{"id":46999,"date":"2012-01-20T11:06:26","date_gmt":"2012-01-20T09:06:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=46999"},"modified":"2012-01-20T14:15:08","modified_gmt":"2012-01-20T12:15:08","slug":"dink-davasindaki-karar-basarisizlik","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=46999","title":{"rendered":"“Dink davas\u0131ndaki karar, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Avrupa Konseyi \u0130nsan Haklar\u0131 Komiseri Thomas Hammarberg, Hrant Dink davas\u0131ndan \u00e7\u0131kan karar\u0131 “ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k” olarak de\u011ferlendirdi. Hammarberg, yarg\u0131da reform konusunda, “Su\u00e7 belirlenmeden hapse at\u0131lma hala en \u00f6nemli sorun” diyor. Hande A\u015f\u0131k ve Emre K\u0131nac\u0131’n\u0131n \u00f6zel r\u00f6portaj\u0131…<\/p>\n

Thomas Hammarberg… T\u00fcrkiye onu 2006’dan bu yana Avrupa Konseyi’nin \u0130nsan Haklar\u0131 Komiseri olarak tan\u0131d\u0131…<\/p>\n

6 y\u0131ll\u0131k g\u00f6revi boyunca, T\u00fcrkiye’yi 8 kere ziyaret etti.<\/p>\n

Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n durumu, az\u0131nl\u0131klar ve son olarak T\u00fcrk yarg\u0131s\u0131ndaki sorunlar \u00fczerine 4 rapor kaleme ald\u0131, ayr\u0131ca sorun olarak saptad\u0131\u011f\u0131 konularda yetkililere mektuplar da yazd\u0131.<\/p>\n

\u0130nsan haklar\u0131 komiseri olarak sadece T\u00fcrkiye’yi de\u011fil, Avrupa Konseyi \u00fcyesi t\u00fcm \u00fclkeleri ziyaret etti.<\/p>\n

6 y\u0131ll\u0131k tecr\u00fcbesini Avrupa’da insan haklar\u0131 ad\u0131yla T\u00fcrkiye’de de piyasaya \u00e7\u0131kan kitab\u0131nda toplad\u0131.<\/p>\n

Ama o alt\u0131 y\u0131l\u0131n arkas\u0131nda insan haklar\u0131 alan\u0131nda 40 y\u0131la varan bir kariyer yat\u0131yor.<\/p>\n

2001-2003 aras\u0131dan BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiseri’nin Avrupa, Orta Asya ve Kafkas b\u00f6lgesi dan\u0131\u015fman\u0131yd\u0131.<\/p>\n

1994-2002 d\u00f6neminde \u0130sve\u00e7 h\u00fck\u00fcmetinin insani konulardan sorumlu b\u00fcy\u00fckel\u00e7isiydi.<\/p>\n

1996-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda BM Genel Sekreteri Kofi Annan’\u0131n Kambo\u00e7ya’daki insan haklar\u0131 konusunda \u00f6zel temsilcisiydi.<\/p>\n

1980-1986 d\u00f6neminde Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn genel sekreterli\u011fini yapt\u0131.<\/p>\n

Genel sekreterli\u011fi \u00f6ncesinde, 1977’de Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc’ne Nobel bar\u0131\u015f \u00f6d\u00fcl\u00fc verilirken, \u00f6rg\u00fct ad\u0131na sahneye \u00e7\u0131k\u0131p \u00f6d\u00fcl\u00fc olan isim Thomas Hammarberg’di.<\/p>\n

Hammarberg CNN T\u00dcRK’e konu\u015ftu. Emre K\u0131nac\u0131’n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleriyle Hande A\u015f\u0131k’\u0131n r\u00f6portaj\u0131…<\/p>\n

Say\u0131n Hammarberg, “Avrupa’da \u0130nsan Haklar\u0131” isimli kitab\u0131n\u0131z\u0131n T\u00fcrk\u00e7e olarak piyasaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00f6ncesinde CNN T\u00dcRK’e ho\u015fgeldiniz. Kitap, insan haklar\u0131 konusunda 40 y\u0131ll\u0131k m\u00fccadelenizin ve Avrupa Konseyi \u0130nsan Haklar\u0131 komiseri olarak 6 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n bir \u00f6zeti… Ben de o alt\u0131 y\u0131l\u0131n be\u015finde takip etti\u011finiz bir konuyla ba\u015flayay\u0131m: Hrant Dink’in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi… Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc al\u0131nan karar pek\u00e7ok kesimde umutsuzluk, hayalk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hatta \u00f6fke yaratt\u0131. Karar\u0131 ele\u015ftirenlerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, “sonu\u00e7 siyasi irade eksikli\u011finin i\u015fareti” dedi. Siz de bu g\u00f6r\u00fc\u015fte misiniz? Cinayetin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in siyasi iradede eksiklik mi vard\u0131 sizce?<\/p>\n

Hammarberg: \u015eu anki sonu\u00e7 t\u00fcm adalet sisteminde bir\u015feylerin ger\u00e7ekten yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Strasbourg’da bulunan Avrupa \u0130nsan haklar\u0131 Mahkemesi bu davan\u0131n seyri konusunda \u00e7ok de\u011fil k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, Aral\u0131k 2010’da bir karar ald\u0131. T\u00fcrkiye’nin hak ihlallerinden sorumlu tutuldu\u011fu o karar\u0131n \u00fczerinden bir y\u0131l\u0131 biraz a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre ge\u00e7ti. O zamandan bu zamana bu soru\u015fturman\u0131n uygun \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve t\u00fcm ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusunda neredeyse hi\u00e7bir ad\u0131m at\u0131lmad\u0131. Benim sorum \u015fu: Neden bu son derece detayl\u0131, somut ve kritik karar\u0131n ard\u0131ndan ciddi bir \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131? Sonu\u00e7ta Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 mahkemesi bu konularda Avrupa’daki en \u00fcst mahkeme.<\/p>\n

\u015eu an T\u00fcrkiye’de pek de s\u0131k g\u00f6rmedi\u011fimiz istisnai bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma durumuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Mahkemenin yarg\u0131c\u0131 gazetelere, televizyonlara deme\u00e7 veriyor ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7 konusunda elinde kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet ediyor. Ard\u0131ndan savc\u0131 medyaya konu\u015fuyor ve “Kan\u0131tlar oradayd\u0131. Hukuka ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r” diyor. Bu t\u00fcr bir kamuoyu \u00f6n\u00fcnde at\u0131\u015fma durumu size ola\u011fan geliyor mu?<\/p>\n

Hay\u0131r bu gayet s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir durum ve biraz da garip. Bir yarg\u0131c\u0131n kendi mahkemesinin ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 neredeyse ele\u015ftiriyor olmas\u0131 pek al\u0131\u015fk\u0131n olunan bir durum de\u011fil ve ciddi bir sorunun g\u00f6stergesi. Ama bu yine sistemde bir sorun oldu\u011funu g\u00f6steriyor. E\u011fer t\u00fcm ger\u00e7eklerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve analiz edilmesi i\u00e7in yeterli vakit olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131 varsa, neden dava s\u00fcreci biraz daha uzat\u0131lmad\u0131? Bu sayede t\u00fcm ger\u00e7eklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve do\u011fru h\u00fck\u00fcmlerin verilmesi sa\u011flanabilirdi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de siyaset\u00e7iler de bu karardan rahats\u0131zl\u0131k duyduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirdiler. Hatta bu minvalde bir a\u00e7\u0131klama yapanlar aras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl de var. Bu yorumlar\u0131 siz nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131yorsunuz?<\/p>\n

Siyaset\u00e7ilerin g\u00f6revlerinden biri kendi \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 yasalar\u0131n uygulanmas\u0131na dair sorunlar\u0131 takip etmek ve ele\u015ftirmek. Ama sisteme dair sorunlar varsa – ki T\u00fcrkiye’de yarg\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fine dair sorunlar var – siyaset\u00e7ilerin i\u015fi bu sorunlar\u0131 gidermek olmal\u0131. Adalet Bakan\u0131’yla olduk\u00e7a s\u0131k temas\u0131m oldu, yarg\u0131 sisteminde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7in ciddi g\u00f6r\u00fc\u015fmeler oldu\u011funu biliyorum. Benim \u00e7a\u011fr\u0131m \u015fu: Bunu ciddiye al\u0131n, de\u011fi\u015fikleri bir an \u00f6nce yap\u0131n ve yeni yasalar\u0131n, usule dair yeni uygulamalar\u0131n pratikte hayata ge\u00e7mesini sa\u011flay\u0131n. E\u011fer bu olmazsa halk sisteme olan inanc\u0131n\u0131 kaybeder ve bu da hi\u00e7bir demokrasi i\u00e7in iyi bir\u015fey de\u011fildir. Olduk\u00e7a tehlikelidir hatta. Bunun vahim bir durum oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hrant Dink davas\u0131, sistemin devlet g\u00f6revlilerinin su\u00e7lar\u0131n\u0131 cezaland\u0131r\u0131p cezaland\u0131rmayaca\u011f\u0131 konusunda \u00f6nemli bir s\u0131navd\u0131.<\/p>\n

\u015eu noktada T\u00fcrkiye s\u0131navdan kald\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc al\u0131nan karar\u0131n bu s\u0131navda bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k oldu\u011fu s\u00f6ylebiliriz. Cinayetin tetik\u00e7ilerle temas halindeki bir avu\u00e7 \u00e7\u0131lg\u0131n taraf\u0131ndan planland\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00e7ok ciddi soru i\u015faretleri var. Konuya yak\u0131n ki\u015filerin bile \u015f\u00fcpheleri varsa o zaman burada inan\u0131l\u0131rl\u0131k, g\u00fcvenilirlik konusunda sorun var.<\/p>\n

Adalet bakanl\u0131\u011f\u0131 ile temaslar\u0131n\u0131zdan bahsettiniz. Say\u0131n Bakan d\u00fcn bir yarg\u0131 reformu paketi a\u00e7\u0131klad\u0131. O pakette sizin bir hafta \u00f6nce yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z raporunuzda i\u015faret etti\u011finiz sorunlara dair yeni d\u00fczenlemeler de var – tutukluluk \u00f6nlemine s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n engellenmesi, g\u00f6zalt\u0131 ve tutukluluk s\u00fcrelerine \u00fcst s\u0131n\u0131r getirilmesi gibi… Bu paketi tatmin edici buldunuz mu?<\/p>\n

Bence en \u00f6nemli sorunlardan biri \u015f\u00fcphelilerin su\u00e7lar\u0131 sabit olmadan uzun s\u00fcrelerle tutuklu kalmas\u0131. Temel prensip \u015fudur: Su\u00e7lu oldu\u011funuz kan\u0131tlanmadan, su\u00e7lu oldu\u011funuz y\u00f6n\u00fcnde mahkeme karar\u0131 olmadan masum say\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z, masum oldu\u011funuz varsay\u0131m\u0131yla hareket edilmesi gerekir. \u015eu an T\u00fcrkiye’de, prensipte masum say\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin tutuklu oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Tabii ki savc\u0131lar\u0131n elinden mahkeme \u00f6ncesi tutukluluk \u00f6nlemine ba\u015fvurma imkan\u0131n\u0131 tamamen alamazs\u0131n\u0131z. Ama tutukluluk istisnai bir durum olmal\u0131. Sadece, \u015f\u00fcphelinin ortadan kaybolmas\u0131, ka\u00e7mas\u0131 riski s\u00f6zkonusu oldu\u011funda veya \u015f\u00fcphelinin kan\u0131tlar\u0131 yok etme veya tan\u0131klar\u0131 tehdit etme riski bulundu\u011funda kullan\u0131lmal\u0131. Ama bunlar dedi\u011fim gibi istisna. Bu i\u015fin kural\u0131, su\u00e7 kan\u0131tlanana kadar ki\u015finin parmakl\u0131klar arkas\u0131na at\u0131lmamas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’de, \u00e7ok fazla insan haddinden uzun s\u00fcrelerle ve haddinden k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarla tutuklu durumda…<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de tutukluluk s\u00fcrelerinin Avrupa standartlar\u0131yla uyumlu hale getirildi\u011fi son yasa de\u011fi\u015fikli\u011finde, Hizbullah ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeleri serbest kald\u0131. 10 y\u0131l boyunca s\u00fcren tutukluluk halleri o yasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle sona erdi ve o \u00f6rnekte, Avrupa standartlar\u0131n\u0131n bu \u015fekilde uygulanm\u0131\u015f olmas\u0131 vicdanlar\u0131, o standartlar\u0131n uygulanmad\u0131\u011f\u0131 durumlar kadar rahats\u0131z etti. Son de\u011fi\u015fikliklerin devreye girmesiyle bu t\u00fcr istenmeyen sonu\u00e7lar do\u011fabilece\u011fi endi\u015feniz var m\u0131?<\/p>\n

Sistemdeki baz\u0131 ba\u015fka sorunlar y\u00fcz\u00fcnden asl\u0131nda su\u00e7lu olan birinin bo\u015fluktan faydalanmas\u0131 ve ortadan kaybolma ya da tan\u0131klar\u0131 etkileme \u015fans\u0131 elde etmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Risk tabii ki mevcut ama e\u011fer sistem do\u011fru i\u015flerse buradaki di\u011fer soruna da \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunacakt\u0131r. O sorun yarg\u0131lamalar\u0131n \u00e7ok uzun s\u00fcrmesi. Yarg\u0131lamaya \u00e7ok s\u0131k, \u00e7ok uzun s\u00fcrelerle ara veriliyor. \u0130ddianameler gereken \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00fcksek standartta ve net de\u011fil. Bu uzun yarg\u0131lamalar\u0131n ve uzun tutukluluk s\u00fcrelerinin birle\u015fimi T\u00fcrk yarg\u0131 sistemi i\u00e7in \u00f6nemli bir sorun.<\/p>\n

Bir hafta \u00f6nce yay\u0131nlanan son raporunuzda ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ok geni\u015f tan\u0131mlanmas\u0131 konusunda endi\u015felerinizi dile getirdiniz. Ama sizin de raporda de\u011findi\u011finiz gibi T\u00fcrkiye her zaman bu konuda hassas dengelerin oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Sizce T\u00fcrkiye’de halihaz\u0131rda bu konuda de\u011fi\u015fim imkan\u0131 var m\u0131?<\/p>\n

Adalet Bakan\u0131 ile konu\u015ftu\u011fumda bu de\u011fi\u015fiklikleri yapmaya haz\u0131r oldu\u011fu izlenimini edindim. \u00c7\u00fcnk\u00fc mevcut durumunun sonu\u00e7lar\u0131 pek iyi de\u011fil. Yerel d\u00fczeyde yasan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imkanlar fazlaca geni\u015f yorumlan\u0131yor. Yasad\u0131\u015f\u0131 bir \u00f6rg\u00fcte \u00fcyeli\u011fin tan\u0131m\u0131 veya ter\u00f6re destek tan\u0131m\u0131 fazlas\u0131yla esnek bi\u00e7imde yorumland\u0131. Baz\u0131 fikirlerin ifadesi bile, e\u011fer ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc o fikre yak\u0131n bir\u015fey s\u00f6ylediyse, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne destek olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. K\u0131sacas\u0131 ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131n\u0131n bug\u00fcn yasada yer alan \u015feklinin yorumlanmas\u0131nda bir k\u00f6t\u00fcye kullanma durumu var ve bu d\u00fczeltilmeli.<\/p>\n

Ve bu konuda niyet var diyorsunuz?<\/p>\n

Oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Adalet Bakan\u0131’n\u0131n bu konuda kararl\u0131 oldu\u011fu izlenimini edindim, umar\u0131m \u00e7evresinden destek bulur.<\/p>\n

Ter\u00f6r konusunu kitab\u0131n\u0131zda nas\u0131l i\u015fledi\u011finize d\u00f6nersek… 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan uluslararas\u0131 duruma dair karanl\u0131k bir tablo \u00e7iziyorsunuz. Ge\u00e7en 10 y\u0131lda ter\u00f6rle sava\u015f ad\u0131 verilen s\u00fcre\u00e7te, Bat\u0131’n\u0131n insan haklar\u0131 konusundaki ahlaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fazlas\u0131yla kaybetti\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Her bir devletin insan haklar\u0131 sicilinin di\u011ferinden k\u00f6t\u00fc oldu\u011fu mevcut ortamda insan haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvenilir bir \u015fekilde savunabilecek bir devlet var m\u0131?<\/p>\n

Benim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131n ve g\u00f6zlemim \u015fu: D\u00fcnyada di\u011fer \u00fclkeler bu konuda ders verebilecek bir “m\u00fckemmel \u00fclke” yok. Ama her \u00fclkede ahlaki ve onurlu duru\u015fu temsil eden \u015fah\u0131slar ve kurumlar var. Sivil toplum ve \u00f6zellikle insan haklar\u0131 konusunda \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6rg\u00fctler \u00e7ok faydal\u0131 olabilir. H\u00fck\u00fcmetleri ele\u015ftirirken bile asl\u0131nda sorunlu alanlara i\u015faret ederek h\u00fck\u00fcmetlere yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. Bug\u00fcn t\u00fcm insanlar i\u00e7in daha g\u00fcvenli bir d\u00fcnya yaratmaktan bahsederken ger\u00e7ekten umut ba\u011flayabilece\u011fimiz akt\u00f6rlerin onlar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Soruyu biraz daha T\u00fcrkiye \u00f6zelinde soray\u0131m. Avrupa Birli\u011fi ile ili\u015fkilerimize bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sizce Avrupa’n\u0131n T\u00fcrkiye’de insan haklar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirmesi konusunda bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc kald\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek\u00e7i olmam\u0131z gereken bir konu. Avrupa’n\u0131n etkisine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu etkinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ama h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131 kurumlar ya da farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmetler devletlere bask\u0131 yaparken, ders vermeye ya da s\u00f6ylev vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kendilerine de d\u00f6n\u00fcp bakmal\u0131. “Kendi \u00fclkemizde insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131 m\u0131y\u0131z?” sorusunu sormal\u0131lar. D\u0131\u015f politikada y\u00fcksekten u\u00e7arken kendi \u00fclkenizde insan haklar\u0131n\u0131 ihlal ediyorsan\u0131z tabii ki inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z kalmaz. Bug\u00fcn Avrupa’da bu risk var. Bu y\u00fczden benim kitab\u0131mda \u00fczerinde durdu\u011fum noktalardan biri, her bir Avrupa \u00fclkesinin kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde insan haklar\u0131 standartlar\u0131n\u0131 hakk\u0131nca uygulamas\u0131, ama bir yandan da uluslararas\u0131 tart\u0131\u015fmaya kat\u0131larak di\u011ferlerinden ders almas\u0131.<\/p>\n

Kitab\u0131n\u0131zda en \u00f6ncelikli ba\u015fl\u0131klardan biri islamofobi. Bunu Avrupa’da yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00f6ncelikli bir tehdit olarak m\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/p>\n

Evet en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri. A\u015f\u0131r\u0131 unsurlar\u0131n ne ho\u015fg\u00f6r\u00fcden ne kadar uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyebiliyorum. Baz\u0131 \u00fclkelerde se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 baz\u0131lar\u0131ndan do\u011frudan h\u00fck\u00fcmetleri etkileyebiliyorlar. Toplumda az\u0131nl\u0131klar gibi k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131 g\u00fcnah ge\u00e7isi ilan ediyorlar. Avrupa’da Roman n\u00fcfusun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc muamele de tam bir skandal. Pek \u00e7ok \u00fclkede ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u00f6t\u00fc muamele g\u00f6r\u00fcyorlar. \u0130slamofobinin art\u0131\u015f\u0131na da pek\u00e7ok \u00fclkede \u015fahit oluyoruz. Ter\u00f6r\u00fc \u0130slam dinine ba\u011flamak gibi yanl\u0131\u015f tav\u0131rlar i\u00e7ine giriyorlar. Burada eksik olan, bu \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131p ger\u00e7ekleri halka anlatacak olan prensipli siyaset\u00e7iler. Maalesef o \u00f6nyarg\u0131lar daha da yay\u0131l\u0131yor, \u00f6zellikle de halk kendini ekonomi gibi sebeplerle g\u00fcvensiz hissedince… Daha olumlu bakmak i\u00e7in siyaset\u00e7ilere ihtiya\u00e7lar\u0131 var.<\/p>\n

T\u00fcrkiye ve Avrupa Birli\u011fi ili\u015fkisine geri g\u00f6ndersek… Yarg\u0131daki uygulamalara toplumsal tepkinin giderek artt\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7iyoruz ve bu s\u00fcre\u00e7te avrupa kurumlar\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftiriler de pek az de\u011fil… O ele\u015ftirilerden biri,, h\u00fck\u00fcmetin ger\u00e7ek bir de\u011fi\u015fim yaratma g\u00fcc\u00fc ve niyeti konusunda avrupa birli\u011fi’nin belki biraz fazla iyimser davrand\u0131\u011f\u0131. Sizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc soraca\u011f\u0131m: Siz, “Ankara’ya bu s\u00fcrecin ba\u015f\u0131nda insan haklar\u0131 konusunda fazla ko\u015fulsuz destek verildi” diyenlerden misiniz?<\/p>\n

D\u00fcr\u00fcst olmak gerekirse benim Avrupa Birli\u011fi temsilcilerinin T\u00fcrkiye ile diyalog kuru\u015f \u015fekli konusunda ele\u015ftirilerim var. Ama bu konuda \u00e7ok fazla detaya girmek istemiyorum. \u0130nsan haklar\u0131 konusunda T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerde en \u00f6nemli kurum bence Avrupa Konseyi. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi ve benim ofisin, Konsey’in yetki alan\u0131nda. Mahkeme tamamen yasal \u00e7er\u00e7evede hareket ediyor. Benim ofisimde de, detayl\u0131 inceleme s\u00fcre\u00e7leri sonucunda kamuya a\u00e7\u0131k raporlar yay\u0131nl\u0131yor ve yap\u0131c\u0131 ele\u015ftiride bulunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Kitab\u0131n\u0131zda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc insan haklar\u0131 kapsam\u0131nda tarihle y\u00fczle\u015fmeye ay\u0131r\u0131yorsunuz. Bu, T\u00fcrkiye’de bug\u00fcn yo\u011fun olarak konu\u015ftu\u011fumuz bir konu – hem Dersim, hem de 1915 olaylar\u0131 ba\u011flam\u0131nda… T\u00fcrkiye’de bu konularda s\u00fcren tart\u0131\u015fma Bat\u0131’dan g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor mu?<\/p>\n

Ermeni meselesi konusunda T\u00fcrkiye’de olan bitene dair farkl\u0131 tablolar \u00e7iziliyor. Genel izlenim, tam anlam\u0131yla d\u00fcr\u00fcst bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131 i\u00e7in hala at\u0131lacak baz\u0131 ad\u0131mlar oldu\u011fu… H\u00fck\u00fcmetin tavr\u0131 Ermeni akademisyenlerin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla bir tarihi ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve bence bu iyi bir \u00f6neri. Ama burada sorunun ve toplu \u00f6l\u00fcmlerin boyutlar\u0131n\u0131n da anla\u015f\u0131lmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

Bu konu Fransa ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda s\u0131cak bir tart\u0131\u015fman\u0131n da \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Fransa’da soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131mlanan olaylar\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmay\u0131 cezaland\u0131ran yasa tasar\u0131s\u0131 hakk\u0131nda sizin g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nas\u0131l?<\/p>\n

Hrant Dink ile ayn\u0131 fikirdeyim. Bu t\u00fcr bir yasa do\u011fru de\u011fil. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc prensibinin do\u011fru bir yorumu de\u011fil. bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131yor ve yap\u0131c\u0131 olmaktan uzak. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sadece bir gruba y\u00f6nelik nefreti k\u0131\u015fk\u0131rtma s\u00f6zkonusu oldu\u011funda k\u0131s\u0131tlanabilir. Olaylar\u0131n soyk\u0131r\u0131m niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n reddinin Ermenilere kar\u015f\u0131 nefreti k\u00f6r\u00fckledi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ama ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’de bu konuda daha derin bir tart\u0131\u015fma olmas\u0131 da \u00f6nemli. Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, e\u011fer o d\u00f6nemde Birle\u015fmi\u015f Milletler Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi yaz\u0131lm\u0131\u015f ve do\u011fru olarak uygulanabilir olsayd\u0131, olaylar soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131mlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Genel bir soruyla tamamlayay\u0131m. Kitab\u0131n\u0131zda ve raporunuzda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak devletlerin insan haklar\u0131 ihlalleri \u00fczerinde duruyorsunuz. Devlet olmayan oyuncular\u0131n, mesela topluluklar\u0131n veya ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin, mensuplar\u0131 olan veya olmayanlar \u00fczerinde kurduklar\u0131 bask\u0131lara, bu kategorideki insan haklar\u0131 ihlallerine dolayl\u0131 olarak de\u011finiyorsunuz. Bu konuda gelecekte sizden daha fazla bir\u015feyler duymay\u0131 bekleyebilir miyiz?<\/p>\n

\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 kurallar\u0131n h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan ve h\u00fck\u00fcmetleri ba\u011flayacak \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kabul edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ama devletlerin d\u0131\u015f\u0131nda da oyuncular var ve son zamanlarda faaliyetlerini gittik\u00e7e art\u0131r\u0131yorlar. Burada yasal bir ikilem var. Ter\u00f6ristlerin bizim insan haklar\u0131 ile korumak istedi\u011fimiz de\u011ferlere sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. \u0130nsanlar\u0131 hi\u00e7bir sebep olmadan \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlar, rehin al\u0131yorlar, kullan\u0131yorlar. \u0130nsan haklar\u0131 savunucular\u0131 i\u00e7in ter\u00f6r kar\u015f\u0131 konulmas\u0131 gereken bir veba. Ter\u00f6r bir su\u00e7tur ve bana g\u00f6re cezas\u0131 da \u00e7ok a\u011f\u0131r olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kitab\u0131n\u0131zda “\u0130nsanlar kendileri i\u00e7in istedikleri haklar\u0131 genelde ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de isterler” diyorsunuz. \u0130nsan haklar\u0131n\u0131 savunma \u00e7abas\u0131yla ge\u00e7en 40 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan bu c\u00fcmle a\u015f\u0131r\u0131 iyimserlik i\u015fareti mi? Ger\u00e7e\u011fe dair saptama yapmaktan \u00e7ok ger\u00e7ek olmas\u0131n\u0131 istedi\u011finiz tabloyu mu ifade ediyorsunuz?<\/p>\n

G\u00f6rmek istedi\u011fimiz bir tablo oldu\u011fu kesin ama ger\u00e7ekli\u011fi de yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nsanlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131na da sayg\u0131 g\u00f6sterilsin istiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu daha bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir toplum yarat\u0131r ve daha iyi bir toplumun altyap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlar. \u0130nsan haklar\u0131na dair kurallar\u0131 kaleme alanlar hukuk\u00e7ular ve diplomatlard\u0131 ama toplumda b\u00fcy\u00fck bir yank\u0131 buldu bu kurallar. \u0130nsanlar bu kurallar\u0131n adil oldu\u011funu do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ve benimsedi. Bu y\u00fczden insan haklar\u0131na sayg\u0131n\u0131n bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ideolojisi olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/center><\/p>\n

Kaynak : CNN T\u00dcRK<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n

Avrupa Konseyi \u0130nsan Haklar\u0131 Komiseri Thomas Hammarberg, Hrant Dink davas\u0131ndan \u00e7\u0131kan karar\u0131 “ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k” olarak de\u011ferlendirdi. Hammarberg, yarg\u0131da reform konusunda, “Su\u00e7 belirlenmeden hapse at\u0131lma hala en \u00f6nemli sorun” diyor. Hande A\u015f\u0131k ve Emre K\u0131nac\u0131’n\u0131n \u00f6zel r\u00f6portaj\u0131…<\/p>\n

Thomas Hammarberg… T\u00fcrkiye onu 2006’dan bu yana Avrupa Konseyi’nin \u0130nsan Haklar\u0131 Komiseri olarak <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-46999","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46999"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46999\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}