi olarak yan\u0131tlar m\u0131s\u0131n\u0131z; Dolmabah\u00e7e mutabakat\u0131 yap\u0131lmadan \u00f6nce ortam nas\u0131ld\u0131? Erdo\u011fan\u2019la konu\u015fma yap\u0131ld\u0131 m\u0131, tan\u0131k oldunuz mu? H\u00fck\u00fcmet yetkilileri a\u00e7\u0131klama \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda sizinle neler payla\u015ft\u0131?<\/strong><\/p>\n Bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir r\u00f6portaj\u0131n konusu, bunu ba\u015fka bir s\u00f6yle\u015fide uzun uzun ele alal\u0131m. Bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcndem daha acil.<\/p>\n – Hakan Fidan sizce M\u0130T M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan neden istifa etti?<\/strong><\/p>\n Hi\u00e7 bilmiyorum. San\u0131r\u0131m \u00f6nce bir engel g\u00f6sterilmedi adayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yoksa o konumda olan birisi neden kendisini o duruma d\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn…<\/p>\n – Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n S\u00f6z konusu AKP olunca ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmek m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. Tek bir insan\u0131n tercihleri belirleyici olunca ak\u0131l \u00e7abuk yan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n – Tek belirleyici Erdo\u011fan\u2019sa Leyla Zana\u2019n\u0131n \u201cBu i\u015fi Erdo\u011fan \u00e7\u00f6zer\u201d s\u00f6z\u00fcne kat\u0131l\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n Halihaz\u0131rda tabii ki. Ama \u2018\u00e7\u00f6zer\u2019 derken, AKP ve devlet kanad\u0131n\u0131 kast ediyorum. Yoksa farz edelim Erdo\u011fan \u00e7\u00f6zmek istemedi, bir de bu halk\u0131n m\u00fccadelesi var. Bu da \u00e7\u00f6zebilir. Benim de\u011ferlendirmemde, evet, devlet kat\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 b\u00fct\u00fcn devlet mekanizmalar\u0131n\u0131 kendisine biat noktas\u0131na getirmi\u015f durumda, Genelkurmay d\u00e2hil. Dolay\u0131s\u0131yla devleti bir \u00e7\u00f6z\u00fcm politikas\u0131na sevk etmeyi tercih etti\u011finde, devlet blokunda bunun \u00f6n\u00fcnde durabilecek kimse yok. Ama tarih \u015funu da g\u00f6sterir; b\u00fct\u00fcn devlet bloku bir ba\u015fka politikay\u0131 tercih ederler ama halk\u0131n m\u00fccadelesi kazan\u0131r. Bak\u0131n\u0131z G\u00fcney Afrika. \u0130tiraz \u00f6yle bir y\u00fckselir ki egemen blok \u00e7at\u0131rdamaya ba\u015flar ya da buna uzun boylu direnemez.<\/p>\n – Ki\u015fisel ili\u015fki de kurdu\u011funuz Erdo\u011fan, sizden hi\u00e7 \u00d6calan\u2019a iletmeniz i\u00e7in bir mesaj payla\u015ft\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r. \u00d6yle ki\u015fisel bir ili\u015fkimiz de yok ayr\u0131ca. Nereden \u00e7\u0131k\u0131yor bu anlam\u0131yorum.<\/p>\n – 2010\u2019daki a\u00e7\u0131l\u0131m kahvalt\u0131s\u0131nda ba\u015flayan tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan Tayyip ve Emine Erdo\u011fan\u2019\u0131 2014\u2019te g\u00fcld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc yans\u0131tan foto\u011frafa uzanan s\u00fcre\u00e7ten.<\/strong><\/p>\n Kimseyi g\u00fcld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz falan yok. Enstantene dedi\u011fimiz, salisenin binde birine tekab\u00fcl eden bir \u015fey. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki Ankara katliam\u0131n\u0131n cenaze t\u00f6reninde benim Selahattin Bey\u2019in,\u00a0Figen\u00a0Han\u0131m\u2019\u0131n,\u00a0Ertu\u011frul K\u00fcrk\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn, hepimizin, g\u00fclerken foto\u011fraflar\u0131m\u0131z\u0131 yay\u0131mlad\u0131lar. \u00d6yle bir \u015fey yok. Bunu b\u00f6yle okuyan ve k\u00f6\u015fesine ta\u015f\u0131yan yazarlar \u015fimdi ba\u015fkanl\u0131k sisteminin kerametlerini ke\u015ffetmekle me\u015fgul. Ben de \u201cBa\u015fkan yapt\u0131rmayaca\u011f\u0131z\u201d\u0131n mimarlar\u0131ndan biri olarak an\u0131l\u0131yorum.<\/p>\n – \u0130ktidar kanad\u0131 \u201c\u00d6zerklik fantezi, HDP muhatab\u0131m\u0131z de\u011fil, silahlar betona g\u00f6m\u00fclene, tek ter\u00f6rist kalmayana kadar m\u00fccadele\u201d derken sizce bundan sonra ne olacak?\u00a0<\/strong><\/p>\n H\u00fck\u00fcmetin bu belirlemesi gayri ciddi. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde fanteziler ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131n konusu olamaz. Bir fanteziyse, fanteziyi dinler ge\u00e7ersiniz. Ben bu durumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, PKK a\u00e7\u0131s\u0131ndan da. Ba\u015fka bir d\u00fczlemde ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlemcilerin e\u015fli\u011finde yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flayacakt\u0131r, g\u00fcn\u00fcn\u00fc bilemem ama seyri b\u00f6yle olacakt\u0131r.<\/p>\n – G\u00fcn olmasa da bir d\u00f6nem var m\u0131 akl\u0131n\u0131zda?<\/strong><\/p>\n Baharla birlikte kendimizi b\u00f6yle bir zeminde bulmal\u0131y\u0131z diye \u00fcmit ediyorum.<\/p>\n – \u00dcmitten bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131yarak \u201colacak\u201d diyorsunuz.<\/strong><\/p>\n Salt bir temenniden, \u00fcmitten ibaret de\u011fil.<\/p>\n – \u201cYeni bir s\u00fcre\u00e7\u201d olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmitten \u00f6te g\u00f6rmenizi sa\u011flayan geli\u015fmeler neler?<\/strong><\/p>\n \u00d6calan\u2019\u0131n ve K\u00fcrt taraf\u0131n\u0131n sava\u015f de\u011fil, stat\u00fc sahibi olarak birlikte ya\u015fam iradesinin tan\u0131\u011f\u0131 oldum, buna dayanarak s\u00f6yl\u00fcyorum.<\/p>\n – Yak\u0131n gelece\u011fe dair umut i\u00e7eren nadir a\u00e7\u0131klamalardan biri oldu\u011fu i\u00e7in a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z; sizce yeni s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l ba\u015flayacak, taraflar ve ko\u015fullar kim\/ne olacak, eskisine k\u0131yasla farklar\u0131 neler olabilir ve sizce bu m\u00fczakere bar\u0131\u015fla nihayetlenecek mi?<\/strong><\/p>\n Burada birka\u00e7 anahtar var, birisi ordudur. Hep beraber \u2018di\u015fine kan de\u011fen kurdu\u2019 g\u00f6rd\u00fck de\u011fil mi? Sizce bundan kim korkmu\u015f olmal\u0131d\u0131r? K\u00fcrtler korkmu\u015f olabilir mi? Hay\u0131r! H\u00fck\u00fcmet? \u0130drak yollar\u0131 t\u0131kal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, hay\u0131r! En \u00e7ok ordu korkmu\u015ftur. Kurmay akl\u0131 i\u00e7in emir-komuta d\u0131\u015f\u0131 her \u015fey korkulacak bir \u015feydir. Ve Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131ndan biliyoruz ki kent i\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmalara bula\u015fmaya pek hevesli de\u011fildiler. En \u00e7ok ordu bilir ki di\u015fine kan de\u011fen kurdun kime sald\u0131raca\u011f\u0131 belli olmaz. Ordu \u00e7ok de\u011fil, \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce kudretli b\u00fct\u00fcn pa\u015falar\u0131n\u0131n kap\u0131 kilitleme usul\u00fc derdest edilip y\u0131llarca i\u00e7erde tutuldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Bug\u00fcn onlar\u0131 sal\u0131verenler d\u00fcnyada \u201cYan\u0131lm\u0131\u015f\u0131z\u201d laf\u0131n\u0131 en \u00e7ok edenlerdi. Yan\u0131lmay\u0131 meslek edindiler ve yar\u0131n bu askeri kent ku\u015fatmalar\u0131n\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 cendereden \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ordu ya da g\u00fcnah ke\u00e7isi birka\u00e7 pa\u015fa bulmalar\u0131 i\u015ften bile de\u011fildir. Bir di\u011fer husus yap\u0131lan ku\u015fatmalar ve bir b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n temel ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 temelinden ihlal eden soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 hukuksuzdur. Bug\u00fcn olmazsa yar\u0131n soru\u015fturma konusu olacakt\u0131r. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez derken kastetti\u011fim bu bile\u015fkedir. Bu h\u00fck\u00fcmet akl\u0131yla yedi ad\u0131mdan fazla gidilemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n \u0130kinci anahtar, uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7ler de\u011fil, uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcrd\u00fcr. Bir yeniden payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 i\u00e7in Akdeniz bir donanma garaj\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Peki \u201cB\u00fct\u00fcn bu donanmalar\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 kim?\u201d sorusunun tek cevab\u0131 \u2018yeni payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131\u2019d\u0131r. Her \u00fclke donanmas\u0131\u00a0yek di\u011ferini\u00a0kollamak i\u00e7in oradad\u0131r. Hem m\u00fcttefik, hem rakiptirler.<\/p>\n Bu \u015fartlar alt\u0131nda yap\u0131lacak tek \u015fey K\u00fcrd\u00fcn has\u0131m\u0131 olmak de\u011fil, h\u0131s\u0131m\u0131 olmakt\u0131r. Kastetti\u011fim bu payla\u015f\u0131mdan pay almak i\u00e7in de\u011fil, bu payla\u015f\u0131ma kurban gitmemek i\u00e7in geli\u015ftirilmesi gereken akl\u0131selimdir. \u00dclkemizin kurban edilmemesi, bir avu\u00e7 insan\u0131n K\u00fcrt nefretinden ve iktidar h\u0131rslar\u0131ndan daha hayatidir.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc anahtar sessizmi\u015f gibi duran kamuoyudur. Bu iktidar\u0131n kendi kendisinin aya\u011f\u0131na dolanma kapasitesi rekor d\u00fczeydedir. Bilemeyece\u011fimiz bir dolanma hali b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi aya\u011fa kald\u0131rabilir. Aya\u011fa kalkanlar\u0131n kolay oturmad\u0131klar\u0131 da bilinen bir ger\u00e7ekliktir.<\/p>\n – 12 Eyl\u00fcl\u2019de cezaevinde yatm\u0131\u015f, \u201cHesapla\u015fma olmad\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de darbe tehlikesi ge\u00e7mez\u201d diyen sosyalist S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder, bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin yeniden ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in askerin -sebebi korku da olsa \u2013 akl\u0131seliminden, \u2018hukuka sayg\u0131\u2019s\u0131ndan m\u0131 \u00fcmitli?<\/strong><\/p>\n Hay\u0131r. Burada hukuka sevdalar\u0131n\u0131 kast etmiyorum, m\u00fctehakkim ve kadiri mutlak olmaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir yap\u0131n\u0131n ve neredeyse cumhuriyetin kurulu\u015fundan beri ne yaparlarsa yaps\u0131nlar hi\u00e7 dokunulmam\u0131\u015f bir yap\u0131n\u0131n ilk defa kendisini hapishanede bulmas\u0131 olgusunun bunlarda yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni durumdan bahsediyorum.<\/p>\n – \u00c7\u0131k\u0131\u015f noktan\u0131z \u2018yeni durum\u2019 da olsa, ortaya koydu\u011funuz bar\u0131\u015f i\u00e7in askeri i\u015faret eden bir S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder foto\u011fraf\u0131 de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n Askeri olarak test edilmeyen hi\u00e7bir siyasi g\u00fc\u00e7, g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. Bug\u00fcne kadarki iktidar-ordu ili\u015fkisi ya da ili\u015fkileri hep ordunun \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izdi\u011fi kurumlar\u0131n vesayeti alt\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla askeri g\u00fc\u00e7 ve siyasi g\u00fcc\u00fcn ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z konusu. Gelinen noktada kendine kuruculuk da vehmeden bu askeri g\u00fc\u00e7 vaktiyle sistemin d\u0131\u015f\u0131nda tuttu\u011fu bir g\u00fc\u00e7le alan payla\u015f\u0131m\u0131 m\u00fccadelesi vermi\u015ftir. Ve bundan yenik \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ama gelinen noktada siyaseten duruma vaziyet eden g\u00fc\u00e7lerin daha \u00f6nceki gibi \u201cYan\u0131lm\u0131\u015f\u0131z\u201d deyip b\u00fct\u00fcn faturay\u0131 kendilerine \u00e7\u0131karmas\u0131ndan endi\u015fe ediyorlar. Siyasi olmaktan \u00e7ok insani bir h\u00e2lden bahsediyorum. Bunun b\u00f6yle olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fim i\u00e7in de\u011fil, emareleri oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum. Yoksa en k\u00f6t\u00fc se\u00e7ilmi\u015f h\u00fck\u00fcmeti, en iyi askeri darbeye bin kere tercih ederim.<\/p>\n – Emarelerden kast\u0131n\u0131z, bas\u0131na yans\u0131yan askerin h\u00fck\u00fcmetin taleplerini yerine getirmede \u00e7ekinceli davrand\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n Emarelerden biri, A\u011fr\u0131, Diyadin provokasyonunda ordunun kendini hemen h\u00fck\u00fcmetten, bir hayli de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olan, ayr\u0131\u015ft\u0131rma tela\u015f\u0131. \u0130kincisi de Suriye\u2019ye bir harek\u00e2t ba\u015flatmama, m\u00fcdahil olmama gibi fren yap\u0131c\u0131 tutumu. Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131, h\u00fck\u00fcmet cihat beklerken s\u0131n\u0131r\u0131 gezdi, durdu.\u00a0<\/p>\n – H\u00fck\u00fcmet \u00f6zerklik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fcndemine almazken, \u2018ayr\u0131 devlet\u2019 s\u00f6zleri 90\u2019lardan sonra yeniden dola\u015f\u0131ma sokuldu. Demirta\u015f, \u201cGelecek y\u00fczy\u0131lda K\u00fcrdistan stat\u00fcs\u00fc olacak. Belki federal devletleri, belki ba\u011f\u0131ms\u0131z devletleri olacak. B\u00f6lgesel dar bir \u00f6zerkli\u011fi mi tart\u0131\u015fal\u0131m buna da var\u0131m\u201d derken DTK E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Selma Irmak, \u00f6zetle \u015funu dedi:\u00a0\u201cE\u011fer h\u00fck\u00fcmet bunu\u00a0(DTK a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131)\u00a0da elinin tersiyle iterse \u015fu an hendeklerin arkas\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6fkeyle, k\u0131zg\u0131nl\u0131kla m\u00fccadele eden ve\u00a0art\u0131k kopu\u015fu da tart\u0131\u015fmaya ba\u015flayan gen\u00e7ler\u00a0konu\u015fmaya ba\u015flayacak.\u201d<\/strong><\/p>\n Fiziksel \u00e7at\u0131\u015fma zemini ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcrt siyasal hareketinde bu ortak vatan, ortak ya\u015fam \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli i\u015f g\u00f6rece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Irmak\u2019\u0131n i\u015faret etti\u011fi \u00f6nemli bir tespit, ama sivil siyaset tam da o g\u00fcn gerekli. Ayr\u0131lman\u0131n hem K\u00fcrt halk\u0131, hem T\u00fcrkiye\u2019deki b\u00fct\u00fcn halklar i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131 ve felaketten ba\u015fka bir \u015fey getirmeyece\u011fini ancak sivil siyaset anlatabilir, insanlar\u0131 ikna edebilir.<\/p>\n – Al\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Demirta\u015f da sivil bir siyaset\u00e7i.<\/strong><\/p>\n K\u00fcrtler dedi\u011finiz sadece T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrtlerden ibaret de\u011fil, sa\u00e7ma bir haritaland\u0131rmayla K\u00fcrt halk\u0131 4 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumda. Bug\u00fcn gelinen noktada, 4 par\u00e7ada sald\u0131r\u0131lar\u0131n hedefleri olan K\u00fcrtler var. Demirta\u015f\u2019\u0131n i\u015faret etti\u011fi, bu 4 par\u00e7ada da K\u00fcrtler stat\u00fc sahibi olacaklar, bir yerde kendilerini federasyon olarak ifade edebilirler, bir yerde \u00f6zerk b\u00f6lge, ama 4 par\u00e7ada da stat\u00fc sahibi olacaklar.<\/p>\n – \u015eunu mu diyorsunuz: \u201cT\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt siyasetinin 90\u2019lardaki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131ma geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc s\u00f6z konusu de\u011fil.\u201d<\/strong><\/p>\n E\u011fer devlet \u00e7ok kan\u0131rtmazsa ortak vatan, ortak ya\u015fam zemini her zaman var.<\/p>\n – Daha \u00f6nce de \u201cA\u00e7t\u0131klar\u0131 hendeklerde yok olacaklar\u201d s\u00f6z\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cSizin zafer dedi\u011finizin oldu\u011fu g\u00fcn \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn olacak, bug\u00fcn de b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr asl\u0131nda\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u015funu s\u00f6ylediniz: \u201cHer g\u00fcn bu vatan\u0131 b\u00f6lmenin briketlerini \u00e7ok sa\u011flam bir \u015fekilde tahkim ediyorlar, ya\u015fay\u0131p g\u00f6rece\u011fiz, in\u015fallah ben yan\u0131l\u0131r\u0131m.\u201d Sizin g\u00f6z\u00fcn\u00fczde b\u00f6l\u00fcnmek ne demek?\u00a0<\/strong><\/p>\n Bu s\u00f6z\u00fc \u00f6nce bakan d\u00fczeyinde birisine, sonra kamusal d\u00fczeyde \u201cAskeri de i\u015fin i\u00e7ine soktu\u011funuza g\u00f6re bir planlaman\u0131z da vard\u0131r. Onun oldu\u011fu g\u00fcne zafer g\u00fcn\u00fc diyelim. Sivil halk\u0131n hi\u00e7 zarar g\u00f6rmedi\u011fi, PKK\u2019yi, onlar\u0131n deyimiyle \u201cuzant\u0131lar\u0131n\u0131\u201d\u00a0bire kadar\u00a0yok etti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. O g\u00fcn hep beraber yenildi\u011fimiz g\u00fcn olacak. Acaba bu logaritmay\u0131 \u00e7\u00f6zecek, sizi uyaracak kimse yok mu\u201d dedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyo-k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, etnik, bir s\u00fcr\u00fc boyutu olan meseleyi salt asker tank\u0131yla ezmeyi \u00f6n\u00fcne koyan bir anlay\u0131\u015f galebe \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, AKP\u2019ye oy vereni de dahil bu halk\u0131n t\u00fcm\u00fc kaybetmi\u015f olacakt\u0131r. Sadece h\u00fck\u00fcmet kaybetmi\u015f olmayacak, biz de o insanlar\u0131 kaybetmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Biz o saatten sonra onlara ortak ya\u015fam i\u00e7in c\u00fcmle kuramaz hale gelece\u011fiz.<\/p>\n – S\u00f6ylediklerinizden \u015funu da \u00e7\u0131karmak ne kadar yanl\u0131\u015f: \u201c29. isyan bast\u0131r\u0131l\u0131rsa 30. isyan \u00e7\u0131kar ve bu kez \u00e7ok daha radikal olur\u201d?<\/strong><\/p>\n Bir daha bu \u00fclkede isyan bile g\u00f6remeyebiliriz. \u0130syan edilecek bir yap\u0131 kalmayabilir. Emperyal sistem yer ve t\u00fck\u00fcr\u00fcr. Bundan bahsediyorum. Ondan sonra ne T\u00fcrk\u00fcn kayg\u0131s\u0131 para eder, ne de K\u00fcrd\u00fcn stat\u00fcs\u00fc.<\/p>\n \u201cH\u00e2lihaz\u0131rda b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f zaten\u201d derken de \u015funu kast ettim; 7 Haziran\u2019dan \u00f6nce tek t\u00fck m\u00fcnferit i\u015flerin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 yoktu. Yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l s\u00fcren bir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k d\u00f6nemi ge\u00e7irmi\u015ftik. Devlet alg\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 biraz r\u00f6lantiye alm\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir 7 Haziran se\u00e7imi ya\u015fad\u0131k. Ve tam 400 yerde parti olarak lin\u00e7 karakterli sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131k. Bu, esas hacir alt\u0131nda olan\u0131n T\u00fcrkler alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Y\u0131llarca bu \u00fclkenin egemenleri t\u00fcm i\u00e7 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131, kavgalar\u0131n\u0131 hep K\u00fcrtlere ihra\u00e7 ederek bast\u0131rm\u0131\u015flar, \u201cVurun K\u00fcrde\u201d demi\u015fler. Bunun halkta yaratt\u0131\u011f\u0131 bir tortu var. Bunun ne b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u00fcr\u00fcme, ne b\u00fcy\u00fck bir oksidasyon oldu\u011funu 7 Haziran\u2019da g\u00f6rd\u00fck ve kan\u0131m dondu. Ben d\u00e2hil olmak \u00fczere hepimiz defalarca lin\u00e7e maruz kald\u0131k. Mitinglerimiz bombaland\u0131, insanlar\u0131m\u0131z hayatlar\u0131n\u0131 kaybetti, sadece Ankara \u0130l \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn 7 arac\u0131m\u0131z tahrip edildi. \u201cB\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcz\u201d dedi\u011fim bu. T\u00fcrk halk\u0131 hacir alt\u0131nda, kendisi i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmas\u0131na izin verilmiyor. Kredilerle, bor\u00e7larla, t\u00fcketimle kurdu\u011fu ili\u015fkilerle etraf\u0131 d\u00f6rt bir yandan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, toplumsal olarak sadece K\u00fcrde s\u00f6vmesi serbest. A\u011fac\u0131na, eme\u011fine, deresine sahip \u00e7\u0131kam\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bunlar olurken Trabzon\u2019daki 70\u2019lik nineyi de, Marmaris\u2019teki k\u00f6yl\u00fcleri de, \u00c7anakkale\u2019dekileri de devlet \u015fedit bir \u015fekilde polisiyle, jandarmas\u0131yla bast\u0131r\u0131yor. Ama ayn\u0131 kitle HDP stand\u0131na y\u00f6neldi\u011finde devletten muazzam bir te\u015fvik g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6n\u00fc bir tek K\u00fcrde lin\u00e7 yolunda a\u00e7\u0131k.<\/p>\n – Peki, Karadeniz\u2019deki nineye, Konya\u2019daki amcaya sirayet etmi\u015f b\u00f6l\u00fcnme paranoyas\u0131na kar\u015f\u0131 sizin verece\u011finiz mesaj ne?<\/strong><\/p>\n Demokrasi ve e\u015fit karde\u015flik.<\/p>\n – Bu kavramlar, paranoyay\u0131 dindirmede \u015fimdiye kadar i\u015fe yaramad\u0131.<\/strong><\/p>\n Aksi yapt\u0131r\u0131mlar da paranoyay\u0131 dindirmedi. Ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde paranoya! Sistemli, so\u011fukkanl\u0131 ve sab\u0131rl\u0131 olmak durumunday\u0131z.<\/p>\n – \u00d6rne\u011fin, \u2018ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet\u2019 ifadesini i\u00e7eren a\u00e7\u0131klamas\u0131 ard\u0131ndan\u00a0Demirta\u015f\u2019a, \u201cSana \u2018hain\u2019 demiyoruz, ama bil ki ihanete u\u011frad\u0131k. \u0130nanm\u0131\u015ft\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin partisi oldu\u011funa\u201d diyen Ertu\u011frul \u00d6zk\u00f6k\u2019e ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n Yalan. Hi\u00e7bir g\u00fcn inanmad\u0131, her f\u0131rsatta HDP\u2019yi, K\u00fcrtleri itibars\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131. Bunu ben biliyorum, kamu da biliyor. Ertu\u011frul \u00d6zk\u00f6k, hangi g\u00fcn K\u00fcrd\u00fcn hangi derdine empati kurmu\u015f, hangi g\u00fcn yas\u0131n\u0131 tutmu\u015f? Yas\u0131ndan vazge\u00e7tim, iyi g\u00fcn\u00fcnde, ka\u00e7 tane Newroz\u2019una gitmi\u015f?\u00a0<\/p>\n – \u00d6zk\u00f6k\u2019\u00fcn ge\u00e7mi\u015fi sorgulanabilir pek \u00e7ok hata bar\u0131nd\u0131r\u0131yor ancak bu noktada T\u00fcrk kamuoyunun bir k\u0131sm\u0131n\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir endi\u015feye kar\u015f\u0131 yan\u0131t\u0131n\u0131z\u0131 merak ediyoruz.<\/strong><\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu nefret s\u00f6yleminin olu\u015fmas\u0131nda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir harc\u0131 var \u00d6zk\u00f6k\u2019\u00fcn. Onun i\u00e7in ihanetle su\u00e7layacak en son insan. Demirta\u015f ya da HDP, Ertu\u011frul \u00d6zk\u00f6k\u2019e ya da bu halka ne s\u00f6z vermi\u015f de yapmam\u0131\u015f? Bunlar\u0131n T\u00fcrkiyelile\u015fmekten anlad\u0131klar\u0131 T\u00fcrkle\u015fmek. Oysa bu hareket kimseye \u201cT\u00fcrkle\u015fece\u011fiz\u201d s\u00f6z\u00fc vermedi. T\u00fcrkiye\u2019nin emek derdi, kad\u0131n cinayetleri derdi, cinsel tercih derdi, ovalar\u0131, k\u0131rlar\u0131, dereleri tehdit alt\u0131nda de\u011fil mi? Geli\u015fmi\u015flik, e\u011fitim derdi yok mu? Var. Biz T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn toplumsal muhalefet damarlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir birliktelik yapt\u0131k. Onun i\u00e7in bunlar\u0131n T\u00fcrkiyelile\u015fmekten anlad\u0131\u011f\u0131, \u201cElhamd\u00fclillah T\u00fcrk olduk\u201d dememiz. T\u00fcrkiyelile\u015fmede bile zalim bir kategorilendirme var. \u00a0\u00a0<\/p>\n – \u00d6zk\u00f6k\u2019ten ayr\u0131\u015ft\u0131rarak tekrar soral\u0131m; b\u00f6l\u00fcnmekten korkan insanlara ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n Bu y\u00fck\u00fc de K\u00fcrt siyasetinin omuzlar\u0131na y\u0131kamay\u0131z. K\u00fcrd\u00fcn bu kadar boynunun borcu de\u011fil. K\u00fcrt prati\u011fiyle birlikte ya\u015fama arzusunu yeterince beyan etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun binde biri bile K\u00fcrtlerin \u201cBiz hayat\u0131m\u0131z\u0131 sizinkinden ay\u0131r\u0131yoruz\u201d demesine kafidir, ama demediler. Daha ne yaps\u0131n K\u00fcrt? Bu derdimizi de K\u00fcrt m\u00fc \u00e7\u00f6zs\u00fcn? Burada T\u00fcrk\u00fcn oturup olan biteni yapabilirse sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde korkular\u0131ndan, kayg\u0131lar\u0131ndan ku\u015fkular\u0131ndan uzak de\u011ferlendirmesi laz\u0131m. Bu konuda K\u00fcrd\u00fcn yapaca\u011f\u0131 bir \u015fey yok.\u00a0<\/p>\n – Bu s\u00f6z\u00fcn\u00fczle 7 Haziran\u2019dan sonraki\u00a0\u201cBize verilen emanet oylar\u0131n fark\u0131nday\u0131z, verenleri mahcup etmeyece\u011fiz. Bunun teminat\u0131n\u0131 veriyoruz\u201d c\u00fcmlenizle \u00e7eli\u015fki g\u00f6ren birine ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n Bize emanet oylar\u0131 insanlar kara ka\u015f\u0131m\u0131za vermediler, program\u0131m\u0131za, ilkelerimize ve diklenmemize verdiler. Biz de bunlara sadakatten bir an olsun ayr\u0131lmad\u0131k. Bizden ba\u015fka bu karanl\u0131\u011fa diklenen bir tane yap\u0131 olmad\u0131. Bize AKP\u2019li, CHP\u2019li se\u00e7men de y\u00f6neldiyse bundan y\u00f6neldi. Bu emanetin tabii ki fark\u0131nday\u0131z, hakk\u0131n\u0131 verdik, vermeye devam edece\u011fiz. Ama kimsenin b\u00f6l\u00fcnme paranoyas\u0131n\u0131 biz tamir edemeyiz. Onu kendisi \u00e7\u00f6zmek zorunda. Bakacak, devletin prati\u011fi ne, K\u00fcrtlerin prati\u011fi ne?<\/p>\n – \u201cS\u00fcre\u00e7 cezaevindeki \u00f6l\u00fcm oru\u00e7lar\u0131yla ba\u015flad\u0131\u201d dediniz s\u00f6yle\u015finin ba\u015f\u0131nda. Yak\u0131n gelecekte en k\u00f6t\u00fc ihtimallerden biri olarak \u00f6l\u00fcm oru\u00e7lar\u0131 tekrarlanabilir mi; bug\u00fcn cezaevlerinde durum ne?<\/strong><\/p>\n Bizden randevu isteyen, hallenmi\u015f, gurur yapm\u0131\u015f bu Ba\u015fbakan var ya, 5-6 ayd\u0131r cezaevindeki siyasi tutsaklarla hi\u00e7bir HDP\u2019li vekilin g\u00f6r\u00fc\u015fmesine izin vermiyor. En son Say\u0131n\u00a0Pervin Buldan, bizzat Bekir Bozda\u011f\u2019la g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc ama izin vermediler. Ben\u00a0Can D\u00fcndar\u2019\u0131 ziyaret etmek istiyorum, CHP\u2019liler, MHP\u2019liler edebiliyor, ama biz ziyaret edemiyoruz. Cezaevinden \u00f6nce bizim girememe halimiz var. Cezaevi T\u00fcrkiye\u2019de genel bir mesele olarak al\u0131nmal\u0131. Anlams\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015f yasaklar\u0131, fiziksel i\u015fkenceye varan uygulamalar ve hepsinden daha vahimi, bug\u00fcn K\u00fcrt illerindeki mahk\u00fbmlar\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131 Karadeniz ve Trakya\u2019ya g\u00f6nderdiler. Ekmek bulamayan yoksullukta aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, e\u015flerini g\u00f6rebilmek i\u00e7in g\u00fcnlerce yolculuk etmek zorunda kalacak. Bu vesileyle yeni anayasa g\u00f6r\u00fc\u015fmesine bir madde daha eklemek isterim. Siz siyasi tutsaklar i\u00e7in onurlu bir genel aff\u0131 \u00f6n\u00fcn\u00fcze almadan bu \u00fclkede yeni bir anayasa konu\u015fursan\u0131z, samimiyetinize kimse inanmaz.<\/p>\n – Cezaevlerine gidemiyor olsan\u0131z da duyumlar\u0131n\u0131za dayanarak yan\u0131tlar m\u0131s\u0131n\u0131z; \u00f6l\u00fcm orucu riski var m\u0131?<\/strong><\/p>\n Bilmiyorum, umar\u0131m gerek kalmaz.<\/p>\n – Hakk\u0131n\u0131zda a\u00e7\u0131lan soru\u015fturma dolay\u0131s\u0131yla siz dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kalkmas\u0131n\u0131 bekliyor musunuz, cezaevine girerseniz neler olur?<\/strong><\/p>\n Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kald\u0131racaklar. Durum \u00f6yle g\u00f6steriyor. Ve tutuklanaca\u011f\u0131z. Ama bunun bu meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 olmayacak. Ki\u015fisel olarak HDP grubunun hi\u00e7bir vekilinin hi\u00e7bir cezaevi kayg\u0131s\u0131, korkusu ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Ben de ta\u015f\u0131m\u0131yorum. Yapacaklar bunlar\u0131, ama bir\u00a0Tansu \u00c7iller\u00a0derbederli\u011fi ile de\u011fil, daha sofistike yapacaklar. \u00d6nce team\u00fclleri zorlayarak dokunulmazl\u0131k dosyalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6ne alacaklar, kendi oylar\u0131yla dokunulmazl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 kald\u0131racaklar. Belki Meclis\u2019ten al\u0131p beyaz Renaultlara bindirmezler, ama mahkeme ilk duru\u015fmada tutuklama karar\u0131 verir. Olacak olanlar bunlar. Ama memleketin ihtiyac\u0131 bu mu, i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri darbo\u011fazdan \u00e7\u0131kar\u0131r m\u0131 onlar\u0131 sorusunun cevab\u0131 olumsuz.<\/p>\n – \u201c\u00dclkeyi K\u00fcrtler de\u011fil, b\u00f6lerse T\u00fcrkler b\u00f6ler\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcze g\u00f6re…<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkler de\u011fil, devlet bloku b\u00f6ler…<\/p>\n – D\u00fczelterek, \u201c\u00dclkeyi K\u00fcrtler de\u011fil, b\u00f6lerse devlet bloku b\u00f6ler\u201d\u00a0bak\u0131\u015f\u0131n\u0131za g\u00f6re cezaevine giri\u015finiz bir b\u00f6l\u00fcnme riskini nas\u0131l etkiler?<\/strong><\/p>\n Hepsi yaralar, sonuncusu \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, diye bir laf var. Buna hangi son ad\u0131mlar\u0131n sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz. Toplum dedi\u011finiz o kadar karma\u015f\u0131k bir \u015fey ki. Ancak toplumsal m\u00fchendislik kafas\u0131yla bakanlar bunu masa \u00fczerinde hesap ederler. Bu i\u015fler k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde rasyonel gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcr, sonu\u00e7lar\u0131 genellikle irrasyonel \u00e7\u0131kar. Her insan bir k\u00e2inatken halk\u0131 hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde formatlayabilirsiniz ki?<\/p>\n – Levent G\u00fcltekin, Diken\u2019de \u015funu yazd\u0131: \u201c\u00dclke b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor endi\u015fesine kap\u0131lan bir toplum i\u00e7in geriye kalan her \u015fey teferruatt\u0131r. K\u00fcrt siyasi hareketi Erdo\u011fan\u2019a ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n tepside sunuyor.\u201d \u201cSeni ba\u015fkan yapt\u0131rmayaca\u011f\u0131z\u201d diyen K\u00fcrt siyaseti, ba\u015fkanl\u0131\u011fa giden yolu a\u00e7m\u0131\u015f olabilir mi?<\/strong><\/p>\n Levent G\u00fcltekin\u2019in de\u011ferlendirmelerini \u00e7ok k\u0131ymeti buluyorum. \u00d6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnen, buna gayret eden, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcnden, samimiyetinden zerrece \u015f\u00fcphe etmedi\u011fim bir gazeteci. Ama bu de\u011ferlendirme, olu\u015fturulan alg\u0131yla ilgili. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki halen biz bununla su\u00e7lan\u0131yoruz, halen bundan mesul tutuluyoruz. Siz mesela bir soru olarak, bu kayg\u0131lar\u0131 nas\u0131l giderece\u011fimize dair soru y\u00f6neltebiliyorsunuz. Bu toplumdaki bir ger\u00e7eklik, ama biz bununla u\u011fra\u015famay\u0131z. Bunun \u00f6n\u00fc, sonu, dibi yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizden ba\u015fka hi\u00e7 kimse bu iktidar\u0131 geriletebilecek g\u00fc\u00e7 ve kudrete sahip de\u011fil. 10 y\u0131l sonra bu memlekette MHP ve CHP diye bir olu\u015fum kalmayacak. Bak\u0131n CHP, \u201cBa\u015fkanl\u0131k sistemini dinleyebiliriz\u201d dedi. Biz, \u201cTart\u0131\u015fabiliriz\u201d dedi\u011fimizde kopan k\u0131yametin binde biri kopmuyor. Ya CHP\u2019yi ciddiye alm\u0131yorlar ya da bilin\u00e7 alt\u0131, bilin\u00e7 \u00fcst\u00fc her neyse K\u00fcrt nefreti. Ba\u015fka izah\u0131 yok.<\/p>\n – Eski bir Anayasa Komisyonu \u00fcyesi olarak yeni anayasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00fcmitsiz misiniz?<\/strong><\/p>\n Bak\u0131n, CHP ile 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn tasfiyesi konusunda anla\u015fm\u0131\u015flar. Eh 12 Eyl\u00fcl ilk 4 madde de\u011filse nedir? \u00d6nceki anayasalarda yoktu \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ba\u015fkanl\u0131k demek de geli\u015fmelerden anl\u0131yoruz ki bir kayy\u0131ml\u0131k rejimi olacak. Her yere kayyum atanacak. Belediyeler ba\u015fta olmak \u00fczere 12 Eyl\u00fcl yapm\u0131\u015ft\u0131 bunu. Ba\u015fkanl\u0131k fragmanlar\u0131 bunlarsa CHP\u2019nin zul\u00fcm g\u00f6ren K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 \u00e7emkirmek yerine Say\u0131n Davuto\u011flu\u2019na bu perhiz-tur\u015fu tezad\u0131n\u0131 sormas\u0131 gerekirdi. Koalisyon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde fena keklenmi\u015f olan CHP, bu konuda uyan\u0131k olmak durumundad\u0131r. Kanaatim odur ki memleket anayasal bir zemine \u00e7ekilmeden yap\u0131lacak her \u00e7al\u0131\u015fma nafiledir.<\/p>\n – B\u00f6lgedeki \u00e7at\u0131\u015fmalar ve \u00fclkedeki hava sizce olas\u0131 bir referandumda ba\u015fkanl\u0131k getirir mi, getirmez mi?<\/strong><\/p>\n Bunu \u00f6ng\u00f6remeyiz. Sadece Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n i\u015fi arama konferanslar\u0131 olarak dillendirmesine bakarak bir fikir y\u00fcr\u00fctebiliriz. \u0130\u015fleri zor!\u00a0<\/p>\n – Bu konuya dair bir endi\u015feniz var m\u0131?<\/strong><\/p>\n Ben bunun kendi se\u00e7meninde bile konsolide edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. AKP se\u00e7meninin bile ba\u015fkanl\u0131k sistemine icazet verece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.\u00a0<\/p>\n – S\u00f6yle\u015finin en ba\u015f\u0131nda \u201cHalk, se\u00e7imde Erdo\u011fan\u2019\u0131n dar siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in bar\u0131\u015f s\u00fcrecini bir kenara atmaz\u201d mealinde bir c\u00fcmlenizi al\u0131nt\u0131lam\u0131\u015ft\u0131k. Bunda da yan\u0131l\u0131yor olabilir misiniz?\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n Tabii ki, bu pay her zaman var ama b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7o\u011fu zaman bildiklerim, yan\u0131ld\u0131klar\u0131ma yetmiyor. Bu yaz\u0131y\u0131 okuyan da bu g\u00f6zle okusun. (T24)<\/p>\n