{"id":43031,"date":"2011-11-21T09:21:20","date_gmt":"2011-11-21T07:21:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=43031"},"modified":"2020-05-17T00:53:01","modified_gmt":"2020-05-16T21:53:01","slug":"dert-edilen-tek-sey-tecavuzcuyu-korumak","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=43031","title":{"rendered":"‘Dert edilen tek \u015fey tecav\u00fczc\u00fcy\u00fc korumak!’"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Kemik ya\u015f\u0131 14 \u00e7\u0131kan N.\u00c7. \u00e7ocuk de\u011fil miydi? Cinsel istismara u\u011frayan \u00e7ocu\u011fun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? H\u00e2kim ve savc\u0131lar neden bek\u00e2ret hakk\u0131nda bilgi istiyor? Tecav\u00fcz\u00fcn kriteri h\u00e2l\u00e2 k\u0131zl\u0131k zar\u0131 m\u0131? Adli T\u0131p Kurumu (ATK) \u00f6zerk mi? Siyasi iktidar\u0131n g\u00fcc\u00fc ATK raporlar\u0131na ne kadar yans\u0131yor? Muayeneler yeterli mi? Raporlar neden aks\u0131yor? \u0130ktidara ters d\u00fc\u015fen Adli T\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na ne geliyor?<\/p>\n

Skandallarla g\u00fcndeme gelen Adli T\u0131p Kurumu\u2019na dair bilinmeyenleri \u00f6\u011frenmek i\u00e7in Adli T\u0131p Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve Kocaeli T\u0131p Fak\u00fcltesi Adli T\u0131p Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. \u00dcmit Bi\u00e7er\u2019e sorduk. \u0130\u015fte Bi\u00e7er\u2019in www.t24.com.tr\u2019nin sorular\u0131na verdi\u011fi cevaplar:<\/p>\n

\u2018Yarg\u0131n\u0131n \u00fcniversite raporlar\u0131n\u0131 kabul etmemesini anlamak olanakl\u0131 de\u011fil\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-T\u00fcrkiye\u2019de ka\u00e7 ilde adli t\u0131p birimi var?<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de her ilde adli t\u0131p yap\u0131lanmas\u0131 bulunmamakta. Ba\u015fta Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fturulmu\u015f Adli T\u0131p Kurumu (ATK), ATK\u2019ya ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6rev yapan grup ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri bulunmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan yine adli t\u0131p alan\u0131nda hizmet veren \u00fcniversitelere ba\u011fl\u0131 adli t\u0131p anabilim dallar\u0131 ve adli t\u0131p enstit\u00fcleri var.<\/p>\n

-Hangi illerde yok?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Karadeniz b\u00f6lgesini ele al\u0131rsak \u00f6rne\u011fin Artvin\u2019de, Bart\u0131n\u2019da, Karab\u00fck\u2019te Adli T\u0131p \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yok. Kimi yerlerde ise \u00fcniversitede g\u00f6rev yapan adli t\u0131p uzmanlar\u0131 ayni zamanda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda ikinci g\u00f6revli olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu illerde \u00fcniversiteyle ATK birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor gibi bir durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de 81 ilin 65\u2019inde \u00fcniversite veya ATK \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri\u2019nin faaliyette oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n

-\u0130ki kurumun beraber \u00e7al\u0131\u015fabildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorsunuz ancak yarg\u0131 \u00fcniversite raporlar\u0131n\u0131 de\u011fil, ATK\u2019n\u0131n raporlar\u0131n\u0131 kabul ediyor. Tersi y\u00f6nde yo\u011fun bir talep olmas\u0131na ra\u011fmen, bu \u0131srar neden?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bunun nedenini anlayabilmek olanakl\u0131 de\u011fil. Hukuken bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ATK, T\u00fcrkiye\u2019de resmi bilirki\u015filik yapmakla g\u00f6revlendirilen ve bunun i\u00e7in kurulmu\u015f bir kurum. \u00dcniversitelerdeki adli t\u0131p anabilim dallar\u0131 as\u0131l olarak e\u011fitim faaliyeti i\u00e7in olu\u015fturulsa da ATK kanunlar\u0131nda ve Y\u00d6K yasas\u0131nda adli t\u0131pta ilgili hizmetleri y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere g\u00f6revlendirilece\u011fi ve bu yap\u0131lar\u0131n da resmi bilirki\u015fi olarak tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6yleniyor. Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar ile Y\u00d6K\u2019e ba\u011fl\u0131 \u00fcniversitelerdeki anabilim dallar\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yok. Bunun sebebini yarg\u0131 mensuplar\u0131na sordu\u011fumuzda Yarg\u0131tay\u2019\u0131n verdi\u011fi kararlar\u0131n uygulamada kendilerine g\u00f6re kolayl\u0131klar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar veya al\u0131\u015fkanl\u0131k diyerek a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Somut herhangi bir gerek\u00e7esi yok.<\/p>\n

\u2018Adli T\u0131p Kurumu\u2019nun cinsel ma\u011fdurlar\u0131 muayene s\u00fcreci travmatik\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-\u015eube m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin adliye binalar\u0131 i\u00e7ine yerle\u015ftirilmesinin sebebi nedir?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Resmi bilirki\u015filik yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nan bu kurum, asl\u0131nda hukuksal bir faaliyet s\u00fcrd\u00fcrm\u00fcyor, t\u0131bbi bir de\u011ferlendirme yap\u0131p kanaatlerini mahkemeye sunuyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu birimlerin, sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 i\u00e7inde yer almas\u0131 gerekir. Ancak, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 adli t\u0131p \u015fubelerinin tamam\u0131 adliye saraylar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. Bu yap\u0131lanmada onlar\u0131 herhangi bir sa\u011fl\u0131k ortam\u0131 olarak nitelendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc adliye binalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde hekimin d\u0131\u015f\u0131nda bulunan insan g\u00fcc\u00fc hukuk mensuplar\u0131d\u0131r. Bir hekimin onlardan herhangi bir \u015fekilde destek almas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz ve tek ba\u015f\u0131na bir hekim sa\u011fl\u0131k hizmetini vermesi beklenemez.<\/p>\n

-Bildi\u011fim kadar\u0131yla ATK birimlerinde esas olan tedavi de\u011fil, te\u015fhis.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ama te\u015fhis bile tek ba\u015f\u0131na bir hekimin yapaca\u011f\u0131 i\u015f de\u011fildir. Adli T\u0131p \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin \u00e7o\u011funun adalet saraylar\u0131 i\u00e7indeki yerleri hi\u00e7 de uygun yerler de\u011fildir. \u00c7o\u011fu zaman en k\u00f6\u015fedeki odalar Adli T\u0131p \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olarak tespit edilmi\u015ftir. Burada bir sekreter, yard\u0131mc\u0131 personel ve adli t\u0131p uzman\u0131 i\u00e7 i\u00e7e bulunmaktad\u0131r. Kimi yerlerde cinsel sald\u0131r\u0131 muayeneleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda, o muayeneleri yapmak i\u00e7in jinekolojik masa dahi bulunmamaktad\u0131r. Jinekolojik masalar\u0131n bulundu\u011fu yerlerde bile, bu masan\u0131n bulundu\u011fu yer hi\u00e7bir \u015fekilde bir hastan\u0131n rahatl\u0131kla orada muayene edilmesine imk\u00e2n sa\u011flamaz. Bir cinsel sald\u0131r\u0131 ma\u011fduru b\u00f6yle bir yere gitti\u011finde oradaki ortamdan ciddi anlamda etkilenilecek ve s\u00fcrece olumsuz bir katk\u0131s\u0131 bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

\u2018H\u00e2kim ve savc\u0131lar yak\u0131nlar\u0131n\u0131 ATK\u2019da muayene ettirmeyeceklerini s\u00f6yl\u00fcyor\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-\u00c7o\u011fu kad\u0131n normal ko\u015fullarda bile jinekolog masas\u0131nda rahat edemezken, sald\u0131r\u0131 sonras\u0131nda masan\u0131n \u00f6zensiz yerle\u015ftirilmesi ekstradan tedirginlik yaratmaz m\u0131? Adli T\u0131p veya Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6zetmiyor mu?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bunlarla ilgili \u00e7\u00f6z\u00fcm ayr\u0131 bir birim olu\u015fturmak, belki bu incelemeleri sa\u011fl\u0131k ortamlar\u0131na ta\u015f\u0131makt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc olay\u0131n yaln\u0131zca fiziksel inceleme olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Cinsel sald\u0131r\u0131dan s\u00f6z edildi\u011finde bu sald\u0131r\u0131 yaln\u0131zca ki\u015finin fiziksel varl\u0131\u011f\u0131na de\u011fil, ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve insani kimli\u011fine y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Raporlar yetersiz bir muayene sonucu mu veriliyor?\u00a0<\/strong><\/p>\n

S\u00fcrecin travmatik oldu\u011funu s\u00f6ylemek daha do\u011fru. Cinsel sald\u0131r\u0131 ma\u011fdurlar\u0131na hemen soru sorup \u201cyat oraya, hemen muayeneyi yapal\u0131m\u201d tarz\u0131ndaki bir y\u00f6nlendirme yerine \u00f6ncelikli olarak ruhsal destek ba\u011flam\u0131nda yap\u0131lan bir g\u00f6r\u00fc\u015fme sonras\u0131nda muayeneye haz\u0131rlayana kadar s\u00fcren bir dizi de\u011ferlendirmenin birlikte yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Bu birimler \u015fu an bu de\u011ferlendirmelerin yap\u0131lmas\u0131na uygun birimler de\u011fil. Buradan yola \u00e7\u0131karak raporlar\u0131n yetersiz oldu\u011funu s\u00f6ylemek de\u011fil ama s\u00fcrecin travmatik oldu\u011funu s\u00f6ylemek daha do\u011fru. Zaman zaman h\u00e2kim ve savc\u0131larla konu\u015furken kendi yak\u0131nlar\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir yere muayene etmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp g\u00f6t\u00fcremeyeceklerini soruyoruz.<\/p>\n

-H\u00e2kim ve savc\u0131lar, sorunuza ne yan\u0131t veriyor?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7 biri b\u00f6yle bir muayeneyi b\u00f6yle bir yerde yapt\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n

\u2018Adli T\u0131p Kurumu\u2019nun en b\u00fcy\u00fck sorunu atamalar\u0131 siyasi erkin yapmas\u0131d\u0131r\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-Do\u011fan Ak\u0131n, h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 75\u2019inin erkek oldu\u011fu ve bu mesleklerin neredeyse bir erkek i\u015fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckleri yazd\u0131. Adli t\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n ka\u00e7ta ka\u00e7\u0131 erkek?<\/strong><\/p>\n

Say\u0131y\u0131 \u00e7ok net ifade edemem ama adli t\u0131pta kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var. Y\u00fczde 40\u2019a yak\u0131n kad\u0131n oldu\u011funu tahmin ediyorum.<\/p>\n

-Cinsel sald\u0131r\u0131 vakalar\u0131na bakan uzmanlar, \u00f6zellikle de erkekler toplumsal cinsiyet e\u011fitiminden ge\u00e7iyor mu?\u00a0<\/strong><\/p>\n

B\u00f6yle bir e\u011fitim s\u00f6z konusu de\u011fil. B\u00f6yle bir e\u011fitim hangi uzmanl\u0131k alan\u0131nda yap\u0131l\u0131yor bilmiyorum ama bu konu asl\u0131nda adli t\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n e\u011fitimi planlan\u0131rken bizim de dikkate almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir konu. Belki bunun h\u00e2l\u00e2 bunu usta-\u00e7\u0131rak ili\u015fkisi i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bunu \u00f6nemli bir konu olarak nitelendirip bir e\u011fitim planlamas\u0131 i\u00e7ine gitmedi\u011fimizi itiraf edebilirim.<\/p>\n

-ATK\u2019n\u0131n y\u00f6netici kadrosunun bakanl\u0131k taraf\u0131ndan atan\u0131yor olmas\u0131n\u0131n olumlu ve olumsuz yanlar\u0131 neler?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7bir bilimsel kurulun g\u00f6revlendirilmesi siyasi bir erke ba\u011fl\u0131 olmamal\u0131. O ki\u015filerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ne olursa olsun, e\u011fer siyasi erk s\u00fcrece m\u00fcdahale ediyorsa, oradaki i\u015fleyi\u015fi objektif \u00e7er\u00e7evede y\u00fcr\u00fctme s\u00f6ylemlerini ku\u015fkulu hale getirir. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde bilim insanlar\u0131 b\u00f6yle bir yap\u0131lanma i\u00e7inde bulunmuyor ama T\u00fcrkiye\u2019de hala ATK Ba\u015fkan\u0131 d\u00e2hil g\u00f6rev yapanlar\u0131n atamas\u0131 yaln\u0131zca siyasi erk taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. Siyasi erk g\u00f6revlendirme yaparken o ki\u015filerin akademik unvanlar\u0131na veya mesleki tecr\u00fcbelerine bakmamakta \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131 de\u011ferlendirebilmesi i\u00e7in bir j\u00fcri veya s\u0131nav heyeti yok, hesap verdi\u011fi bir yer yok. ATK\u2019n\u0131n yap\u0131lanmas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck sorun budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda, sorumlu oldu\u011funuz \u00e7evre bilim \u00e7evresi de\u011fil, yaln\u0131zca ve yaln\u0131zca siyasi iktidar olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2018Adli T\u0131p Kurumu 1982 y\u0131l\u0131ndan beri siyasi iktidara ba\u011f\u0131ml\u0131\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-ATK ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil ama \u00f6zerk bir kurum olabiliyor mu?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bu ko\u015fullarda bir \u00f6zerklikten bahsedilemez. ATK\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki yap\u0131lanmas\u0131, \u015eili\u2019de Allende\u2019nin devrilmesinden sonra Pinochet\u2019in iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6nemdeki yap\u0131lanmay\u0131 an\u0131msat\u0131yor.<\/p>\n

-A\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Uzmanlar\u0131n yaln\u0131zca askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn siyasi erki ile g\u00f6revlendirilmesi, b\u00fct\u00e7e ve idari organizasyonuyla merkezi bir yap\u0131lanma olu\u015fturulmas\u0131; \u015eili\u2019de siyasi iktidar\u0131n kirli \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131n\u0131 y\u0131kayan bir \u00e7ama\u015f\u0131r makinesine benzetilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de de adli t\u0131p yap\u0131lanmas\u0131 1980 askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde d\u00f6nemin gereksinimlerine g\u00f6re yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tarih, T\u00fcrkiye\u2019de askeri darbenin Y\u00d6K d\u00e2hil \u00f6zerk, ba\u011f\u0131ms\u0131z kurumlar\u0131 ve toplumu yeniden \u015fekillendirmesi ve kendisine tamamen ba\u011fl\u0131 hale getirme s\u00fcrecinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc ATK yap\u0131lanmas\u0131 1982 y\u0131l\u0131nda olu\u015fturulmu\u015f ve tamamen siyasi iktidara ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirilmi\u015ftir. ATK\u2019da, o g\u00fcnden bug\u00fcne yap\u0131sal anlamda hi\u00e7bir olumlu de\u011fi\u015fim g\u00f6zlenmemi\u015ftir.<\/p>\n

– Somutla\u015ft\u0131r\u0131rsak, siyasi iktidar raporlara ne kadar yans\u0131yor? ATK\u2019na dair var olan \u201czengin i\u015fadam\u0131na tahliyesi i\u00e7in \u2018panik atak\u2019 raporu verilir, kanser hastas\u0131 tutuklu G\u00fcler Zere\u2019nin raporu \u00e7\u0131kmaz\u201d alg\u0131s\u0131 ne kadar ge\u00e7erli?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Adalet, hi\u00e7bir \u015fekilde \u00fczerinde ku\u015fkuyu s\u00fcrekli ta\u015f\u0131yabilecek bir olgu de\u011fildir. T\u00fcrkiye\u2019de ATK, yap\u0131lanma modeli ve zaman zaman verdi\u011fi kararlarla \u015f\u00fcpheyi b\u00fcy\u00fctmektedir. Burada tek tek kararlar\u0131 analiz etmek \u00e7ok da uygun de\u011fil ama H\u00fcseyin \u00dczmez \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi kimi olaylarda Adli T\u0131p\u2019\u0131n genel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feyler oluyor. O tarihte de ifade etmi\u015ftik, cinsel sald\u0131r\u0131larla ilgili bir muayene talebine bir veya bir bu\u00e7uk y\u0131l sonraya randevu verilirken \u00dczmez davas\u0131nda ki\u015finin muayene talebiyle rapor \u00e7\u0131kma s\u00fcreci aras\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir h\u0131z g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Meslekta\u015flar\u0131m\u0131z belki olay\u0131n kamuoyunda yarataca\u011f\u0131 etki nedeniyle \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 hareket etmi\u015f olabilir ama bu tekil bir \u00f6rnek olunca ki\u015finin siyasi iktidarla ili\u015fkileri g\u00fcndeme gelince herkesin b\u00fcy\u00fck bir kayg\u0131 duymas\u0131na neden oluyor. Kald\u0131 ki orda yap\u0131lan de\u011ferlendirme s\u00fcreci de bilimsel anlamda hi\u00e7bir \u015fekilde kabul etti\u011fimiz bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildi.<\/p>\n

G\u00fcler Zere olay\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi adli tip raporunun hedefi kamuoyuna mesaj vermek de\u011fil. Kamuoyunun ATK d\u00e2hil olmak \u00fczere bu \u00fclkenin bilim yap\u0131lar\u0131ndan bekledi\u011fi tek bir \u015fey var: objektif, g\u00fcncel bilimsel bilgileri i\u00e7eren kararlar vermesi, hukukun sa\u011fl\u0131kl\u0131 karar vermesine yol a\u00e7acak mekanizmalar i\u00e7inde kalmas\u0131. Ama ATK, cinsel sald\u0131r\u0131, tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin infaz tehiri, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 aff\u0131 konular\u0131nda mevcut evrensel ilkeleri de\u011fil, belki ge\u00e7mi\u015ften kalan, belki de 1980 askeri darbe d\u00f6nemine ait olan al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

-Adli T\u0131p\u2019\u0131n randevu ve rapor aksamalar\u0131 neden kaynaklan\u0131yor?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bu aksamalar\u0131n sebebi yaln\u0131zca ATK\u2019da de\u011fil. Siz, b\u00fct\u00fcn kararlar\u0131 verecek tek bir adres i\u015faret ederseniz, yasada b\u00f6yle bir zorlama veya y\u00f6nlendirme bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde \u201cATK d\u0131\u015f\u0131ndaki kararlar\u0131 tan\u0131m\u0131yorum\u201d derseniz ve T\u00fcrkiye\u2019deki b\u00fct\u00fcn cinsel sald\u0131r\u0131 olaylar\u0131nda ki\u015filer \u0130stanbul\u2019a gitmek zorunda kal\u0131rsa…<\/p>\n

-Cinsel sald\u0131r\u0131 ma\u011fdurlar\u0131 \u0130stanbul\u2019a gelmek zorunda m\u0131 kal\u0131yor?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7 \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir yeri tarif etmiyor. Kurumunun grup ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 veya \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinde bile bu muayenelerin sonland\u0131r\u0131lma \u015fans\u0131 yok.<\/p>\n

Adli T\u0131p Kurumu \u2018cinsel sald\u0131r\u0131\u2019 hizmeti i\u00e7in yeterli de\u011fil\u00a0<\/strong><\/p>\n

-Siirt\u2019teki tecav\u00fcz davas\u0131nda ma\u011fdurlar oradaki \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6r\u00fclmedi mi?\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u015eube m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde rapor alabilirler. \u0130lk muayenelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer olarak \u0130stanbul\u2019u kast etmiyorum. Ama ki\u015finin beden ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulup bozulmad\u0131\u011f\u0131na dair soru sorulursa mahkemeler de avukatlar da rapor i\u00e7in \u0130stanbul\u2019u adres olarak g\u00f6stermek durumunda kal\u0131yorlar.<\/p>\n

-Adli T\u0131p birimlerinin 65 ilde oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftiniz. \u0130stanbul\u2019da olan ancak 64 ilde olmayan ne var?\u00a0<\/strong><\/p>\n

ATK kurullar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman donan\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan belki biraz daha ferah oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Farkl\u0131 olarak, ATK\u2019da ve kurullarda adli t\u0131p uzman\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra o alanla ilgili uzman ki\u015filer bulunuyor ama sa\u011fl\u0131k hizmetinin i\u00e7erdi\u011fi di\u011fer unsurlar yer almamaktad\u0131r. \u0130stanbul’daki ATK da asl\u0131nda bu hizmetin verilebilmesi i\u00e7in yeterli ve donan\u0131ml\u0131 bir yer de\u011fil. Bu hizmetin bug\u00fcn i\u00e7in verilece\u011fi en uygun yerler \u00fcniversiteler ile adli t\u0131p uzmanlar\u0131, psikiyatri, \u00e7ocuk psikiyatri, kad\u0131n do\u011fum ve di\u011fer uzmanlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma hastaneleri olabilir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de \u00fcniversitelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, 45 \u00fcniversitenin bu olanaklara sahip oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu olanaklar\u0131 birlikte kullanabildiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Cinsel sald\u0131r\u0131 olgular\u0131nda, muayenelerin sadece \u0130stanbul’a g\u00f6nderilmesi hi\u00e7 do\u011fru de\u011fil. Ger\u00e7i Yarg\u0131tay ge\u00e7en ay i\u00e7inde vermi\u015f oldu\u011fu bir kararla art\u0131k hastalar\u0131n muayene i\u00e7in ATK’ya g\u00f6nderilmesinin zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcniversitelerde ATK\u2019ya benzer uzman bir heyetin s\u00f6z konusu raporlar\u0131 verece\u011fini belirtti. Bu \u00e7ok \u00f6nemli. Biz y\u0131llarca bu tart\u0131\u015fmay\u0131 yap\u0131yorduk. Bu belki de sorunun rahatlamas\u0131na yol a\u00e7acak bir geli\u015fim sa\u011flar.<\/p>\n

-Bu karara g\u00f6re \u00fcniversiteden \u00e7\u0131kacak raporla ATK raporu \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktada hiyerar\u015fi ne olacak?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bu soru t\u0131p sorusu de\u011fil, bir hukuk sorusu… \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u0131bb\u0131n veya bilirki\u015finin hiyerar\u015fisi olmaz. Bilirki\u015finin uzmanl\u0131k alan\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, g\u00fcncel bilimsel bilgiyi takip etmesi ve kullanmas\u0131 esast\u0131r. Profes\u00f6r olman\u0131z size konuyu en geli\u015fkin \u015fekilde yorumlama kabiliyeti sa\u011flamaz. Biz yeni alanlar\u0131 \u00f6\u011frenmek, bilimsel geli\u015fmeleri yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in asistanlar\u0131m\u0131za tez veriyoruz. Bir asistan tez konusu se\u00e7ti\u011finde, o konudaki en g\u00fcncel bilgileri takip etmek durumunda. Siz tutup ben \u00fcniversitede anabilim ba\u015fkan\u0131y\u0131m diyerek asistan\u0131n\u0131z\u0131n bilgisini ve g\u00fcncel bilimsel bilgileri elinizin tersiyle itemezsiniz. Bu Yarg\u0131tay’\u0131n hiyerar\u015fik yap\u0131lanmas\u0131 de\u011fil ki.<\/p>\n

\u2018Adli T\u0131p Kurumu \u00f6zerk olmal\u0131\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-ATK toplum nezdindeki g\u00fcvensizli\u011fi nas\u0131l a\u015fabilir?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bu g\u00fcvensizlik, Adli T\u0131p s\u00fcrecinin hukukun temel felsefesi i\u00e7inde kavranmas\u0131 ve ele al\u0131nmas\u0131yla a\u015f\u0131l\u0131r. Hukuk, bir yarg\u0131laman\u0131n a\u00e7\u0131k, objektif ve t\u00fcm taraflar i\u00e7in var olan delillere ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alarak adil bir yarg\u0131lamay\u0131 hedefler. Ama bir kurumun yap\u0131lanma modeli, hukukun adil yarg\u0131lama ilkesini, bilimsel yap\u0131lanma bi\u00e7imini de\u011fil, siyasi iktidar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na i\u015faret ediyorsa, ku\u015fku uyand\u0131r\u0131yorsa bu g\u00fcvensizli\u011fi a\u015fmas\u0131 zordur.<\/p>\n

\u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in ilk olarak, Adli T\u0131p Kurumu’nu acilen Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kartmak ve \u00f6zerk bir kuruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek gerekiyor. Adli T\u0131p Kurumu, adeta Yarg\u0131tay, Say\u0131\u015ftay, Dan\u0131\u015ftay gibi hiyerar\u015fik bir modelde yap\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r, oysa bu kurum hukuki m\u00fctalaa de\u011fil, t\u0131bbi bir de\u011ferlendirme yapmak adli bilimlerde bilirki\u015filik yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Adli T\u0131p Kurumu\u2019ndaki g\u00f6revlendirmelerde Adalet Bakan\u0131, Ba\u015fbakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn devreden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6revlendirmeyi yapan ki\u015filerin g\u00f6revlendirme alan\u0131 ile ilgili yeterli bilgi ve e\u011fitimleri bulunmad\u0131\u011f\u0131, mesleki e\u011fitimlerini farkl\u0131 alanlarda alm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

\u2018Prof. Dr. \u015eebnem Korur Fincanc\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-Ele\u015ftirel konu\u015fabilmenizin sebebi \u00fcniversitede \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z m\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Birincisi \u00fcniversitede \u00e7al\u0131\u015fmam, ikincisi de Adli T\u0131p Uzmanlar Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmem. Bu ger\u00e7ekleri ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc dillendirme olana\u011f\u0131 yok. Ayn\u0131 konu\u015fmay\u0131 kurumdaki bir meslekta\u015f\u0131m yapam\u0131yor.<\/p>\n

-\u0130ktidar\u0131 ele\u015ftiren veya ona ters karar alan ATK uzmanlar\u0131na neler oluyor?\u00a0<\/strong><\/p>\n

2005 y\u0131l\u0131nda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n ATK\u2019daki atamalarda bilimsel \u00f6l\u00e7\u00fctler kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi tasarrufta bulundu\u011funu iddia etmi\u015ftik. O tarihte dernek y\u00f6netimde yer alan ve Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n kimi uygulamalar\u0131n\u0131 ele\u015ftiren meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6rev yerleri de\u011fi\u015ftirildi. Y\u00f6netime yak\u0131n olmayan uzmanlar s\u00fcrg\u00fcn olarak nitelendirilecek \u015fekilde tayin edildi. Bununla birlikte, ayn\u0131 d\u00f6nemde Adli T\u0131p Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcr\u00fcten 2 hocam\u0131z da g\u00f6revden al\u0131nd\u0131. \u00dcniversitelerin de \u00e7ok \u00f6zg\u00fcr ortamlar oldu\u011funu s\u00f6ylemek olanakl\u0131 de\u011fil. 2005 y\u0131l\u0131nda dernek ba\u015fkan\u0131yd\u0131m. Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 esnas\u0131nda bir yan\u0131mda Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesi Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof.Dr. Sermet Ko\u00e7, bir yan\u0131mda \u0130stanbul T\u0131p Fak\u00fcltesi Anabilim Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u015eebnem Korur Fincanc\u0131 vard\u0131. A\u00e7\u0131klamay\u0131 dernek ba\u015fkan\u0131 olarak ben yapm\u0131\u015ft\u0131m, bu a\u00e7\u0131klama sonras\u0131nda \u015eebnem Korur Fincanc\u0131 ve Sermet Ko\u00e7, anabilim dal\u0131 ba\u015fkanl\u0131klardan Kemal Alemdaro\u011flu taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Bu uygulamalarla bug\u00fcne kadar \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. ATK\u2019da g\u00f6rev yapan personele ili\u015fkin bir atama ve istihdam politikas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan bir g\u00f6revlendirme y\u00f6netmeli\u011fi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bir yerden ba\u015fka bir yere \u00e7ok kolay tayin edilebilirsiniz.<\/p>\n

-Tayin mi, s\u00fcrg\u00fcn m\u00fc?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Belli bir ya\u015fa ve deneyime ula\u015fm\u0131\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n e\u011fitimi ile ilgilenmek i\u00e7in bir yere yerle\u015fmi\u015fken g\u00f6r\u00fclen l\u00fczum \u00fczerine \u0130stanbul\u2019dan Tunceli ATK \u015eube M\u00fcd\u00fcr\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne tayin ediliyorsan\u0131z, bu g\u00f6revlendirme s\u00fcrg\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor. Bu g\u00f6revlendirmeyi yapan kurum ba\u015fkanlar\u0131 hakk\u0131nda dava a\u00e7t\u0131k, y\u00fcr\u00fctmenin durdurulmas\u0131 ile ilgili talepte bulunduk ancak sonu\u00e7 almakta zorland\u0131k. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yaysan\u0131z ve sizi tayin eden kurum Bakanl\u0131k ise bir risk var; bu davay\u0131 a\u00e7makta ve kazanmakta zorlan\u0131yorsunuz.<\/p>\n

-\u00d6rnekleriniz bug\u00fcn ne kadar mevcut?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fte kimi haks\u0131zl\u0131klara u\u011frayan meslekta\u015flar\u0131m\u0131z ve ATK\u2019daki di\u011fer g\u00f6revliler haks\u0131z fiille kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda bunu dillendirme \u015fans\u0131na daha \u00e7ok sahipti. Bug\u00fcn bu t\u00fcr s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n hi\u00e7 azalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemize kar\u015f\u0131n bunlar\u0131n daha az dile getirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130nsanlarda ciddi anlamda umutsuzluk ve karamsarl\u0131k var. Tamamen travmaya u\u011frayan bir ki\u015finin kendi kendine hissetti\u011fi \u00e7aresizlik t\u00fckenmi\u015flik duygusu hakim k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f. Evet, bir \u00e7\u00f6z\u00fcm var; \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn, ileri demokrasi vaadinden de\u011fil, ger\u00e7ek bir demokrasiden ge\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

\u2018Cinsel istismara u\u011frayan \u00e7ocu\u011fun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u2019<\/strong><\/p>\n

-H\u00fcseyin \u00dczmez davas\u0131nda Do\u00e7. Dr. Ayten Erdo\u011fan, ATK Kurulu\u2019nda “B.\u00c7.’nin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmamas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc dile getirdi\u011fim i\u00e7in kurul \u00fcyelerinin bask\u0131s\u0131na u\u011frad\u0131m” dedi. Kurullarda yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalarda bask\u0131 var m\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n

O s\u00fcrece ili\u015fkin birebir yorum yapamam. ATK’da kurullar ilgilendi\u011fi konulara g\u00f6re olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu kurullar \u00fcyelerden olu\u015fur, \u00fcyelerin d\u0131\u015f\u0131nda bu kurullarda raport\u00f6r olarak adland\u0131r\u0131lan, dosya haz\u0131rlanmas\u0131nda, muayene s\u00fcre\u00e7lerinde destek olan, ayn\u0131 zamanda e\u011fitim alan asistan ve uzmanlar yer almaktad\u0131r. Kurullarda karar\u0131n sorumlulu\u011fu o kurula \u00fcye olarak atanan ki\u015filere aittir. E\u011fer sorulan soruyla ilgili alan\u0131n uzman\u0131 kurulda yer almazsa o rapor ge\u00e7erli de\u011fildir. Erdo\u011fan, o kurulda raport\u00f6r olarak g\u00f6rev yaparken kendi uzmanl\u0131k alan\u0131ndan bir uzman raporlarda \u00fcye olarak yer almam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcre\u00e7teki temel yanl\u0131\u015fl\u0131k budur. Belki Erdo\u011fan, \u00e7ocuk psikiyatrisi uzman\u0131 olarak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir ancak kurul \u00fcyesi olmad\u0131\u011f\u0131ndan, o g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131yacak heyetin i\u00e7inde yer alamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in heyet bu karar\u0131 uygulamam\u0131\u015f olabilir. Bask\u0131 konusu yorum yapabilece\u011fim bir konu olmamakla birlikte kurulda yer alan bir uzman\u0131n b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131 \u00f6nemli…<\/p>\n

-Ayten Erdo\u011fan’\u0131n c\u00fcmlesini sorula\u015ft\u0131r\u0131rsak, cinsel istismara u\u011frayan \u00e7ocu\u011fun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bu soruya kimsenin m\u00fcmk\u00fcn demesi beklenemez. Bunun i\u00e7in hekim olmaya gerek yok. Ancak bu tart\u0131\u015fmay\u0131 do\u011fru anlamak i\u00e7in yasa ile ilgili yap\u0131lan d\u00fczenlemede \u00f6ncelikle ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 kavram\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu de\u011ferlendirmeye ihtiya\u00e7 var. 2005 y\u0131l\u0131nda yasa T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilirken \u201cak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 ve zek\u00e2 gerili\u011fi\u201d tan\u0131mlamas\u0131 eski bir kavram olarak nitelendirilerek terk edilmi\u015f ve yerine \u201cruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131\u201d terimi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte yaln\u0131zca psikotik bozukluklar a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 etken olarak kabul edilirken 2005 y\u0131l\u0131ndan sonra b\u00fct\u00fcn psikiyatrik semptomlar\u0131 i\u00e7eren bir \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. ATK’daki hekimler ge\u00e7mi\u015fteki al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri, yasay\u0131 eski haliyle yorumlayarak b\u00f6yle kararlar vermi\u015f olabilirler.<\/p>\n

\u2018ATK\u2019da karar veren uzmanlar ruhsal bozuklu\u011fu kal\u0131c\u0131 bir bozukluk olarak anlamak istiyorlar\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-N.\u00c7. davas\u0131na bakan ATK 6. \u0130htisas Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Prof. Tutkun da yasa de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum g\u00f6stermenin zaman ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Adli T\u0131p eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 neden b\u0131rakm\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

Siz kendinize ay\u0131racak zaman bulam\u0131yorsan\u0131z, kararlar\u0131n\u0131z nedeniyle kendinizi vicdanen rahat hissedemiyorsan\u0131z, bilimsel geli\u015fmeleri takip etmek i\u00e7in maddi ve zamansal deste\u011finiz yeterli de\u011filse, bilimsel toplant\u0131lara yeterince kat\u0131lam\u0131yorsan\u0131z al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmeniz beklenemez. Bir de, bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirebilmek i\u00e7in o konuda hatal\u0131, eksik oldu\u011funuzu kavraman\u0131z gerekir.<\/p>\n

-\u0130ki yasa aras\u0131ndaki farka bak\u0131nca neyin, neden de\u011fi\u015ftirildi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Yarg\u0131tay \u00fcyeleri de, ATK\u2019da karar veren uzmanlar da yasay\u0131 farkl\u0131 okuyorlar. Yasadaki ruhsal bozukluk kavram\u0131n\u0131 kal\u0131c\u0131 bir bozukluk olarak anlamak istiyorlar. Bir \u00f6rnek vermek gerekirse; Akut stres bozuklu\u011fu ruhsal bir bozukluktur. Bu ruhsal bozukluk kanunun tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 kapsamda olmas\u0131na kar\u015f\u0131n nas\u0131l olur da siz o ki\u015fiyi 6-12 ay sonra tekrar g\u00f6rmek istersiniz. Kanunda bu hastal\u0131\u011f\u0131n kal\u0131c\u0131 olma \u015fart\u0131 yok, kronik olma \u015fart\u0131 yok, nas\u0131l olur da siz kendinizi kanun koyucu yerine koyarak yeniden yorumlayabilirsiniz. Buna kimsenin hakk\u0131 yok. ATK\u2019n\u0131n randevu yaz\u0131lar\u0131na ve ma\u011fdurlara konan tan\u0131lara bak\u0131n ve ne dedi\u011fimi anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Ben anlayam\u0131yorum.<\/p>\n

Cinsel sald\u0131r\u0131larla ilgili 2005 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeler olduk\u00e7a \u00f6nemli ve bu d\u00fczenlemelerin hi\u00e7bir \u015fekilde geriye g\u00f6t\u00fcr\u00fclmemesi gerekiyor. Se\u00e7imlerden \u00f6nce kamuoyunda had\u0131m yasas\u0131 olarak bilinen yeni bir taslak vard\u0131. Bu taslakta 2005 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeler gerisin geriye g\u00f6t\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu\u2026<\/p>\n

\u2018Cinsel sald\u0131r\u0131da sadece fiziksel kan\u0131t aramak 2005 \u00f6ncesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-Nas\u0131l?\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00d6z\u00fcnde bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ki\u015filerin travmatize edilmemesi i\u00e7in muayeneye g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesine engel olunaca\u011f\u0131 ve cezan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fletilerek ceza art\u0131r\u0131m\u0131na gidilece\u011fi ifade ediliyordu. H\u00e2lbuki ger\u00e7ek bunun tam aksi y\u00f6n\u00fcnde. 2005 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesinde fiziksel kan\u0131t olmaks\u0131z\u0131n, mahkemelere bir cinsel sald\u0131r\u0131y\u0131 anlatmak olanakl\u0131 de\u011fildi \u00e7\u00fcnk\u00fc muayene genital muayene ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutuluyordu. O tarihlerde adli t\u0131p i\u00e7inde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ruhsal muayenelerin cinsel sald\u0131r\u0131n\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131nda de\u011ferlendirilmesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, yeni yasayla bir anlamda zorunlu k\u0131l\u0131nd\u0131. Bu de\u011fi\u015fiklik, cinsel sald\u0131r\u0131lar\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu.<\/p>\n

Tecav\u00fcz de d\u00e2hil olmak \u00fczere cinsel sald\u0131r\u0131n\u0131n fiziksel kan\u0131tlar\u0131n\u0131 saptamak olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc ma\u011fdurlar genellikle olayla ilgili ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 travmalar nedeniyle erken d\u00f6nemde polise veya yarg\u0131ya ba\u015fvurmamaktad\u0131r. Destek mekanizmalar\u0131n\u0131n olmamas\u0131, ma\u011fdurlara inan\u0131lmamas\u0131, sonu\u00e7 al\u0131namayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ba\u015fvurular\u0131 engellemektedir. Fiziksel, biyolojik kan\u0131tlar ortadan kalkt\u0131ktan sonra ise sald\u0131r\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli de\u011ferlendirme ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda travman\u0131n etkileri ve kan\u0131tlar\u0131n\u0131 saptamakt\u0131r. Kad\u00fck olan yasadaki d\u00fczenleme muayenelerde yeniden eskiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc getirmek istemektedir. Karar vermek i\u00e7in, ma\u011fdurun defalarca muayene edilmeyece\u011fini, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesine gerek duyulmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek bir anlamda yeniden fiziksel kan\u0131t\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zorunlu hale getirmektedir. Cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131nda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapmadan, \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 y\u00fckseltmek cezay\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmak anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n

\u2018H\u00e2kim ve savc\u0131lar bazen aray\u0131p k\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n bozulup bozulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyor\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-N.\u00c7. davas\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli karar\u0131nda, san\u0131klardan Abd\u00fclaziz Sar\u0131o\u011flu\u2019nun vajinal yolla tecav\u00fcz etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ancak Adli T\u0131p raporunda k\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belirtildi\u011fi i\u00e7in Sar\u0131o\u011flu\u2019na \u201ceksik te\u015febb\u00fcs” cezas\u0131 verildi\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131. TCK’da k\u0131zl\u0131k zar\u0131 kriteri yokken Adli T\u0131p raporunda neden var?\u00a0<\/strong><\/p>\n

TCK\u2019n\u0131n 2005 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesindeki d\u00fczenlemesinde \u201cmayubiyetine neden olmak\u201d denilen bir kavram vard\u0131. Mayubiyet, \u201cay\u0131pl\u0131l\u0131k hali olarak k\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yordu. Adeta kad\u0131n\u0131 defolu bir \u00fcr\u00fcn gibi de\u011ferlendiriyordu. Bu de\u011fere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131, su\u00e7un a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 unsuruydu. Dolay\u0131s\u0131yla, 2005 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nceki su\u00e7larda k\u0131zl\u0131k zar\u0131 soruluyordu. Hekimler buna \u015fiddetle itiraz ediyor, k\u0131zl\u0131k zar\u0131 muayenesi yapmay\u0131 reddediyorduk. \u201cBiz cinsel sald\u0131r\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131n\u0131, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz, yasa asl\u0131nda k\u0131zl\u0131k zar\u0131 ile ilgili bir \u015feyden bahsetmiyor, bu sorularla sald\u0131r\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmemesi bek\u00e2retin bozulup bozulmamas\u0131na ba\u011flan\u0131yor\u201d diyorduk.<\/p>\n

K\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ailelerin, okul, yurt y\u00f6neticilerin \u00e7ocuklar\u0131 zorla muayeneye s\u00fcr\u00fcklemesine, sokakta dola\u015fan bir kad\u0131n\u0131n, gencin g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerince muayeneye g\u00f6nderilerek ma\u011fdur edilmesine yol a\u00e7\u0131yordu. 2005 y\u0131l\u0131nda bu d\u00fczenleme kald\u0131r\u0131ld\u0131. Savc\u0131lar\u0131n adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imde k\u0131zl\u0131k zar\u0131 muayenesi yap\u0131lmamaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n

-2005’ten sonra bu i\u015flem tamamen bitti mi?\u00a0<\/strong><\/p>\n

2005’ten sonra yasada hi\u00e7bir \u015fekilde buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir \u015fey kalmad\u0131. Ama zaman zaman h\u00e2kim ve savc\u0131lar k\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n bozulup bozulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyorlar. Konuyu bilmeyen kad\u0131n do\u011fum uzmanlar\u0131 veya di\u011fer hekimler bu soruyu cevapl\u0131yor. Oysa yasada b\u00f6yle bir soru olmad\u0131\u011f\u0131 gibi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da yok. Hatta adli t\u0131p anabilim dal\u0131nda \u00e7ok nadir olsa da bize de bu soru soruldu. Biz soruya “sorulan hususun neyi sordu\u011fu anla\u015f\u0131lmamaktad\u0131r. TCK’n\u0131n hangi maddesine g\u00f6re bu de\u011ferlendirme istenmektedir?” diyerek geri \u00e7eviriyoruz. Bu geri \u00e7evirdiklerimiz aras\u0131ndan hen\u00fcz bir d\u00f6n\u00fc\u015f olmad\u0131.<\/p>\n

Ancak 2005 \u00f6ncesinde cinsel su\u00e7lar tecav\u00fcz, eksik te\u015febb\u00fcs, sark\u0131nt\u0131l\u0131k \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktayd\u0131… Dolay\u0131s\u0131yla 2005 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesinde i\u015flenen su\u00e7larda bu durumun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve raporlarda yer almas\u0131n\u0131 ola\u011fan bulmak gerekiyor. San\u0131k lehine alg\u0131lanacak olan bu durum hukukun evrensel bir ilkesi oldu\u011fundan eski tarihli su\u00e7larda bu ayr\u0131m yap\u0131lmak durumunda…<\/p>\n

\u2018Dert edilen tek \u015fey sald\u0131r\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren erkekleri korumak\u2019\u00a0<\/strong><\/p>\n

-H\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n \u0131srarla aray\u0131p bek\u00e2ret hakk\u0131nda bilgi istiyor olmalar\u0131 ne kadar normal?\u00a0<\/strong><\/p>\n

H\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n, meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 arayarak, b\u00f6yle bir soru sormalar\u0131n\u0131n, cevap istemelerinin hi\u00e7bir anla\u015f\u0131l\u0131r yan\u0131 yok.<\/p>\n

-N.\u00c7.\u2019nin kemik ya\u015f\u0131 ATK raporunda 14 \u00e7\u0131k\u0131nca yarg\u0131, 15 ya\u015f\u0131 \u00e7ocu\u011fun olgunla\u015fma ya\u015f\u0131 olarak ald\u0131\u011f\u0131ndan \u201cr\u0131za\u201d olarak yorumlad\u0131. Bilimsel olarak \u00e7ocuk kimdir?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bilimsel olarak ve hukuken genel kabul 18 ya\u015ft\u0131r. Ama 18 ya\u015f, bireyin b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleriyle geli\u015fti\u011fi bir ya\u015fa tekab\u00fcl etmekte midir, sorusunun cevab\u0131 \u015f\u00fcpheli… \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk geli\u015fimi de\u011ferlendirildi\u011finde \u00e7ocu\u011fun fizyolojik geli\u015fiminin yan\u0131 s\u0131ra yeni g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknikleriyle beyin, duygu, davran\u0131\u015f geli\u015fiminin 18 ya\u015f\u0131nda bile tamamlanmad\u0131\u011f\u0131, hatta 24-25 ya\u015flar\u0131na kadar uzayabildi\u011fini biliyoruz. 15 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun \u201cbir cinsel birlikteli\u011fi ba\u015flat\u0131p s\u00fcrd\u00fcrmesi, s\u00fcrece ve sonu\u00e7lar\u0131na katlanmas\u0131 ve cinsel olgunla\u015fma olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunlar\u0131 kavrayamayaca\u011f\u0131, hatta insanlar\u0131n y\u00f6nlendirmesine a\u00e7\u0131k oldu\u011fu ve yanl\u0131\u015f yapabilme ihtimalinin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7ocu\u011fun kar\u015f\u0131 koyma becerisinin 15 ya\u015f\u0131na gelince bir anda olu\u015ftu\u011funu kabul ediyoruz.<\/p>\n

Buradaki en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 erkek egemen d\u00fc\u015f\u00fcncenin asl\u0131nda \u00e7ocu\u011fun olgunla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nemsememesi ve konuyu ma\u011fdurun g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rmek istememesidir. Dert edilen tek \u015fey sald\u0131r\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren erkekleri korumak. Onlar\u0131 korumak i\u00e7in ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 bu kadar \u00f6nemseyip tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Toplum hala bu soruna travmaya u\u011frayan\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bakm\u0131yor. Ya\u015fananlar hala sald\u0131rgan\u0131n do\u011fal hakk\u0131 olarak nitelendiriliyor. Siirt\u2019te ya\u015fanan olayda da tan\u0131k oldu\u011fumuz gibi, bu su\u00e7la ilgili karar veren, de\u011ferlendirme yapanlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman hakim olan mant\u0131\u011f\u0131n erkek egemen bak\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sanki bu konuda de\u011ferlendirmeyi yapan herkes, o san\u0131\u011f\u0131n kendisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek karar veriyor.<\/p>\n

-Dava cinsel istismar de\u011fil de \u00f6ld\u00fcr\u00fclenin kad\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir cinayet olsa, hakimler, savc\u0131lar veya Adli T\u0131p Kurumu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 katille empati kurar m\u0131yd\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bir cinayette bu konuyla ilgili yorum yapanlar, karar verenler kendilerini bu kadar \u00f6zde\u015fle\u015ftiriyor mu? Hay\u0131r, ama cinsel sald\u0131r\u0131larda \u00e7\u0131kan kararlara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; insanda bu ki\u015filerin san\u0131kla kendilerini \u00f6zde\u015fle\u015ftirdikleri, sanki kendileri yarg\u0131lan\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na bir de\u011ferlendirme yapt\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. B\u00f6yle bir olaya, i\u015fi g\u00fcc\u00fc olan, devlet g\u00f6revlisi olarak \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131 lekelenmek olarak bak\u0131yorlar. Siz ne s\u00f6ylerseniz s\u00f6yleyin, o ki\u015filerin kamuoyundaki itibarlar\u0131, ba\u015far\u0131lar\u0131 ya da bu olaydan dolay\u0131 ne kadar ma\u011fdur olduklar\u0131 dillendiriliyor.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011fun, kad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 travma, belki de hekimlerin hastalar\u0131na ait s\u0131rlar\u0131 saklama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcz\u00fcnden payla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan yokmu\u015f\u00e7as\u0131na kabullenilip, me\u015fru bir hadise gibi alg\u0131lan\u0131yor. Bu yakla\u015f\u0131m de\u011fi\u015fmeli. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimini sadece yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile sa\u011flamak olanaks\u0131z. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 cinsel e\u011fitim nas\u0131l verilebilir, toplumdaki kad\u0131na y\u00f6nelik bak\u0131\u015f nas\u0131l de\u011fi\u015febilir, erkek ve kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit bireyler oldu\u011fu, bireylerin kendileri ve bedenleri \u00fczerinde tasarruf haklar\u0131n\u0131n kendilerine ait oldu\u011fu, kad\u0131n\u0131n bir mal, e\u015fya olmad\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131 nas\u0131l yarat\u0131labilir konular\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Toplum kad\u0131n ve cinsellik \u00fczerinde bask\u0131 yaratarak \u015fiddeti engellemeyi umut ediyor. Ama aksine konuyla ilgili b\u00fct\u00fcn bask\u0131lar, cinsel \u015fiddetin artmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Toplumdaki ekonomik e\u015fitsizlikler, demokrasi eksikli\u011fi, insanlar\u0131n kendilerini \u00f6zg\u00fcrce ifade edememesi de bu meselenin kangrenle\u015fmesine yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n

Kaynak :\u00a0Hazal \u00d6zvar\u0131\u015f – T24 <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n

Kemik ya\u015f\u0131 14 \u00e7\u0131kan N.\u00c7. \u00e7ocuk de\u011fil miydi? Cinsel istismara u\u011frayan \u00e7ocu\u011fun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? H\u00e2kim ve savc\u0131lar neden bek\u00e2ret hakk\u0131nda bilgi istiyor? Tecav\u00fcz\u00fcn kriteri h\u00e2l\u00e2 k\u0131zl\u0131k zar\u0131 m\u0131? Adli T\u0131p Kurumu (ATK) \u00f6zerk mi? Siyasi iktidar\u0131n g\u00fcc\u00fc ATK raporlar\u0131na ne kadar yans\u0131yor? Muayeneler yeterli mi? Raporlar neden <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-43031","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43031\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}