{"id":37899,"date":"2011-08-02T11:10:03","date_gmt":"2011-08-02T08:10:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=37899"},"modified":"2011-08-08T10:18:12","modified_gmt":"2011-08-08T07:18:12","slug":"agaclar-kaciyor-bu-bir-hikayedir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=37899","title":{"rendered":"A\u011fa\u00e7lar Ka\u00e7\u0131yor ( Bu Bir Hikayedir )"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_37828\" style=\"width: 123px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-37828\" class=\"size-full wp-image-37828\" title=\"Nihat Gen\u00e7\" src=\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2011\/07\/2011-08-06_143506.jpg\" alt=\"\" width=\"113\" height=\"129\" \/><p id=\"caption-attachment-37828\" class=\"wp-caption-text\">Nihat Gen\u00e7<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bazen yazarlar g\u00fcndelik bo\u011fu\u015fmadan s\u0131yr\u0131l\u0131p nefes kesici uzun metinler yazmak ister, uzun s\u0131cak yaz g\u00fcnleri almay\u0131 unutmu\u015f oldu\u011funuz Tatil Kitab\u0131 yerine ODA TV&#8217;nin bir arma\u011fan\u0131 olarak sunuyorum..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcfek, Mikrop, \u00c7elik&#8217;in yazar\u0131 \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f ad\u0131nda ne g\u00fczel bir kitap yazd\u0131 yine neler \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 bize&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya Adas\u0131 Okyanus&#8217;ta \u015eili&#8217;ye be\u015f saatlik u\u00e7u\u015f mesafesinde insanl\u0131\u011f\u0131n en \u00fccra adas\u0131. Paskalya ad\u0131 1722&#8217;de Hollandal\u0131 ka\u015fif Roggeveen&#8217;in Paskalya g\u00fcnleri adaya ayak basmas\u0131 sebebiyle verilmi\u015f.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hen\u00fcz yetmi\u015fli y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131yd\u0131 ve yirmili ya\u015flara hen\u00fcz bas\u0131yordum, Erich Von Daniken&#8217;in Tanr\u0131lar\u0131n Arabalar\u0131 kitab\u0131 ortal\u0131\u011f\u0131 kas\u0131p kavuruyordu, do\u011frusu kitab\u0131 okuyunca teolojik bir pani\u011fe kap\u0131ld\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyam\u0131zda &#8216;uzayl\u0131lar&#8217;\u0131n izlerini belgeleriyle anlat\u0131yordu. Kahvede sinemada okulda her yerde Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n Arabalar\u0131n\u0131 konu\u015fuyorduk, i\u00e7imi rahatlatan bir kitap geldi, Erich Von Daniken&#8217;in tezlerini hem ele\u015ftiriyor hem dalgaya al\u0131yor, Daniken&#8217;in uzayl\u0131 hesaplar\u0131n\u0131 alt \u00fcst ediyordu, evimin helas\u0131yla i\u015fimin aras\u0131nda mesafeyi \u015fu rakamla \u00e7arp Ay ile G\u00fcne\u015f aras\u0131ndaki mesafeyi bulursun, gibi, herkesi ikna edecek kolayl\u0131kla bir ele\u015ftiri kitab\u0131yd\u0131, \u00f6ff be rahat ettik..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sadece M\u0131s\u0131r piramitlerinin nas\u0131l in\u015fa edildi\u011fi \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, as\u0131l, Sir\u00fcs ad\u0131nda hen\u00fcz ke\u015ffedilmemi\u015f gezegenden haberdar Afrika&#8217;daki Dogon kabilesinin varl\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131tt\u0131 bizi.. Kabileyi ziyaret etmi\u015f bir gezgin ya da Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesinde askerlik yapm\u0131\u015f kabile \u00fcyelerinden birinin bu bilgileri ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olabilir a\u00e7\u0131klamas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, mant\u0131kl\u0131 bir izah yolu hala yok..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fte o me\u015fhur kitapta Paskalya Adas\u0131&#8217;nda be\u015f-on metre boyunda ikiy\u00fcz \u00fc\u00e7 y\u00fcz ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda ikiy\u00fcze yak\u0131n ta\u015f heykelin resimleri var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7bir teknolojik g\u00fc\u00e7 yard\u0131m\u0131 olmadan sadece halatlarla ada halk\u0131 y\u00fczlerce tonluk bu heykelleri adan\u0131n bir ucundan 14 km \u00f6tedeki di\u011fer ucuna nas\u0131l ta\u015f\u0131r, nas\u0131l diker? Ve y\u00fczlerce tonluk bu ta\u015f heykellere ni\u00e7in ihtiya\u00e7 duymu\u015flar?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son ikiy\u00fczy\u0131ld\u0131r yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en \u00e7ok okunan en merak edilen en maceral\u0131 kitaplar\u0131 egzotik bilinmeyen adalar\u0131 anlatan kitaplard\u0131r. En me\u015fhuru hen\u00fcz 1200&#8217;li y\u0131llarda d\u00fcnyalar\u0131 dola\u015fan Marco Polo&#8217;dur. Bug\u00fcn her s\u0131radan \u00e7ocuk dahi Kristof Kolomb ya da Kaptan Cook ad\u0131n\u0131 ve maceralar\u0131n\u0131 sadece \u00f6\u011frenmekle kalmad\u0131 geli\u015fen ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131yla &#8216;turizm&#8217; ad\u0131 alt\u0131nda bir insanl\u0131k f\u0131rt\u0131nas\u0131na herkes kap\u0131ld\u0131. Ressamlar\u0131ndan bilim adamalar\u0131na s\u0131radan insanlara kadar herkes &#8216;merak&#8217;tan u\u00e7suz bucaks\u0131z bu adalara ko\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Beyaz adamla ilkel yerlilerin kar\u015f\u0131la\u015fma an\u0131 insanl\u0131k ser\u00fcveninin hem en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 hem en trajik ak\u0131ldan asla \u00e7\u0131kmayan \u00f6yk\u00fclerini olu\u015fturur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">As\u0131l \u00f6nemlisi egzotik adalar\u0131n g\u00fczelli\u011finden \u00e7ok uygar insan\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ailenin devletin \u015fehrin zincirlerinden kurtulmak iste\u011fi b\u00fcy\u00fck bir bas\u0131n\u00e7 sosyal patlama ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131.. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 uygarl\u0131k a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f koku\u015fmu\u015f hantalla\u015fm\u0131\u015f, din, devlet, insan, sokak vb. ili\u015fkiler g\u00fcndelik hayatta her insan\u0131 yorgun d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ve i\u00e7 s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k herkesi tek tek &#8216;nevroz&#8217;a s\u00fcr\u00fckleyen bir hal alm\u0131\u015ft\u0131, en iyisi ka\u00e7makt\u0131, nereye, nereye olursa..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Egzotik adalar\u0131n uygarl\u0131\u011fa bir b\u00fcy\u00fck hizmeti de soyutlamada insan zihnine psikolojik rahatl\u0131k sa\u011flamas\u0131, bedenen ka\u00e7man\u0131z da gerekmez ada fikri zihninizi bamba\u015fka bir \u00fclkeye u\u00e7urabilir.. Sosyalist teorilerden mutluluk \u00fctopyalar\u0131na kadar ada imgesi matematikteki pi say\u0131s\u0131 gibi mucizevi kolayl\u0131k sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayr\u0131ca orada ya\u015fanan hayat e\u015fyalar k\u00fclt\u00fcr her \u015feyleriyle uygar insan\u0131n ezberini haf\u0131zas\u0131n\u0131 da\u011f\u0131t\u0131yor ve bir \u00e7\u00f6p tenekesi gibi beynine doldurdu\u011fu solucandan farks\u0131z bilgileri bir anda silip kaz\u0131y\u0131p bo\u015faltmas\u0131na yar\u0131yor ve nihayet in\u015fa etti\u011fi uygarl\u0131\u011f\u0131 daha k\u00f6k\u00fcnden k\u0131yaslama ele\u015ftirme fikrine sahip oluyor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adalardaki hayatlar zahmetsiz a\u015f\u0131r\u0131 kolayl\u0131\u011f\u0131yla insan\u0131 cezb ediyor hem de bembeyaz sayfa gibi yepyeni bir d\u00fcnya kurman\u0131za f\u0131rsat tan\u0131yor ve ba\u015ftan sona on binlerce y\u0131lda milyonlarca zeki insan\u0131n bulu\u015f ve ke\u015fifleriyle ilerlemi\u015f uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcn bir k\u00fclt\u00fcr olup olmad\u0131\u011f\u0131 fikri tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131l\u0131yor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Antik \u00e7a\u011flar\u0131n ko\u015fulan yerleri Kud\u00fcs, Mekke gibi kutsal kitaplarda ad\u0131 \u00e7ok s\u0131k ge\u00e7en ve Ha\u00e7l\u0131 Seferleri dahi d\u00fczenlenen \u0130brahim Peygamberin ya da \u0130sa&#8217;n\u0131n ya da Hz Muhammed&#8217;in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gezdi\u011fi &#8216;hac haritas\u0131&#8217; yerler idi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son iki y\u00fczy\u0131lda insano\u011flu &#8216;peygamberlerin&#8217; olmad\u0131\u011f\u0131 yerleri daha \u00e7ok ziyaret etmeye hem de bu yeni d\u00fcnyalarda kendilerine yepyeni bir hayat\u0131 sil ba\u015ftan kurmaya ba\u015flad\u0131. Adalara giden ilk beyaz misafirler Tanr\u0131lar gibi kar\u015f\u0131lanarak bamba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde peygamberler gibi de\u011fer g\u00f6r\u00fcp a\u011f\u0131rland\u0131lar ya da &#8216;d\u0131\u015fardan gelen&#8217; &#8216;yabanc\u0131lar&#8217; bir zaman sonra &#8216;d\u00fc\u015fman&#8217; olarak b\u00fcy\u00fck siyasi \u00e7alkant\u0131lara sebep olacak sava\u015flara soyk\u0131r\u0131mlara sebep oldu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Seyahat ve ke\u015fif kitaplar\u0131n\u0131n en k\u0131sa \u00f6zeti: bilinen d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan &#8216;cennetler&#8217;.. Ger\u00e7ekte &#8216;adalar&#8217; cennetti, su, meyve, kad\u0131n ve g\u00fcvenlik ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm, ve insan\u0131 bask\u0131 alt\u0131na tutan dinsel ahlak&#8217;\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 u\u00e7suz bucaks\u0131z \u00f6zg\u00fcr \u00fclkeler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcvenlik ve ahlak bask\u0131s\u0131n\u0131 hi\u00e7 ya\u015famadan hayat\u0131 sere serpe \u00f6zg\u00fcr ya\u015famak duygusu modern insan\u0131n d\u00fc\u015f heyecan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fcnyas\u0131nda yepyeni kap\u0131lar aralad\u0131. G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 alt\u0131ndan ge\u00e7er gibi her \u015feyi bamba\u015fka garip tuhaf ilkel ama hayat\u0131n hem \u00e7ok yava\u015f hem \u00e7ok kolay hem de bedava ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyalar i\u00e7inde on binlerce ka\u015fif sarho\u015f oldu, yar\u0131 yolda kald\u0131 ya da bir daha geri d\u00f6nmeden o k\u00fclt\u00fcrlerin i\u00e7inde kayna\u015f\u0131p eridi gitti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir arkada\u015f\u0131n\u0131za bir dostunuza ba\u015fkas\u0131na hikaye anlatmak da insano\u011flunun vazge\u00e7emedi\u011fi en temel d\u00fcrt\u00fclerinden biri, bir hastal\u0131k gibidir hikaye anlatmak, i\u015fte bu adalara giden binlercesi kurtulamad\u0131\u011f\u0131 &#8216;anlatma&#8217; hastal\u0131\u011f\u0131 sonucu geri d\u00f6n\u00fcp orada g\u00f6rd\u00fcklerini heyecanlar i\u00e7inde s\u00fcsleyip p\u00fcsleyip \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6rd\u00fcklerini fazlas\u0131yla abartarak s\u00f6ylemek aktarmak ihtiyac\u0131 hissetti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Seyahat kitaplar\u0131n\u0131 h\u0131zla bilim adamlar\u0131n\u0131n kitaplar\u0131 takip etti, ada halk\u0131n\u0131n hayat\u0131, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131, dili, d\u00fc\u015f\u00fcncesi, gelenekleri, sadece incelenmedi, dilleri ve etnik k\u00fclt\u00fcrleri bir \u00e7ok bilimsel disiplin in\u015fa edilmesine sebep oldu. And Da\u011flar\u0131&#8217;ndan K\u0131z\u0131lderililer&#8217;e Avustralya yerlileri Aborjinler&#8217;e kadar y\u00fczlerce kabile adeta &#8216;labarotuvar&#8217; haline getirildi. Bug\u00fcnk\u00fc \u00fcniversitelerimizde sosyolojiden siyaset bilimine etimolojiye kadar bizlere \u00f6nce b\u00fcy\u00fck birikim sonra k\u0131yas\u0131ya ele\u015ftirilerek bug\u00fcnk\u00fc modern d\u00fcnyam\u0131z\u0131 in\u015fa eden &#8216;bilgi&#8217; haline getirildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nce seyahat sonra etnik \u00e7al\u0131\u015fmalar.. sonra, \u015fimdi insano\u011flunun en \u00e7ok merak edip okudu\u011fu kitaplar &#8216;\u00e7evre&#8217; felaketlerinin tarihini sebeplerini i\u015fte bu u\u00e7suz bucaks\u0131z adalarda incelemeye koyulmu\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar oluverdi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Otlar b\u00f6cekler polenler ta\u015flar volkanik olu\u015fumlar mercanlar bal\u0131klar fosiller akl\u0131n\u0131za gelen her\u015fey&#8217;in soylar\u0131n\u0131n neden t\u00fckendi\u011fini anlatan kitaplar, kas\u0131rgalar\u0131n tarihi kurakl\u0131klar\u0131n tarihi volkanik patlamalar\u0131n tarihi insano\u011flunun en \u00e7ok ilgilendi\u011fi yeni tarih&#8217;in ad\u0131 oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayr\u0131ca ada fikrinin insanl\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l derinden etkiledi\u011fini iyice i\u015faret etmek i\u00e7in s\u00f6ylemek laz\u0131m, son ikiy\u00fczy\u0131lda insano\u011flunu en \u00e7ok me\u015fgul eden b\u00fcy\u00fck felsefeler teorilerini &#8216;ada&#8217; fikri benzetmesiyle in\u015fa etmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Marks&#8217;in ideal toplumu &#8216;kom\u00fcn&#8217; hen\u00fcz evrimle\u015fmemi\u015f m\u00fclk ve s\u0131n\u0131f\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 eski \u00e7a\u011f insanlar\u0131 hala bu &#8216;adalar&#8217;da ya\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Freud&#8217;un uygar insan\u0131 nevroz sahibi yani pe\u015fini b\u0131rakmayan saplant\u0131larla doluydu, Freud&#8217;un &#8216;sa\u011fl\u0131kl\u0131 insan\u0131&#8217; da uygarl\u0131k tan\u0131mam\u0131\u015f bu ada toplumunda ya\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Russo&#8217;nun o me\u015fhur toplum s\u00f6zle\u015fmesinin ideal \u00f6rne\u011fi de ilkel toplumdu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya adas\u0131 gibi b\u00fct\u00fcn izbe ve egzotik adalar\u0131n modern tarihlerini hepimiz ayr\u0131 ayr\u0131 bilmesek dahi ezberlemi\u015fizdir, Paskalya Adas\u0131 da ilk d\u00fcnyal\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 1722 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fcnyada kendileri d\u0131\u015f\u0131nda varl\u0131klar oldu\u011funu bilmiyordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya Adas\u0131&#8217;na da ilk b\u00fcy\u00fck salg\u0131n \u00f6l\u00fcmler beyaz insan\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131yla geldi ve y\u00fczlerce adada oldu\u011fu gibi soyk\u0131r\u0131mlara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Okyanus ve Pasifik&#8217;in hemen her adas\u0131 &#8216;k\u00f6le ticaretiyle&#8217; yani beyaz adamlar\u0131n &#8216;k\u00f6le ka\u00e7\u0131rma&#8217;lar\u0131na engel olamad\u0131.. Ve deh\u015fetle insanl\u0131k uygar insan\u0131n soyk\u0131r\u0131mc\u0131 vah\u015fi talan ve ya\u011fmac\u0131 canavar y\u00fcz\u00fcne \u015fahit oldu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa bug\u00fcn \u015fu fikirde hem fikiriz: \u00f6nce seyyahlar\u0131n sonra bilim adamlar\u0131n\u0131n bize anlatt\u0131\u011f\u0131 her ada halk\u0131, beyaz adamla kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce siyasi ve sosyal e\u015fitlikler g\u00fczelli\u011fi i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde, uygar insan\u0131n her ke\u015ffi icad\u0131 becerip ama asla in\u015fa edemedi\u011fi k\u0131skan\u0131lacak bir &#8216;cennet&#8217;de ya\u015f\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cennet tasviri yalan uydurma de\u011fil ya\u015fad\u0131klar\u0131 vah\u015fi orman dahi bizim ancak &#8216;evcil&#8217; dedi\u011fimiz hayvanlarla kurdu\u011fumuz aile i\u00e7indeydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuklar\u0131 &#8216;ki\u015fi&#8217; \u00fczerinden de\u011fil &#8216;ruhlar&#8217; \u00fczerine kuruluydu ve do\u011fada her \u015feyin &#8216;ruhu&#8217;vard\u0131: animizm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ilkel topluluklar\u0131 sahiden cennet yapan, ambar, kiler, depolama, gibi bizlerin ya\u015famak i\u00e7in olmazsa olmaz dedi\u011fimiz temerk\u00fcz (biriktirme) k\u00fclt\u00fcrlerinin hi\u00e7 olmay\u0131\u015f\u0131yd\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya Adas\u0131&#8217;nda tropikal meyveler a\u011fa\u00e7lar bal\u0131klar ve nas\u0131l ne zaman adaya geldi\u011fi bilinmeyen tavuk gibi evcil k\u00fcmes hayvanlar\u0131 yan\u0131 s\u0131ra b\u00fcy\u00fcmeleri otuz y\u0131l s\u00fcren ve kano yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan adan\u0131n \u00e7o\u011funu kaplayan \u00e7am a\u011fa\u00e7lar\u0131 vard\u0131.. Her ne varsa o adada d\u0131\u015f d\u00fcnyayla tan\u0131\u015fmadan ticaret yapmadan on binlerce y\u0131l kendi kendilerine yeten bir &#8216;k\u00fclt\u00fcrleri&#8217; olu\u015fmu\u015ftu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak Paskalya Adas\u0131&#8217;n\u0131n di\u011fer ada halklar\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir dezavantaj\u0131 vard\u0131, kom\u015fular\u0131 \u00e7ok \u00e7ok uzaklardayd\u0131, kom\u015fular\u0131yla ticaretleri olup olmad\u0131\u011f\u0131 hala bilinmiyor. A\u011fa\u00e7tan yap\u0131lm\u0131\u015f kanolarla Okyanus&#8217;ta aylarca tek ba\u015f\u0131na seyahat imkans\u0131z.. Bir de \u00fcst\u00fcne Paskalya Adas\u0131&#8217;n\u0131n etraf\u0131 su y\u00fcz\u00fcne kadar mercan kayal\u0131klar\u0131 sarm\u0131\u015ft\u0131 yani sahili yoktu. Bu kayal\u0131klar insan\u0131n elini aya\u011f\u0131n\u0131 par\u00e7alayacak kadar kesiciydi, dikenli demir tellerle \u00e7evrilmi\u015f hapishane gibi. Ancak adan\u0131n etraf\u0131n\u0131 sarm\u0131\u015f k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131n\u0131 karn\u0131na bir t\u00fcr uyu\u015fturucu kako yapra\u011f\u0131 koyup denize at\u0131p k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131n\u0131 sersemletip kedi gibi uysal hale getirmeye bilmi\u015fler miydi yoksa bu bilgiler hala efsane miydi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarihin ve d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde kaybolmu\u015f Paskalya Adas\u0131 ahalisi de her ilkel topluluk gibi insan\u0131 hayran b\u0131rakacak a\u015f\u0131r\u0131 disiplinli bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7indeydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ok merakl\u0131 bir bilim adam\u0131, y\u00fcz tonlarca a\u011f\u0131rl\u0131ktaki bu heykeller nas\u0131l ta\u015f\u0131nd\u0131 diye merak edip g\u00fcn\u00fcm\u00fczde be\u015f y\u00fcz ki\u015filik bir ekip kurarak halatlarla ayn\u0131 anda k\u00fcre\u011fe sar\u0131l\u0131rken s\u00f6ylenen heyamola gibi be\u015f y\u00fcz ki\u015fi an\u0131nda halatlar\u0131 \u00e7ekerek bu dev heykelleri k\u0131zaklar \u00fczerinden haftalar s\u00fcren u\u011fra\u015fla eskiden oldu\u011fu gibi kilometrelerce \u00f6teye ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 ba\u015fard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kom\u00fcn&#8217;\u00fc ya\u015fatan bu inan\u0131lmaz dakik birlik ruhudur.. Y\u00fcz ki\u015filik bir kabilenin vah\u015fi bir hayvan kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0131zraklar\u0131yla toplan\u0131p bir organizma gibi yani bir b\u00fcy\u00fck \u00f6r\u00fcmcek gibi ileri geri ortak ad\u0131mlarla tek bir beden gibi hareketi inan\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fczlerce insan bir beden gibi uyum sa\u011flay\u0131p d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmas\u0131 kabilenin m\u00fcthi\u015f alt edilmez \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.. Bir bilinmeyen yabanc\u0131 ya da d\u00fc\u015fman bir vah\u015fi hayvan kar\u015f\u0131s\u0131nda topluluk, intizam i\u00e7inde tek beden olabiliyorsa, bu insanlar alelade topluluk de\u011fil \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc milli bir siyasi \u00f6rg\u00fctten hatta &#8216;devlet&#8217;le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z demektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fcy\u00fck ta\u015f k\u00fctleleri aylarca u\u011fra\u015f\u0131p heykelt\u0131ra\u015f gibi oyarken de ayn\u0131 birlik ruhunu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya Adas\u0131&#8217;nda ka\u00e7 ki\u015fi ya\u015f\u0131yordu sorusu hala havada ancak be\u015f binden on be\u015f bine kadar ihtimaller, yiyecek, ev, k\u00fcmes kal\u0131nt\u0131lar\u0131na bakarak bir tahmin y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve b\u00fcy\u00fck soru, bu denli disiplinli i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde y\u00fcz tonlarca b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki heykelleri yapabilen, kimseye muhta\u00e7 olmadan tarihin bilinmeyen \u00e7a\u011flar\u0131ndan beri kendi d\u00fczenlerini kurup ya\u015fayabilen ve do\u011fan\u0131n volkan patlamas\u0131ndan kas\u0131rgalar\u0131na ve do\u011fan\u0131n kurakl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen ayakta kalmay\u0131 ba\u015farabilen bu ada halk\u0131, nas\u0131l oldu da 19. y\u00fczy\u0131la geldi\u011fimizde say\u0131lar\u0131 101&#8217;e kadar d\u00fc\u015ft\u00fc..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Neler oldu da bir k\u0131yamet sonras\u0131 gibi adada tek bir a\u011fa\u00e7 kalmad\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her biri kestane ta\u015f\u0131yacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc kar\u0131ncalar\u0131 neden yok oldu ve pirin\u00e7 tanesi kadar b\u00fcy\u00fck kar\u0131nca yumurtalar\u0131n\u0131 istiridye i\u00e7lerine koyup \u00fcrettikleri milyonlarca inciyi kim ka\u00e7\u0131rd\u0131, yoksa bunlar da m\u0131 efsaneydi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bilmedi\u011fi hangi felaketi ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131? \u0130\u015fte &#8216;\u00e7evreci bilim adamlar\u0131&#8217; Paskalya Adas\u0131&#8217;n\u0131n ta\u015f\u0131n\u0131 mercan\u0131n\u0131 polenlerini kurumu\u015f k\u00f6kleri her \u015feyi y\u0131llarca inceleyerek bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bu sorunun cevab\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir kurakl\u0131k m\u0131 a\u00e7l\u0131k m\u0131 yanarda\u011f m\u0131 patlad\u0131, Okyanus sular\u0131 Ada&#8217;y\u0131 zaman zaman su alt\u0131nda b\u0131rakarak buradaki hayat\u0131 sona m\u0131 erdirdi, yoksa adaya ba\u015fka bir fikir mi geldi, aralar\u0131ndaki s\u0131k\u0131 disiplini i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ba\u015fka t\u00fcr zehirli d\u00fc\u015f\u00fcnceler mi edindiler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir \u00e7ok adan\u0131n tarihten kaz\u0131n\u0131p silinme a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi birbirlerinin etini yeme yani yamyaml\u0131k burada da g\u00f6r\u00fcld\u00fc, bir i\u00e7 sava\u015f sonucu olabilir, o muhte\u015fem i\u015fbirli\u011fi d\u00fczeni, kaynaklar k\u0131tla\u015f\u0131nca m\u0131 bozuldu yoksa adada zenginlik fakirlik gibi sosyal s\u0131n\u0131flar m\u0131 olu\u015ftu yoksa bir zaman sonra ada kaynaklar\u0131 kendilerine yetmez mi oldu, ne oldu, ada bo\u015fald\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dev heykeller kabilelerin birbiriyle yar\u0131\u015f\u0131 m\u0131yd\u0131, benimki daha b\u00fcy\u00fck diye, bir sportif m\u00fcsabaka gibi miydi, yoksa i\u00e7lerinde zenginle\u015fenler mi hava olsun diye halk\u0131 k\u00f6le gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p yapt\u0131r\u0131yor caka m\u0131 sat\u0131yordu, bilinmez..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hen\u00fcz bitmemi\u015f yap\u0131m a\u015famas\u0131nda y\u00fczlerce heykel daha bulundu, ni\u00e7in yar\u0131m kald\u0131lar, Tanr\u0131 heykelleri yap\u0131m\u0131ndan ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcrle tan\u0131\u015f\u0131nca m\u0131 vazge\u00e7tiler?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn Paskalya Adas\u0131&#8217;n\u0131 d\u00fcnyal\u0131lar dev kulaklar\u0131 dev g\u00f6zleri olan on metre b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki heykellerinden tan\u0131yor.. Hi\u00e7 kimse kurakl\u0131k, a\u00e7l\u0131k, b\u00fcy\u00fck do\u011fa felaketleri ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 halde ormanlar\u0131n\u0131n neden yok oldu\u011fu ve ada halk\u0131n\u0131n nereye kayboldu\u011fu sorusuna akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bilimsel tahminlerle cevap veremiyor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kimbilir bilim adamlar\u0131 sorular\u0131 do\u011fru soram\u0131yor, o adada ya\u015famadan d\u0131\u015far\u0131dan gelip birka\u00e7 ta\u015fa \u00e7\u00f6pe bakarak o ada hakk\u0131nda ger\u00e7ek bir bilgi sahibi olabilir miyiz, baksan\u0131za on y\u0131llarca bu dev heykelleri &#8216;uzayl\u0131lar&#8217;\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 iddia edilmi\u015fti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa bu heykeller \u00e7ok az s\u0131n\u0131rl\u0131 nerdeyse bir avu\u00e7 topra\u011f\u0131 olan tarlalar\u0131 &#8216;heyelan&#8217;dan korumak i\u00e7in pekala yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir, t\u0131pk\u0131 Mardin&#8217;in ta\u015fl\u0131 tarlalar\u0131 gibi, \u00e7ok eski kurak s\u0131cak mevsimlerin tar\u0131m\u0131 ta\u015fl\u0131yd\u0131, ta\u015flar topra\u011f\u0131 hem nemiyle hem de u\u00e7up kaybolmas\u0131n diye koruyordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani akla en yatk\u0131n fikir, bu dev heykeller topra\u011f\u0131 g\u00f6lgelemek ve topra\u011f\u0131 nemli tutmak i\u00e7in de yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir ama hala ba\u015fka tahminler y\u00fcr\u00fctebiliriz..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de bu dev heykeller y\u0131rt\u0131c\u0131 vah\u015fi ku\u015flar\u0131n adan\u0131n tek ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 k\u00fcmes hayvanlar\u0131 ya da yemi\u015flerini Mo\u011fol s\u00fcr\u00fcleri gibi \u00e7almas\u0131na mani olmak i\u00e7in bir korkuluk rol\u00fc oynamas\u0131 i\u00e7in de yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de y\u0131rt\u0131c\u0131 f\u0131rt\u0131na ku\u015flar\u0131na sert ya\u011fmurlara uzun kurakl\u0131klara kar\u015f\u0131 Paskalya halk\u0131 bu dev heykellerle &#8216;bizim sizi ve her \u015feyi g\u00f6ren Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n dev g\u00f6zleri dev kulaklar\u0131 var&#8217; deyip &#8216;tedbirlerini&#8217; alm\u0131\u015f pekala olabilir..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Geriye kal\u0131yor en pop\u00fcler klasik bilgilerimiz, beyaz adamla tan\u0131\u015fm\u0131\u015f, beyaz adam\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmi\u015f halk, birka\u00e7 y\u00fczy\u0131lda ba\u015fka bir &#8216;de\u011fi\u015fim&#8217; i\u00e7inde farkl\u0131la\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En az\u0131ndan beyaz adam\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyor, en \u00f6nemlisi beyaz adam gemileriyle giderken, beyaz adam\u0131n gitti\u011fi bir yol oldu\u011funu o yoldan kendisinin de gidebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi kafalara dank edip gelenekleri tabular\u0131 par\u00e7alam\u0131\u015f olabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce bu adadan ka\u00e7\u0131labilir gidilebilir fikri hi\u00e7 geli\u015fmemi\u015f ve hi\u00e7 deneyen olmam\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En k\u00fc\u00e7\u00fck madde atomun patlamas\u0131 gibi en k\u00fc\u00e7\u00fck topluluk &#8216;kom\u00fcn&#8217;\u00fcn patlamas\u0131 hangi zihinsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle oldu? Kom\u00fcn\u00fc da\u011f\u0131t\u0131p aday\u0131 bo\u015faltan, giden gemilerin yol \u00f6\u011fretmesi mi, ba\u015fka d\u00fcnyalar\u0131 tan\u0131malar\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 gemiler aday\u0131 defalarca istila etmi\u015f ve k\u00f6lele\u015ftirip ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131, ada ahalisinin g\u00fcc\u00fc ellerinde t\u00fcfek olan esir t\u00fcccarlar\u0131yla ba\u015f edemezdi. Ama as\u0131l durmaks\u0131z\u0131n ne\u015feli ve g\u00fclen y\u00fczleri olan adal\u0131lar yepyeni &#8216;sert \u00e7ehreli&#8217; ba\u015fka t\u00fcr bakan suratlar\u0131 anlayamam\u0131\u015f \u00e7\u00f6zememi\u015fti.. Esir t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n dilini bilmiyorlard\u0131 k\u00f6pek havlamalar\u0131 gibi konu\u015fuyorlard\u0131, \u00e7\u00f6zemedikleri kar\u0131\u015f\u0131k bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle, t\u00fcccarlar\u0131n ne dedi\u011fini yabanc\u0131 bir alfabe gibi surat ifadelerinden \u00e7\u0131kartmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun hikayesi burada ba\u015fl\u0131yor, Tato&#8217;nun babas\u0131 esir t\u00fcccar\u0131 gemilerinin ikinci geli\u015finde eti lime lime par\u00e7alan\u0131p lin\u00e7 edilmi\u015fti, sebebi, t\u00fcm tarihlerin en b\u00fcy\u00fck kavgas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun babas\u0131n\u0131n ad\u0131 da Tato&#8217;ydu, Tato gibi ta\u015f heykel yontucusuydu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(Yery\u00fcz\u00fc k\u00fclt\u00fcrlerinde hala ya\u015fayan bir masal vard\u0131r, aslan herg\u00fcn tilkiden kahvalt\u0131s\u0131na iki kurba\u011fa ister, tilki kurba\u011falar\u0131 al\u0131p her sabah g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, bir g\u00fcn kurba\u011falar ko\u015fa ko\u015fa aslan\u0131n kahvalt\u0131s\u0131na giderken, kurba\u011fan\u0131n biri di\u011ferine &#8216;biz niye ko\u015fuyoruz&#8217;der.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun babas\u0131 esir ka\u00e7\u0131ran gemilere do\u011fru ne\u015feyle iti\u015fe kak\u0131\u015fa ko\u015fan kalabal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnce ba\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131: Biz niye ko\u015fuyoruz?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8216;Tanr\u0131lar&#8217; gelmi\u015fti o y\u00fczden ko\u015fuyorlard\u0131 ve Tanr\u0131lar&#8217;a hakaret eden Tato&#8217;yu orac\u0131kta par\u00e7alam\u0131\u015flard\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sadece Tato&#8217;nun babas\u0131 lime lime par\u00e7alatt\u0131r\u0131lmad\u0131 art\u0131k eskisi gibi heybetli b\u00fcy\u00fck heykeller yapmaya kimsenin i\u015ftah\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131. Geceleri dans edip birlikte \u015fark\u0131lar da s\u00f6ylemiyorlard\u0131, art\u0131k muzlar\u0131n\u0131 hayvanlar\u0131n\u0131 kimseyle b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fcyorlard\u0131 art\u0131k y\u0131lanlar dahi eskisi gibi zehirli de\u011fildi ve korkun\u00e7 a\u011fr\u0131l\u0131 hastal\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fcc\u00fcler ila\u00e7 bulam\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc heykellerden daha b\u00fcy\u00fck heykel gelen geminin ta kendisiydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa onbinlerce y\u0131l her ak\u015fam dans etmi\u015fler ve b\u00fct\u00fcn ada birden susarak soluklar\u0131n\u0131 kesercesine k\u0131m\u0131lt\u0131s\u0131z durup kar\u0131ncalar\u0131n ayak seslerini dinlerdi, hem uykuya haz\u0131rl\u0131k hem de dedikodu yapmam\u0131\u015f olurlard\u0131, \u015fimdi dans t\u00f6reni hi\u00e7 yok sonras\u0131 sessizlik t\u00f6reni de yok \u015fimdi sabahlara kadar birbirlerine gelen gemileri hayranl\u0131kla anlat\u0131yorlard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fczlerce y\u0131l Paskalyal\u0131lar yeni bir esir gemisinin gelmesini hayaller umutlar \u00e7i\u00e7eklerle ve kucak dolusu incilerle bekledi, bir ki\u015fi hari\u00e7, Tato&#8217;nun o\u011flu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato kabilesi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu, adan\u0131n ortas\u0131nda b\u00fcy\u00fck derin kuyu gibi \u00e7ukur vard\u0131 \u00e7ok \u00e7ok eskilerde su\u00e7lular deliler yasak \u00e7i\u011fneyenler bu \u00e7ukura at\u0131l\u0131rd\u0131 ancak birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ld\u0131r bu \u00e7ukura at\u0131lan hi\u00e7 kimse olmam\u0131\u015ft\u0131, y\u00fczlerce y\u0131l sonra bu \u00e7ukurun tek su\u00e7lu mahk\u00fcm\u00fc Tato oldu, Tato Adal\u0131lar&#8217;\u0131n esir t\u00fcccarlar\u0131na ko\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayat\u0131n\u0131n uzun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc feryatlar \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar say\u0131klamalarla bu \u00e7ukurda ge\u00e7irdi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esir gemisi &#8216;cennetin&#8217; ta kendisiydi, adal\u0131lar\u0131 &#8216;Ger\u00e7ek Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 o bilinmez \u00fclkelere ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, bazalt ta\u015f\u0131ndan kesici aletler yapmada ustala\u015fm\u0131\u015f babas\u0131na bir g\u00fcn sormu\u015ftu: &#8216;baba bu adada insan\u0131 en mutlu edecek \u015fey nedir?&#8217; diye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, o\u011flunun beynine \u00e7ivi \u00e7akar gibi: Ot ve et (dengesi), demi\u015fti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ot (bitki) yani mercimek, nohut, bu\u011fday, arpa, bezelye, et ise yenilen hayvanlar.. Ve ne \u00e7ok \u015fey anlatm\u0131\u015ft\u0131 o\u011fluna, bitkilerimiz bir tek ya\u011fmuru bir tek r\u00fczgar\u0131 dahi \u0131skalasa Tanr\u0131lar bizi terk eder, diye ba\u015flayan uzun \u00f6\u011fretici masallar..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa adada ya\u015fayan herkesin mutlulu\u011fu \u015fimdi &#8216;adadan&#8217; gemilerle ka\u00e7makt\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lkel toplum \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ancak \u00e7ok hassast\u0131r, \u00e7imentosuz betonla ayakta duran in\u015faat gibi, tek bir kum par\u00e7as\u0131n\u0131n oynamas\u0131 sistemi da\u011f\u0131t\u0131r, yani vagonda bir ki\u015finin aya\u011fa kalkmas\u0131 trenin makine par\u00e7alar\u0131n\u0131 tuz buz edip da\u011f\u0131tmas\u0131 gibi. Oysa modern toplumlar binlerce deliye binlerce marjinale binlerce sap\u0131\u011fa binlerce ayk\u0131r\u0131ya binlerce isyankara kar\u015f\u0131 haz\u0131ml\u0131d\u0131r..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun dedelerinden \u00f6\u011frendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri art\u0131k adal\u0131lara garip itici k\u00fcflenmi\u015f cahilce geliyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fc\u015f\u00fcnce tart\u0131\u015fma fikir dedikodu yenilik diye bir \u015fey varsa hepsi gemiyle gelenlerin kendileriydi, getirdikleriydi, anlatt\u0131klar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gemiler gelmeden \u00f6nceki her \u015feyden adal\u0131lar i\u011freniyor nefret ediyordu, yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler yay\u0131ld\u0131k\u00e7a, o b\u00fcy\u00fck dev heykelleri yapt\u0131ranlar\u0131n (b\u00fcy\u00fcc\u00fc, zengin, ileri gelen) kabile \u00fczerindeki kudreti itibar\u0131 umursayan kalmad\u0131. Manevi b\u00fcy\u00fck ba\u011flar kopuyordu, k\u0131saca ipleyen yoktu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ri kar\u0131ncalar\u0131n yok olmas\u0131yla ada hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 yeni bir &#8216;toprak&#8217; t\u00fcr\u00fc k\u0131z\u0131l \u00e7\u00f6l kumuyla tan\u0131\u015f\u0131yordu ve kupkuru bu k\u0131z\u0131l kumlar\u0131n adaya ni\u00e7in nas\u0131l geldi\u011fini soran yoktu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine de bazen kafa kar\u0131\u015ft\u0131ran \u015feyler oluyordu, d\u0131\u015far\u0131dan gelen Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n adal\u0131lardan ilk istedi\u011fi neden &#8216;ot&#8217; idi? Bunu bug\u00fcn bizler biliyoruz uzun deniz yolculuklar\u0131nda en b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131 ye\u015fil, sonra adan\u0131n gen\u00e7leri en g\u00fczelleri, sonra inci..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ot nedir ot, kimse ot&#8217;lar\u0131n \u00e7ok de\u011ferli olabilece\u011fine inanmak istemiyor, d\u0131\u015far\u0131dan gelen Tanr\u0131lar neden ot&#8217;a muhta\u00e7 kimse konu\u015fmuyor, yeni Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n eksi\u011fi kusuru yanl\u0131\u015f\u0131 hatas\u0131 olamazd\u0131. \u00c7ok ge\u00e7meden kendi k\u00fc\u00e7\u00fck adalar\u0131nda dahi kaybolmaya ba\u015flad\u0131lar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131 ve ormanlarla dolu adan\u0131n yollar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131l\u0131k a\u011fa\u00e7lardan herkes biliyordu, \u015fimdi b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir k\u0131sm\u0131 d\u00fcmd\u00fcz k\u0131ra\u00e7la\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ve bulunduklar\u0131 yeri ne \u00fcz\u00fcc\u00fc \u00e7\u0131kartamaz oldular, bu ne utan\u00e7 verici \u015feydi, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck adada dahi kaybolmak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcstelik sabaha kadar kum tozu bo\u011fazlar\u0131na ka\u00e7\u0131yor bo\u011fazlar\u0131 kuruyor, uyuyamaz olmu\u015flard\u0131.. \u0130\u00e7lerinden sadece Tato \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f gibi kumlar\u0131 t\u0131rmal\u0131yor de\u015fiyor alt\u0131ndan eski ye\u015fil \u00e7al\u0131l\u0131 b\u00f6cekli topra\u011f\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu, nafile..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fc\u00e7\u00fck adada bin \u00e7e\u015fit ot var ve heyelan ve kurakl\u0131klar ve ya\u011fmurlara kar\u015f\u0131 bu ot&#8217;lar\u0131 tutabilmek i\u00e7in devasa heykeller yapm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Heykellerin alt\u0131 bir nevi bitki tohumlar\u0131 deposu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">. Kendi gelecek ku\u015faklar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ambar olan bu ta\u015f heykellerin alt\u0131ndaki topra\u011fa bir avu\u00e7 tohum almak i\u00e7in adal\u0131lar\u0131n dokunmas\u0131 yasakt\u0131. Ancak gemiler ufukta g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde o b\u00fcy\u00fck yasaklar \u00e7i\u011fneniyor ve ta\u015f heykellerin alt\u0131ndaki toprak tohumlamas\u0131 i\u00e7in saks\u0131lara al\u0131n\u0131yor fidele\u015ftirilip beyaz adamlara sat\u0131l\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(Kimbilir \u00fclkemizin Anadolu&#8217;nun da kaybolmu\u015f dirli\u011fi art\u0131k bulunamayan tohumlar\u0131 hayat deposu Mevlana&#8217;n\u0131n Yunus Emre&#8217;nin Hac\u0131 Bekta\u015f&#8217;\u0131n Muhiddin Arabi&#8217;nin Mustafa Kemal gibi b\u00fcy\u00fck kabirlerin \u00e7ok alt\u0131nda gizlidir, her yer y\u0131k\u0131l\u0131p par\u00e7alan\u0131yor belki bir g\u00fcn o t\u00fcrbelerin alt\u0131nda \u0130srailliler&#8217;in \u00e7al\u0131p ka\u00e7\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 tarihin en eski tarlalar\u0131n\u0131n bereket tohumlar\u0131n\u0131 bulup bir g\u00fcn biz de \u00e7\u0131kart\u0131r\u0131z&#8230;)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gemiler en renkli \u015famatal\u0131 festivaller gibi geldi, gemiler en h\u00fcz\u00fcnl\u00fc \u015fark\u0131larla gitti, adan\u0131n art\u0131k tek bir tarihi vard\u0131: gemilerin geldi\u011fi ve gemilerin gitti\u011fi tarih..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gemiye s\u0131\u011fmay\u0131p geride kalanlar kendilerini a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f itilmi\u015f lanetlenmi\u015f hissediyordu. Tarlada heykelde \u00e7al\u0131\u015fmaya do\u011frusu hevesleri kalmam\u0131\u015ft\u0131. Ta\u015f yontuculu\u011fu yava\u015f yava\u015f g\u00f6zden d\u00fc\u015ft\u00fc, herkesin g\u00f6z\u00fc ka\u00e7\u0131p gitmekte, en k\u00f6t\u00fcs\u00fc hareket yoktu ses yoktu nerde o a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00e7al\u0131lar\u0131n tanr\u0131lar gibi \u00e7at\u0131rday\u0131\u015flar\u0131 h\u00f6yk\u00fcr\u00fc\u015fleri..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sabah ak\u015fam gizlice konu\u015ftuklar\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 tek konu, buradan bir g\u00fcn gitmek, peki nereye, cevap, buras\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda neresi olursa.. Bunun i\u00e7in tek u\u011fra\u015flar\u0131 a\u011fa\u00e7tan kanolar yapmak. \u00d6nce \u00e7aresizlik i\u00e7inde y\u0131llarca a\u011fa\u00e7 yontuculu\u011funu kendilerine hi\u00e7 \u00f6\u011fretmemi\u015f atalar\u0131na dedelerine k\u00fcf\u00fcrler say\u0131p bu k\u00fcf\u00fcrlerden yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler in\u015fa ettiler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hayatlar\u0131ndan ilk defa heykel i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 kesici aletleri a\u011fa\u00e7larda kullan\u0131p yava\u015f yava\u015f tahta i\u015f\u00e7ili\u011fini \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131lar..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u011fa\u00e7 m\u0131 heykel mi, adal\u0131lar cinnet getirircesine kafalar\u0131 kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Modern zamanlar\u0131n sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131 solculu\u011fu gibi ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Tato d\u0131\u015f\u0131nda ta\u015f heykellere inanan kalmam\u0131\u015ft\u0131, acemice kanolara binip giden esir gemileri ard\u0131ndan h\u0131zla k\u00fcrek \u00e7ekenler bir sivri kayaya ya da k\u00fct\u00fc\u011fe \u00e7arp\u0131p alabora oluyordu ya da uzaklarda k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131na yem oluyorlard\u0131 ya da ters ak\u0131nt\u0131larla kendi etraflar\u0131nda daire \u00e7izip olduklar\u0131 yerden uzakla\u015fam\u0131yorlard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Geleneklerin tuz buz olmaya y\u00fcz tuttu\u011fu bu an, adan\u0131n terk edilmeye, a\u015fa\u011f\u0131lanmaya adadan utan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 o b\u00fcy\u00fck ini\u015fleri \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 olan sert tarihsel bir an&#8217;d\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adal\u0131lar&#8217;\u0131n kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131ran o ba\u015f edilmez soruyu biz uygar insanlar da bug\u00fcn \u00e7\u00f6zebilmi\u015f de\u011filiz, en az\u0131ndan \u015funu hala bilmiyoruz: gidenler mi ilerici kalanlar m\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya da en de\u011ferli hazine: ot mu ta\u015f m\u0131 a\u011fa\u00e7 m\u0131 ya da gitmek mi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fka sorular da var, adada binlerce y\u0131l her \u015feyi topluca &#8216;kom\u00fcn&#8217; (imeceyle) e\u015fit\u00e7e yapt\u0131lar ama \u015fimdi kanolarla gidenler &#8216;tek tek&#8217; gidiyor, arkada\u015f\u0131n\u0131 kabilesini adas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek istemiyor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lericilik &#8216;birey&#8217; derken tek tek herkesin kendini kurtarmas\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, toplum derken bireyin bask\u0131 alt\u0131nda al\u0131nmas\u0131n\u0131 m\u0131 anlatmak istiyor, her \u015fey siyasi sosyal kar\u0131\u015f\u0131k..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcnk\u00fc \u015fehir uygarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z betona ta\u015f&#8217;a d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, ta\u015fla \u00e7evrildik\u00e7e uygarla\u015ft\u0131k diye \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar at\u0131yorduk sonra \u015fehirler i\u00e7inde duygular\u0131m\u0131z\u0131n da ta\u015fla\u015ft\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olduk. Ama son otuz y\u0131ld\u0131r ot&#8217;lar yeniden uygar insan\u0131n yeni tanr\u0131lar\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131. Soru \u015fu, bu beton uygarl\u0131\u011f\u0131 &#8216;\u015fehrin yerle\u015fikleri mi kurdu?&#8217; yoksa &#8216;\u015fehre yeni gelenler, yani ba\u015fka yerlerden ka\u00e7anlar m\u0131?&#8217;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya da siz &#8216;ka\u00e7anlar terk edenlerin mi \u00e7ocuklar\u0131s\u0131n\u0131z, topra\u011f\u0131n\u0131 bekleyen yerle\u015fiklerin mi? Mesela T\u00fcrkler on binlerce y\u0131l Asya&#8217;dan ka\u00e7t\u0131 ama \u00c7inliler tarihin en eski yerle\u015fik uygarl\u0131\u011f\u0131 &#8216;topra\u011f\u0131n\u0131&#8217; bekledi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zor sorular gen\u00e7lerin kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131 y\u0131lg\u0131nl\u0131k ada gen\u00e7lerinin atletik v\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00e7oktan eritip g\u00fc\u00e7s\u00fcz d\u00fc\u015f\u00fcrmeye..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O g\u00fcne kadar sadece t\u00f6renlerde i\u00e7tikleri maruhana kako gibi bitkileri art\u0131k birbirleriyle ne zaman tart\u0131\u015f\u0131p didi\u015fseler her f\u0131rsatta i\u00e7meye ba\u015flad\u0131lar, tek d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri \u015fey deniz ak\u0131nt\u0131lar\u0131, pe\u015finden k\u00f6p\u00fckler b\u0131rakan geminin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 iz..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve kako yapra\u011f\u0131 i\u00e7tik\u00e7e bu ak\u0131nt\u0131n\u0131n pe\u015finden usul usul giden bir k\u00fct\u00fck bulup o k\u00fct\u00fc\u011fe sar\u0131lmak&#8230; Okyanus&#8217;ta kaybolan i\u00e7in her yer uzak&#8217;t\u0131r ama maruhana i\u00e7tik\u00e7e zihinlerinin en uzak yerlerinde hayallerle Okyanus&#8217;u birka\u00e7 k\u00fcrekte ge\u00e7iyorlar.. Sabaha kadar i\u00e7ip i\u00e7ip sonra dalgalara at\u0131yorlar kanolar\u0131n\u0131, bitkin d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde eski bir al\u0131\u015fkanl\u0131k Tanr\u0131lar&#8217;a yalvar\u0131yorlar..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hangi Tanr\u0131? Tanr\u0131lar&#8217;\u0131 adada b\u0131rak\u0131p ka\u00e7m\u0131\u015flard\u0131 ama al\u0131\u015fkanl\u0131k i\u015fte, yorgunluktan uykular\u0131 geliyor ve uyku \u00f6l\u00fcm\u00fc getiriyordu ama yeni Tanr\u0131lar&#8217;a do\u011fru en g\u00fczel yolculu\u011fun bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl uyku oldu\u011funa her biri inanm\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ka\u00e7\u0131p gidemeyenler her sabah co\u015fkulu bir disiplinle oyduklar\u0131 Tanr\u0131 heykellerine \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 dalgalar sizin y\u00fcz\u00fcn\u00fczden bo\u011fuyor diye lanet okuyup t\u00fck\u00fcr\u00fcyor. Hi\u00e7 bilmedikleri kar\u0131\u015f\u0131k iti\u015f kak\u0131\u015f gibi tuhaf dans gibi hareketlerle heykellerin \u00f6n\u00fcnde dalga ge\u00e7erek kusuncaya kadar tepiniyorlar yoldan \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131, S\u00fcmer Yaz\u0131tlar\u0131&#8217;nda \u00e7iviyle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi: gen\u00e7ler b\u00fcy\u00fckleri dinlemiyor d\u00fczen bozuldu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu serseri hakaret ve avangard hareketlerinin \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015flard\u0131, heykellere dokunduklar\u0131 t\u00fck\u00fcrd\u00fckleri halde Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n kendilerini cezaland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oldular..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Atalar\u0131ndan beri bombo\u015f ta\u015flara tap\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6nce hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 daha da b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve salg\u0131n gibi b\u00fct\u00fcn ada gen\u00e7lerini ayartt\u0131 sonra Tanr\u0131larla herkes dalga ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131, t\u0131pk\u0131 esir t\u00fcccarlar\u0131 gibi, Tanr\u0131lar\u0131 alaya al\u0131p e\u011flendik\u00e7e kendilerini esir t\u00fcccarlar\u0131 gibi h\u00fcr ve gururlu hissettiler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Koca adada ta\u015f heykelleri kutsal bir sayg\u0131yla yontmaya \u00e7al\u0131\u015fan tek bir gen\u00e7 kalm\u0131\u015ft\u0131, o da babas\u0131 &#8216;esir gemilerine niye ko\u015fuyoruz&#8217; diye ba\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in lin\u00e7 edilen Tato&#8217;nun o\u011flu Tato, ki su\u00e7lu \u00e7ukurundan daha yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ukurda ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7inde adada neler oldu\u011funu bilmiyordu ama \u00e7ukurda ge\u00e7en g\u00fcnler i\u00e7inde Tato, derin d\u00fc\u015f\u00fcnce ustas\u0131 olmu\u015ftu ve zay\u0131f kalan v\u00fccudu \u00e7ok hassasla\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ona &#8216;yemek&#8217; diye at\u0131lan \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f hayvan cesetlerini t\u00fcylerini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e Tato&#8217;nun v\u00fccudunu her dafas\u0131nda titreyerek bir a\u011flama n\u00f6beti al\u0131yordu.. Uzun hapislik y\u0131llar\u0131nda tek bir \u015feyi unutmad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babas\u0131 Tato&#8217;ya s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 tenbih etmi\u015fti, o\u011flum adam\u0131z\u0131n deposu ar\u015fivi ge\u00e7mi\u015fi do\u011furgan anas\u0131, hazinesi, bizim ve torunlar\u0131m\u0131z\u0131n yiyece\u011fi tohumlar\u0131 bu ta\u015f heykellerin alt\u0131ndaki depolarda topra\u011f\u0131m\u0131zda sakl\u0131d\u0131r, demi\u015fti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babas\u0131 Tato&#8217;yu daha da derinden inand\u0131rmak i\u00e7in bir g\u00fcn o\u011fluna: &#8216;Tato sana bin y\u0131l \u00f6m\u00fcr veriyorum topra\u011f\u0131m\u0131zdaki tohumlar\u0131 bu dev ta\u015ftan Tanr\u0131 heykelleri olmadan ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc nas\u0131l koruyabiliriz, cevab\u0131n\u0131 bul ve s\u00f6yle.. &#8216;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">( Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 Tato buldu bulamad\u0131 bilemeyiz ama bilim adamlar\u0131 bug\u00fcn bu ta\u015f heykeller olmadan o k\u00fc\u00e7\u00fck adadaki tohumlar<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">toprak ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc korunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, fikrine \u00e7oktan geldi.. )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u011flu Tato y\u00fcre\u011fi kabarm\u0131\u015f bir heyecanla cevap verdi: &#8216;Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla.. &#8216;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babas\u0131: i\u015fte bin y\u0131l \u00f6nce atalar\u0131m\u0131z bunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, dev heykellerimizin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmazsa bu tohumlar\u0131 topra\u011f\u0131n i\u00e7inde bir depo gibi tutamay\u0131z, yok olur da\u011f\u0131l\u0131r \u00f6l\u00fcr kayboluruz..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato eski g\u00fcnlerdeki gibi ta\u015f heykellerin yan\u0131ndayd\u0131, arkada\u015flar\u0131 heykelcilerle dalgas\u0131n\u0131 ge\u00e7ip ellerinde sert ta\u015f b\u0131\u00e7aklar ormana do\u011fru &#8216;a\u011fa\u00e7&#8217; i\u015fine \u00e7oktan girdiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Herg\u00fcn be\u015f on a\u011fa\u00e7 kesiyor, hi\u00e7bir \u015feye benzemeyen, suda durmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bi\u00e7imsiz kanolar oyuyorlard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak adada \u00e7i\u011fnenmesi imkans\u0131z yasaklar vard\u0131, a\u011fa\u00e7 kesmek yasakt\u0131, kesmeye kalk\u0131\u015fan mutlaka yak\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr cesedi k\u00f6pek bal\u0131klara at\u0131l\u0131rd\u0131, Tato \u00e7ukurdayken bu yasak sanki toplu bir cinnetle tedav\u00fclden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f gibi binlerce defa \u00e7i\u011fnenmi\u015fti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birg\u00fcn Tato, gen\u00e7 kar\u0131s\u0131 ve en yak\u0131n arkada\u015f\u0131 Dado&#8217;yu birlikte gizlice bir a\u011fac\u0131 keserken yakalam\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, kar\u0131s\u0131na karde\u015fine arkada\u015flar\u0131na yalvara yalvara babas\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fi her \u015feyi anlatt\u0131, ne yapt\u0131ysa Dado&#8217;nun fikrini de\u011fi\u015ftiremedi, kar\u0131s\u0131 ve Dado d\u00fc\u015fman\u0131 olmu\u015ftu sanki..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ertesi g\u00fcn Dado&#8217;yu kalabal\u0131k bir grupla a\u011fa\u00e7 keserken g\u00f6rd\u00fc, birbirlerini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr gibi tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar, Dado \u00e7ok ge\u00e7meden kabile reislerini ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri \u00e7ukura at\u0131p atalar\u0131ndan hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi \u015fekilde ot ve \u00e7al\u0131larla yakm\u0131\u015ft\u0131, ertesi g\u00fcn yine gen\u00e7leri kand\u0131r\u0131p a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesmeye koyulmu\u015flar \u00f6nlerinde duran anne baba kim varsa \u00e7ukura at\u0131yor, yak\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Modern toplumlar\u0131n bir y\u00fczy\u0131lda biriktirdi\u011fi kin ilkel toplumda birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde parlay\u0131p b\u00fct\u00fcn toplumu tutu\u015fturabilir, bilim adamlar\u0131 on binlerce y\u0131l \u00f6zbe\u00f6z karde\u015f ya\u015fam\u0131\u015f insanlar\u0131n birka\u00e7 saat i\u00e7inde birbirlerinin etini yiyen yamyamlara d\u00f6n\u00fc\u015fmesini tabii ki anlayamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumundan geriye gittik\u00e7e &#8216;onur&#8217; sertle\u015fir, onur&#8217;un en sert hali kabiledir, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde &#8216;onur&#8217;un yerini \u015f\u00f6hret almaya ba\u015flam\u0131\u015f ve toplum hepimizi bir arada tutmak i\u00e7in hepimizin &#8216;onurunu&#8217; herg\u00fcn t\u00f6rp\u00fcleyerek bizleri g\u00fcya e\u015fitliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato kavga ettik\u00e7e Tato \u00f6nlerinde durduk\u00e7a Dado&#8217;nun etraf\u0131ndakiler \u00e7o\u011fald\u0131, kesenler gruplar halinde geldi, Dado&#8217;nun etraf\u0131ndaki gen\u00e7ler bir isyan gibi parlayarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc, d\u00fcne kadar oymak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 kesici bazalt ta\u015flar\u0131ndan g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f \u015fey de\u011fil baltalar m\u0131zraklar yapt\u0131lar.. Art\u0131k tek tek gizlice de\u011fil bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k gibi herkes aleni kabile \u00fcyeleri topluca a\u011fa\u00e7lar\u0131 gruplar halinde ba\u015f edilmez bir \u015fekilde kesmeye \u00e7oktan ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado \u00e7ocuklu\u011fundan beri Tato&#8217;nun \u00e7ukurdaki seslerini duyup b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc \u015fimdi isyanc\u0131 arkada\u015flar\u0131 Tato&#8217;yu \u00e7ukura atmak i\u00e7in tekmelerle s\u00fcr\u00fckleseler de Dado dayanamay\u0131p engel oluyor ancak arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6fkesini onaylar gibi Tato&#8217;ya ba\u011f\u0131rarak a\u015fa\u011f\u0131layarak ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc cezaland\u0131r\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;yu da as\u0131l \u00fczen Dado&#8217;nun de\u011fi\u015fen bak\u0131\u015flar\u0131yd\u0131, o g\u00fcne kadar adal\u0131lar &#8216;ka\u015f \u00e7atmay\u0131&#8217; bilmezdi, Dado esir t\u00fcccarlar\u0131ndan ka\u015f \u00e7atmay\u0131 ilk \u00f6\u011frenen oldu, bir de t\u00fcccarlar gibi burnunu kald\u0131rmas\u0131n\u0131, tepeden bakmas\u0131 sinsice g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcyle isyanc\u0131 grubun lideri haline geldi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ok ge\u00e7meden arkada\u015flar\u0131 Dado&#8217;ya &#8216;beyaz burun&#8217; ad\u0131n\u0131 takm\u0131\u015ft\u0131. Esir t\u00fcccarlar\u0131 bak\u0131\u015f\u0131 Dado&#8217;nun y\u00fcz\u00fcnde apolet r\u00fctbe gibiydi. Bu y\u00fczden Tato de\u011fil tart\u0131\u015fmak Dado&#8217;nun beyaz burnunu g\u00f6rmemek i\u00e7in konu\u015furken g\u00f6zlerini ya kapat\u0131yor ya ba\u015fka y\u00f6ne ka\u00e7\u0131r\u0131yordu. Oysa Dado&#8217;nun adamlar\u0131 Dado gibi bakabilmek i\u00e7in g\u00f6zlerini k\u0131s\u0131yor g\u00f6zlerini karanl\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yordu bir moda salg\u0131n\u0131 gibi, ama hangi yenilik hangi moda hangi isyan patlasa da kaybolan art\u0131k geri gelmeyecekti.. H\u00fcsrana y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa da\u011f\u0131lmaya istilaya de\u011ferlerin \u00e7\u00fcr\u00fcmesine muhatap olmu\u015f modern toplumlar\u0131 yasayla d\u00fczenle s\u00f6zle\u015fmeler ve e\u011fitimle yeniden bir arada tutmak m\u00fcmk\u00fcn, ancak da\u011f\u0131lm\u0131\u015f kabile toplumlar\u0131n\u0131n yeniden bir araya geldi\u011fini Kanada, Amerika K\u0131z\u0131lderililer \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi tarih \u015fahit olmam\u0131\u015ft\u0131r..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun hissetti\u011fi i\u015fte buydu bozulan d\u00fczen de\u011fil Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n k\u00fcs\u00fcp gitmesi, ama Tato, kabile yani arkada\u015flar\u0131 nerdeyse Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n orada \u00e7o\u011funluk i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na saf\u00e7a inan\u0131yordu&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato ka\u00e7 defa Dato&#8217;ya serzeni\u015fte bulunmu\u015ftu, Dato, Tanr\u0131lar&#8217;\u0131 ka\u00e7\u0131rtan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 t\u0131kayan senin o k\u00fcstah bak\u0131\u015flar\u0131n, diye..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato i\u00e7in kabile i\u00e7in a\u011fa\u00e7lar Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n etiydi kollar\u0131 bacaklar\u0131yd\u0131. Tato \u00fcz\u00fcnt\u00fcden \u00f6lecek gibi \u00e7aresiz iken akl\u0131na bir fikir geldi: &#8216;binlerce insanla tek tek u\u011fra\u015famam, Tanr\u0131lar varsa a\u011fa\u00e7lar\u0131 Tanr\u0131lar\u0131n korumas\u0131 laz\u0131m.. Surat\u0131 ba\u015fkala\u015fm\u0131\u015f Dado&#8217;yla ancak Tanr\u0131lar ba\u015f edebilir?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun Tanr\u0131lar&#8217;a inanc\u0131 yava\u015f yava\u015f zay\u0131fl\u0131yor sars\u0131l\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc Tato da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc Dado ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n ac\u0131mas\u0131z vah\u015fetlerine yetmiyordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato kavga etmekten vazge\u00e7ti, kar\u015f\u0131lar\u0131na ge\u00e7ti, biliyorum a\u011fa\u00e7lardan kano yapacaks\u0131n\u0131z, peki bu u\u00e7suz bucaks\u0131z sulardan yolu nas\u0131l bulacaks\u0131n\u0131z, bug\u00fcne kadar gitmeyi ne deneyen ne ba\u015faran oldu diyerek yumu\u015fak arkada\u015f\u00e7a konu\u015farak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arad\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado&#8217;nun cevab\u0131 y\u00fcz\u00fcne k\u00fcf\u00fcr gibi yap\u0131\u015ft\u0131: Gemiler nas\u0131l gitti?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado ve arkada\u015flar\u0131 Tato&#8217;yu ortalar\u0131na alarak &#8216;bizim Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z bizi kand\u0131rd\u0131&#8217; &#8216;bizim Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z bize en b\u00fcy\u00fck kendilerinin oldu\u011funu s\u00f6ylediler ama gelen gemilerin her biri Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z&#8217;dan b\u00fcy\u00fck ve hepsi koynunda hediyeler getirdi.. &#8216;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato bu fikri yenemedi, gemiler b\u00fcy\u00fck, gemiler, ta\u015ftan Tanr\u0131lar gibi sabit de\u011fil, ta\u015f\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in kabileye ihtiya\u00e7lar\u0131 yok, birka\u00e7 k\u00fcrek bir avu\u00e7 r\u00fczgarla kendili\u011finden gidiyor, her \u015fey o denli h\u0131zl\u0131 geli\u015fiyor ki Tato kafas\u0131n\u0131 par\u00e7alayan sorulardan tek birine d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in bir saat dahi ay\u0131ram\u0131yor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun sadece kafas\u0131 kar\u0131\u015fmad\u0131 v\u00fccudunun tek beyaz yeri g\u00f6z bebekleri zifiri bir karanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc, babas\u0131n\u0131n \u00f6\u011f\u00fctlerinden ku\u015fkuya d\u00fc\u015ft\u00fc, gemiler gittiyse pekala o da gidebilirdi, samimi do\u011fas\u0131 Tato&#8217;nun kaderini de\u011fi\u015ftiriyordu, arkada\u015flar\u0131na kat\u0131lmamay\u0131 ahlak d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00f6n\u00fcnde teslim olmak de\u011fil kabile ba\u011flar\u0131n\u0131 kopartmamak, ya hep ya hi\u00e7, kabile da\u011f\u0131lm\u0131\u015f Dado&#8217;yla yeni bir kabile kurulmu\u015ftu, kat\u0131lacakt\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato arkada\u015flar\u0131na y\u00fcre\u011fini kabartan bir i\u015ftahla, kano yapacak ve gidece\u011fim, derken, karanl\u0131k g\u00f6zleri y\u0131ld\u0131zlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc, i\u015fte o an arkada\u015flar\u0131n\u0131n her birinin y\u00fcz\u00fcnde ayn\u0131 karanl\u0131klar\u0131 da\u011f\u0131tan \u015fim\u015fekleri g\u00f6rd\u00fc, Dado Tato&#8217;yu kucaklayarak kutlad\u0131 ve o gece y\u0131llardan sonra nihayet toplu bir &#8216;t\u00f6ren&#8217; yapma karar\u0131 ald\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado, Tato&#8217;nun g\u00f6n\u00fclden kendilerine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamas\u0131 i\u00e7in Ada&#8217;n\u0131n tam ortas\u0131nda ve on binlerce y\u0131ld\u0131r t\u00f6renler yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck ulu a\u011fac\u0131 o gece Tato&#8217;nun kesmesini istedi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fcy\u00fck ulu a\u011fa\u00e7 dev bir armut a\u011fac\u0131yd\u0131 ve ada yerlilerinin en kutsal a\u011fac\u0131yd\u0131, armut a\u011fac\u0131na elmas a\u011fac\u0131 da diyorlard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc milyonlarca y\u0131l \u00f6nce volkanik patlamalar\u0131n lavlar\u0131 armut a\u011fac\u0131n\u0131n yan\u0131na kadar akm\u0131\u015ft\u0131 ve esir t\u00fcccarlar\u0131 armut a\u011fac\u0131 k\u00f6klerini metrelerce e\u015fip topra\u011f\u0131 eleyip sab\u0131rla elmas \u00e7\u0131kar\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani dev armut a\u011fac\u0131 adal\u0131lara sadece t\u00f6ren sadece g\u00f6lgelik ve meyve de\u011fil parlak ta\u015flar\u0131yla t\u00fcccarlardan hediyeler almalar\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa adal\u0131lar\u0131n atalar\u0131ndan beri anlatt\u0131klar\u0131 kehanet gibi bir masallar\u0131 vard\u0131 ve o g\u00fcnlerde bu masal\u0131 herkes unutmu\u015ftu, &#8216;birg\u00fcn bulutlardan dev bir ku\u015f gelecek a\u011fac\u0131n meyvelerini de\u011fil a\u011fac\u0131n dallar\u0131n\u0131 k\u00f6klerini kendisini yiyecek&#8217;..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O dev ku\u015f Tato&#8217;ydu ve Tato&#8217;nun ta\u015f ustas\u0131 babas\u0131ndan kalan bazalt ta\u015f\u0131ndan sert kesici baltas\u0131 hayat\u0131nda ilk defa bir a\u011fac\u0131n g\u00f6vdesine do\u011fru inerken Dado ve arkada\u015flar\u0131 kudururcas\u0131na dans ederek d\u00f6rt d\u00f6n\u00fcyor sarho\u015f \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 at\u0131yorlard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fc, \u00e7evre kirlili\u011finin en b\u00fcy\u00fck kepazeli\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6p havuzlar\u0131n\u0131 konu\u015fuyor Paskalya adas\u0131 \u00e7evresinde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyan\u0131n \u00e7\u00f6p denizleri nas\u0131l oldu da Paskalya adas\u0131 etraf\u0131nda havuzla\u015ft\u0131. Bir gizli deniz ak\u0131nt\u0131s\u0131 olmal\u0131yd\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u00e7\u00f6plerini buraya ta\u015f\u0131yan..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce Tato, Dado ve arkada\u015flar\u0131yla birlikte kanolar\u0131na bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ararken ayn\u0131 deniz ak\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 bulmu\u015ftu?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilim adamlar\u0131n\u0131 as\u0131l \u015fa\u015f\u0131rtan: ada topra\u011f\u0131 elenip e\u015felenip her toz toprak zerresi laboratuvara ta\u015f\u0131n\u0131p incelendi\u011fi halde, ada halk\u0131n\u0131n cesetlerine mezarlar\u0131na \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ceset kal\u0131nt\u0131lar\u0131na, k\u00fc\u00e7\u00fck bir iz dahi neden rastlanmad\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kano&#8217;yla Okyanus&#8217;ta be\u015f alt\u0131 ay gitmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Onlarca sert ya\u011fmur ve kas\u0131rga dalgalarla bir kano&#8217;yla ba\u015f etmek mucize kabilinden dahi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adal\u0131lar\u0131n uzun mesafeler i\u00e7in hi\u00e7 kano kullanmad\u0131klar\u0131 da a\u015fikar bir ger\u00e7ek oldu\u011funa g\u00f6re, gizli deniz ak\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 deneye deneye mi buldular ve ilk denemeye kalkanlardan y\u00fczlercesini kurban verdikten sonra m\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de esir gemilerinden bir g\u00fczergah bilgisi alm\u0131\u015f olabilir ya da giden esir gemilerinin arkadan izlerini takip ederek bir gizli patika fark etmi\u015f olabilirler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fcy\u00fck gemilere benzemek i\u00e7in be\u015f on kano&#8217;yu halatlarla birbirine ekleyip sal yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilirler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de bilim adamlar\u0131n\u0131n tahmin edemedi\u011fi bir b\u00fcy\u00fck &#8216;teolojik&#8217; devrim oldu, daha \u00f6nce ta\u015f tanr\u0131 heykellerin ruhu g\u00f6zleri oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131 bir zaman sonra a\u011fa\u00e7lar\u0131n da ta\u015f tanr\u0131lar gibi deniz \u00fcst\u00fcnde kendilerini canavar dalgalardan koruyaca\u011f\u0131na inanm\u0131\u015f olmal\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta\u015f heykellere tap\u0131nanlar bir zaman sonra a\u011fa\u00e7 k\u00fct\u00fcklerine Tanr\u0131lar\u0131 gibi imanla sar\u0131l\u0131nca ger\u00e7ekten a\u011fa\u00e7lar hafifli\u011fiyle koruyucu Tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f olamaz m\u0131 ba\u015f\u0131bo\u015f k\u00fct\u00fckler gizli ak\u0131nt\u0131ya kendilerini kapt\u0131rm\u0131\u015f pekala olabilir..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato ve Dado ve arkada\u015flar\u0131 i\u015fte bu fikirdeydi \u00f6nce a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesip kesip dalgalara att\u0131lar, y\u00fczlerce defa deneyerek, a\u011fa\u00e7lar tek tek giderken pe\u015finden bakt\u0131lar hangi a\u011fa\u00e7 hangi vakit hangi sular\u0131 takip ediyor, ama hi\u00e7bir k\u00fct\u00fck kendi sahillerine geri d\u00f6nmedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O halde kendileri de k\u00fct\u00fckler gibi sulara cans\u0131z bir beden gibi atlay\u0131p gidebilirdi. Hafif tahtalar dayan\u0131kl\u0131 tahtalar \u00e7\u00fcr\u00fcmeyen tahtalar da\u011f\u0131lmayan tahtalar kolayca oyulan tahtalar bulmak aralar\u0131n\u0131 ziftlemek, adal\u0131lar\u0131n yeni mesle\u011fi oldu,.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta\u015f\u00e7\u0131lar gitti kalafat\u00e7\u0131lar geldi ama as\u0131l kendini \u00f6lm\u00fc\u015f bilip dalgalara korkusuzca at\u0131lacak cesarette ve a\u011fa\u00e7 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n kaderine iman edip sulara teslim olacak \u00f6nc\u00fc kanoculara ihtiya\u00e7 vard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilim adamlar\u0131n\u0131n kurgular\u0131 biraz farkl\u0131 ilerleyebilir, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 hikayenin \u00f6zeti bu: adadan giden ne k\u00fct\u00fck ne kano ne bir adal\u0131 geri gelmedi. Okyanus oldu\u011fu i\u00e7in bizim sahiller gibi cesedleri \u015fi\u015fip geri d\u00f6n\u00fcp sahile de vurmad\u0131. Ama inan\u00e7lar\u0131 tamd\u0131: gidenlerin ba\u015fka cennetlere \u00e7oktan kavu\u015ftu\u011funa..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kanolar\u0131n bilinmez sularda acemilikle intihar gibi dalgalara g\u00f6m\u00fclmesiyle binlerce kurban verdiler ve binlerce ba\u015far\u0131s\u0131z a\u00e7\u0131l\u0131\u015fla, bir mucize, inan\u0131lmaz \u00e7ok k\u0131ymetli bir bilgiyi, \u00e7ok fazla a\u011f\u0131r bedel vererek \u00f6\u011frenmi\u015f olabilirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir b\u00fcy\u00fck bedeli gelen gemilerin ah\u015fap mimarisini ezberlerine al\u0131p gizlice o gemilerin acemi taklitlerini yapanlar verdi, ama as\u0131l bedeli, esir gemisinin taklidini yapanlar aras\u0131nda hay\u0131r seninki do\u011fru hay\u0131r benimki do\u011fru diye ba\u015flayan bir i\u00e7 sava\u015f\u0131 sonucu birbirlerini yiyerek \u00f6dediler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her defas\u0131nda zekiler durdurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 aptal cesurlar sulara at\u0131ld\u0131. Ve sulara korkusuzca at\u0131lanlar zekilerden daha \u00e7ok deneyerek zeki ve bilge insanlar\u0131n hayallerini a\u015fan mucizevi ke\u015fiflerde bulundular..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak \u015funu unutmayal\u0131m, gemileri taklit teknoloji h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fil, \u015f\u00f6yle, gelen gemi &#8216;a\u011fa\u00e7tan&#8217;d\u0131 o halde b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck karma\u015f\u0131k basit fark etmez, a\u011fac\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla kano olsun daha ilkel olsun ayn\u0131 sonucu elde edebiliriz d\u00fc\u015f\u00fcncesi, yani bi\u00e7im b\u00fcy\u00fckl\u00fck teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, sadece &#8216;a\u011fa\u00e7&#8217;\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 onlar i\u00e7in kafiydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc a\u011fac\u0131n teknolojisi re\u011fil &#8216;ruhu&#8217; g\u00f6t\u00fcrecekti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esir gemisi adal\u0131lar&#8217;a a\u011fa\u00e7lar\u0131na bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirmi\u015fti ama geminin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 de\u011fil &#8216;neden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131 sorgulamadan,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">yeni Tanr\u0131lar gibi a\u011fa\u00e7lar\u0131 nas\u0131l i\u015fleyip kullanabileceklerini hi\u00e7 sorgulamadan..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilim adamlar\u0131ndan bir not daha var, ada halk\u0131 kanolarla \u00e7ok uzak kom\u015fulara ka\u00e7may\u0131 ba\u015farabilseydi geldikleri adan\u0131n hayat\u0131na tarihine dair birka\u00e7 not iz soy sop ara\u00e7 gere\u00e7 bu kom\u015fu adalarda da bulunabilirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ada nas\u0131l bo\u015fald\u0131 sorusuna ke\u015fke bilim adamlar\u0131n\u0131 takip ederek hikayemize daha mant\u0131kl\u0131 bir g\u00fczergah izleseydik, bilim adamlar\u0131, kabilelerin b\u00fcy\u00fck bir rekabet i\u00e7inde ta\u015f tanr\u0131 heykellerle yar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sonuna gelindi\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131 ada n\u00fcfusunun daha b\u00fcy\u00fck heykeller i\u00e7in imkan vermedi\u011fini ve sonu\u00e7: rekabet t\u00fckenince ta\u015f heykel yap\u0131m\u0131n\u0131n sona erdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 adada ya\u015famak istiyorsak rakipleri ezecek denli b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar\u0131m\u0131z olmamal\u0131 ya da rakiplerimiz yenilse de rekabetten d\u00fc\u015fecek m\u00fcsabakadan \u00e7ekilecek denli onurlar\u0131 k\u0131r\u0131lmamal\u0131 ya da birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rakiplerimizi Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n Onuru&#8217;yla k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye asla kalkmamal\u0131y\u0131z, hikayemizin konusu bu olsayd\u0131 sorun olmazd\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tuhaf olan ilkel topluma &#8216;rekabeti yak\u0131\u015ft\u0131ran&#8217; bilim adamlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, bilmi\u015fli\u011fi, ukalaca yorumlar\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rekabetin sonu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de sonunu getirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi kimsenin akl\u0131na yatmaz, dev heykelleri ta\u015f\u0131yacak bollukla adam bulunmayabilir ancak heykellerin t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit s\u00fcslenmesi oyulmas\u0131 yani rekabet devle\u015ferek de\u011fil incelerek s\u00fcrebilirdi, dev ta\u015f heykeller yapan Hititler&#8217;in k\u00fc\u00e7\u00fck minik k\u00fcpeler yapacak kadar incelmesi gibi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sen hangi b\u00fcy\u00fckl\u00fckte tanr\u0131 yontarsan yont rakiplerin her defas\u0131nda senden daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yontmaya \u00e7al\u0131\u015facak, insan ve e\u015fya imkanlar\u0131 dar olan ada&#8217;da rekabet bir g\u00fcn s\u0131n\u0131ra gelip biterken &#8216;k\u00fclt\u00fcr&#8217; de sona erecek, ne diyelim, kendi uygarl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fclerini ilkel k\u00fclt\u00fcrde arayan bu bilim adamlar\u0131na, pes do\u011frusu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha basit d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz, ganimet zenginlik \u015fatafat kabile reislerini \u015f\u0131martt\u0131 ve \u00e7\u0131ld\u0131rtt\u0131 ve kabile \u00fcyelerini k\u00f6leleri gibi kullanmaya ba\u015flad\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de aday\u0131 \u00e7\u0131ld\u0131rtan &#8216;kayalard\u0131&#8217;, Okyanus&#8217;ta bir avu\u00e7 kaya par\u00e7as\u0131 zaten az, ta\u015f heykellerle bu kayalar\u0131 par\u00e7al\u0131yor ufal\u0131yor yok ediyordunuz. Bitmez Tanr\u0131 Heykeli yap\u0131m\u0131 sonunda Ada&#8217;n\u0131n kaya ta\u015f varl\u0131\u011f\u0131na meydan okumu\u015f olabilir, yani bu bir var olma yok olma sava\u015f\u0131, Tanr\u0131lar\u0131n\u0131z mutlaka olmal\u0131 ama Tanr\u0131 da olsalar topraklar\u0131n\u0131zdan b\u00fcy\u00fck olamaz.. Topraklar\u0131m\u0131za s\u0131\u011famayacak kadar tanr\u0131lar sonumuzu getirdi. Topraklar\u0131m\u0131za s\u0131\u011famayacak kadar dev tanr\u0131lar\u0131 peki bize hangi d\u00fc\u015f\u00fcnce in\u015fa ettirdi: zenginli\u011fimiz ve kibrimiz..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kabile reisleri ya da zenginlerin arzular\u0131 h\u0131rslar\u0131 o denli b\u00fcy\u00fcyor ki adalar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck &#8216;tanr\u0131lar&#8217; ar\u0131yorlar kendilerine, asl\u0131nda ta\u015f heykellerden daha iri olan kibirli burunlar\u0131yd\u0131 ve o burunlar\u0131n\u0131 o adada tatmin edecek say\u0131da insan servet ta\u015f yoktu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ada&#8217;ya s\u0131\u011fmayan &#8216;ihtiras&#8217;t\u0131.. Ada&#8217;n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle Roma \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun da\u011f\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda fark yok olamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc zenginlik b\u00fcy\u00fckl\u00fck ister, b\u00fcy\u00fckl\u00fck zenginlik ister ve zenginlik ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131\u011fabilece\u011fi s\u0131n\u0131rlar genle\u015ftik\u00e7e Cengizhan \u0130mpatorlu\u011fu, Roma, Osmanl\u0131 olursunuz, ama k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck ada par\u00e7as\u0131 hangi y\u00f6ne b\u00fcy\u00fcs\u00fcn?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani adan\u0131n hayat\u0131n\u0131 bitiren a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n suyunu ak\u0131tan kom\u015fu topraklar\u0131n kom\u015fu kad\u0131nlar\u0131n kom\u015fu servetlerin kom\u015fu madenlerin olmay\u0131\u015f\u0131 m\u0131yd\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnelim, bizler az olan (nadir) \u015feylere tap\u0131n\u0131r\u0131z inci alt\u0131n m\u00fccevher gibi, Adal\u0131lar \u00e7ok olan \u015feylere, hava, su, toprak, yemi\u015f, a\u011fa\u00e7 gibi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya Adas\u0131&#8217;ndan geri kalan e\u015fyalara rekabet \u00fczerinden de\u011fil bir de kabilesine topra\u011f\u0131na a\u015fkla teslim olmu\u015flar g\u00f6z\u00fcyle bakal\u0131m, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n yere g\u00f6\u011fe b\u00f6ce\u011fe yapra\u011fa insanl\u0131\u011fa sald\u0131\u011f\u0131 &#8216;a\u015fk\u0131&#8217; g\u00f6rmezden nas\u0131l gelebiliriz, adal\u0131lar bir dev kral gibi de\u011fil bir kar\u0131nca gibi mutlu olmay\u0131 istememi\u015f ni\u00e7in olsunlar?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suyun ku\u015fun bal\u0131\u011f\u0131n yemi\u015flerin dans\u0131n ve sevi\u015fmenin bollu\u011funa adanm\u0131\u015f bu topraklar, a\u015fk&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 bilmeden s\u00f6ylemeden &#8216;a\u015fk&#8217;\u0131n bedenle\u015fmi\u015f k\u00fclt\u00fcrleriydi, a\u015fk\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcleri b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck iri dev heybetli fazla \u00e7ok de\u011fil a\u015fk irili ufakl\u0131 ya\u015fayan nefes alan r\u00fczgar\u0131n bulutun b\u00f6ceklerin su damlalar\u0131n her birinin ruhunda sakl\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tatmin olmak zorunda olmayan insanlar ya da doygunluk aramak zorunda olmayan insanlar\u0131 uygar bak\u0131\u015f\u0131m\u0131zla anlamak sadece imkans\u0131z de\u011fil ahlak d\u0131\u015f\u0131 bir k\u00fcstahl\u0131k..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, Dato&#8217;yla k\u00fct\u00fckler ve a\u011fa\u00e7lar\u0131 oymaktan yorulmu\u015f, herg\u00fcn sulara at\u0131lan kanolar\u0131n batmas\u0131ndan y\u0131lg\u0131nl\u0131k gelmi\u015fti.. Dato&#8217;nun k\u00f6lesi gibi Dato&#8217;ya inan\u0131yordu ama g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e co\u015fkusunu kaybediyor, Dato&#8217;nun fikirlerine kar\u015f\u0131 gelecek fikirleri de yoktu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her ba\u015far\u0131s\u0131z denemeden sonra i\u00e7inden bir ses Dato&#8217;yu d\u00f6vmek istiyordu ama bunu yapacak g\u00fcc\u00fc hi\u00e7 olmad\u0131, Dato, Tato&#8217;ya neyin var senin Tato, dedi\u011finde, Tato bir cevap bulam\u0131yor s\u0131k\u0131nt\u0131yla bak\u0131\u015flar\u0131 gibi kendi de ka\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado&#8217;yu kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6rd\u00fck\u00e7e, b\u00fcy\u00fck bir eksik var, ruhu yok bedeni var, diyordu.. \u00c7\u00fcnk\u00fc Dado ruhu olsayd\u0131 kendinin de olurdu kendinin ruhu olsayd\u0131 Dado&#8217;nun da olurdu, her birini di\u011ferine ba\u011flayan \u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131 gibi gizli ba\u011flar yok olmu\u015ftu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir g\u00fcn \u00e7ok garip bir \u015fey oldu, babas\u0131ndan kabilesinden \u00f6\u011frenmedi\u011fi bir \u015fey, duymad\u0131\u011f\u0131 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey, asl\u0131nda Dato&#8217;yla arkada\u015f olduktan sonra bir sebebi olmayan tuhafl\u0131klar\u0131n i\u00e7inde buluyordu kendini. \u015e\u00f6yle:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir g\u00fcn Dato, neyin var senin Tato dedi\u011finde, Tato: O beyaz burnundan nefret ediyorum, dedi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 yok, sevmiyordu o kadar. Ni\u00e7in sevmiyorsun neden sevmiyorsun s\u00f6yleseler anlatamazd\u0131. Bu kadar, sevmiyorum deyince rahatl\u0131yordu. Yava\u015f yava\u015f Dato ve arkada\u015flar\u0131ndan uzakla\u015fmaya, tek ba\u015f\u0131na, eski ta\u015f heykel ocaklar\u0131na dinlenmek ya da hat\u0131ralar\u0131n\u0131 yad etmek i\u00e7in ya da etraf\u0131nda kimseyi g\u00f6rmemek i\u00e7in gitmeye ba\u015flad\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato on metre boyundaki Tanr\u0131 heykelinin tam kula\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7ini oydu\u011fu o eski g\u00fcnleri hat\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yeniden eline kesici k\u0131r\u0131c\u0131 oyucu bazalt ta\u015flar\u0131n\u0131 al\u0131p Tanr\u0131&#8217;n\u0131n bir oda kadar b\u00fcy\u00fck kula\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. H\u0131rsla eski mesle\u011fini hat\u0131rlamak i\u00e7in bo\u015funa elindeki mur\u00e7la yonttu yonttu ve yorgunluktan Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131 i\u00e7inde uyuyakal\u0131rken, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, Tanr\u0131 duyarsa sesini Dato da arkada\u015flar\u0131 da duyard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gece r\u00fcyas\u0131nda eskisi gibi ta\u015f heykel yontmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Uyand\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7luluk i\u00e7inde hissetmedi kendini. Tam tersine, eski an\u0131lar\u0131 onu mutlu etmi\u015fti, kulak odas\u0131&#8217;ndan \u00e7\u0131k\u0131p Ta\u015f Tanr\u0131&#8217;n\u0131n tam kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ti derin d\u00fc\u015f\u00fcncelerle.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kar\u015f\u0131dan Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n bir daha y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131. Sayg\u0131l\u0131 ve vakurdular, i\u00e7ine \u00e7ok uzun zamand\u0131r tatmad\u0131\u011f\u0131 bir sevin\u00e7 geldi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado&#8217;nun unuttu\u011fu kabilenin uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 buydu, Dado&#8217;ya ve arkada\u015flar\u0131na ko\u015fup i\u00e7tenlikle suratlar\u0131m\u0131z Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n suratlar\u0131na art\u0131k benzemiyor diye hayk\u0131rmak istiyordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yalan\u0131 ve gizlili\u011fi bilmeyen adal\u0131lar\u0131n Tato&#8217;nun Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131 i\u00e7inde yat\u0131p uyuyakald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve garip d\u00fc\u015f\u00fcncelerini Tato s\u00f6ylemese de biliyorlard\u0131 zaten..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 kimseden duymam\u0131\u015f g\u00f6rmemi\u015fti Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131nda uyuyakalan birinin hikayesini. \u0130\u015fte tarihte ilk defa Tanr\u0131n\u0131n kula\u011f\u0131nda Tato uyuyakalm\u0131\u015ft\u0131, \u00fcst\u00fcne yorgan gibi serin bir r\u00fczgar u\u011fultular\u0131yla Tanr\u0131&#8217;yla aras\u0131nda kopan ipleri getirip ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu tuhaf durumu anlamak i\u00e7in Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131na do\u011fru \u00fcrperti ve panik i\u00e7inde titreyerek hayk\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8216; Tanr\u0131m s\u00f6yler misin \u015fu anda ben ne yap\u0131yorum, buraya beni kim \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, ni\u00e7in uyuyakald\u0131m?&#8217;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Duyan oldu mu, Ta\u015f Tanr\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131 m\u0131, kulak odas\u0131 i\u00e7inde tepindi, titredi \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar att\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Ta\u015f Tanr\u0131&#8217;dan \u015fiddetli bir ceza g\u00f6rmesi laz\u0131md\u0131, Tanr\u0131 Tato&#8217;nun sayg\u0131s\u0131z \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131na kay\u0131ts\u0131z ve sessiz kald\u0131. Tanr\u0131&#8217;dan \u015fiddetli bir ceza g\u00f6rmeyince Tato \u00f6lm\u00fc\u015f olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131ndan i\u00e7eri do\u011fru ba\u011f\u0131ran kimseyi de g\u00f6rmemi\u015fti, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n Kula\u011f\u0131&#8217;nda sanki y\u00fczy\u0131l uyumu\u015f hissetti kendini Tato.. Tanr\u0131&#8217;n\u0131n keskin kulaklar\u0131 uyan\u0131k g\u00f6zleri nerde?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu garip anla\u015f\u0131lmaz hareketlerini anlayam\u0131yor Tato delirtiyordu. Elinde mur\u00e7 Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131n\u0131 beynine do\u011fru iyice derinden oymaya ba\u015flad\u0131, kulaktan beyine g\u00f6zlere buruna do\u011fru \u00e7ok so\u011fuk bir hava cereyan\u0131 oldu\u011funu terleyen s\u0131rt\u0131n\u0131n so\u011fumas\u0131ndan anlad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hava cereyan\u0131 takip eder gibi i\u00e7lere do\u011fru k\u0131ra k\u0131ra mur\u00e7 sallamaya ba\u015flad\u0131, her mur\u00e7 darbesi Tanr\u0131&#8217;n\u0131n beynini zonklatan her darbe<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tanr\u0131&#8217;n\u0131n beynine y\u0131ld\u0131r\u0131m d\u00fc\u015fmesi gibi, Tato&#8217;nun \u00e7\u0131ld\u0131rmas\u0131 Ta\u015ftan Tanr\u0131&#8217;n\u0131n uyanmas\u0131 i\u00e7in, kendisini daha iyi duymas\u0131 i\u00e7in..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tanr\u0131 duymad\u0131 ama adal\u0131lar duydu, ses \u0131sl\u0131k \u00e7alan r\u00fczgar gibi Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131ndan girip uzun bir borazan gibi a\u011fz\u0131ndan helezonla\u015f\u0131p hortumla\u015f\u0131p aday\u0131 d\u00f6n\u00fcp ahaliyi aya\u011fa kald\u0131rd\u0131, g\u00f6klerden inen bir ses gibi Ada&#8217;n\u0131n semalar\u0131nda Tato&#8217;nun sesi yank\u0131lan\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, su\u00e7\u00fcst\u00fc yakaland\u0131\u011f\u0131nda hala kabus dolu r\u00fcyalar i\u00e7indeydi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babas\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131 adan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc, bir b\u00fcy\u00fck Balina aday\u0131 gelip kusmu\u015f ve adal\u0131lar Balina&#8217;n\u0131n karn\u0131ndan bu adaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dato ve arkada\u015flar\u0131 Tato&#8217;yu Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131nda yakalad\u0131klar\u0131nda Tato hala sanr\u0131lar hal\u00fcsyonlar i\u00e7inde y\u00fcz hatlar\u0131nda lastik gibi \u00e7ekilmi\u015f bir sevin\u00e7 horozlar\u0131n g\u00fclmesi gibi bir ne\u015fe vard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dado&#8217;ya: Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kula\u011f\u0131na s\u00f6yledim Tanr\u0131 bana yolu s\u00f6yledi, buradan kanolarla de\u011fil, balinalar\u0131n karn\u0131na girerek ka\u00e7abiliriz, dedi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dato, \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f arkada\u015f\u0131n\u0131 keskin bazalt ta\u015f\u0131yla par\u00e7alaya par\u00e7alaya d\u00f6vmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;yu eskisi gibi \u00e7ukura de\u011fil, patlad\u0131\u011f\u0131na hi\u00e7 \u015fahit olmad\u0131klar\u0131 tepedeki volkan\u0131n a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcp b\u0131rakt\u0131lar ve haftada bir g\u00fcn \u00f6lm\u00fc\u015f hayvan le\u015flerini yemesi i\u00e7in soymadan k\u00fcrkleriyle \u00f6n\u00fcne att\u0131lar..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato bir insan\u0131n balinan\u0131n karn\u0131na nas\u0131l girebilece\u011fini de bilmiyordu, \u00e7ok ta d\u00fc\u015f\u00fcnmedi, hal\u00fcsyonlar ona \u00e7ok tuhaf ka\u00e7\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011freten beyninin en derinindeki bilge insand\u0131, \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7ocukken g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc \u00f6lm\u00fc\u015f bir hayvan le\u015fi Okyanus dalgalar\u0131 \u00fczerinde s\u00fcr\u00fckleniyordu ve kocaman kartallardan daha b\u00fcy\u00fck Albatros b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ku\u015flar le\u015fini kald\u0131r\u0131p uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Babas\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti, bu ku\u015flar a\u011f\u0131zlar\u0131nda bu le\u015fi nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlarsa, cennet oras\u0131!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fte Dato&#8217;nun \u00f6n\u00fcne f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 le\u015flerin \u00fcst\u00fcnde f\u0131rt\u0131nalarla al\u00e7al\u0131p y\u00fckselen dev akbabalar \u00e7oktan turlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato &#8216;bu le\u015fi kuca\u011f\u0131ma al\u0131r\u0131m, sonra k\u00fcrk\u00fcn\u00fc s\u0131rt\u0131ma s\u0131k\u0131ca sarar yatar\u0131m, akbabalar le\u015fi almaya geldi\u011finde beni de kald\u0131r\u0131p u\u00e7ururlar, akbabalar le\u015fi yemek i\u00e7in bir kara par\u00e7as\u0131na giderken beni de g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler&#8217;, i\u015fte Dato&#8217;nun ve isyanc\u0131 arkada\u015flar\u0131n\u0131n aylard\u0131r bulamad\u0131\u011f\u0131 mucizevi kurtulu\u015f yolu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato bu mucizevi kurtulu\u015f yolunu volkan\u0131n tam ortas\u0131nda beyninin ta i\u00e7ine Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n bizzat elleriyle gelip koydu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e Tanr\u0131lar eline mur\u00e7 alm\u0131\u015f \u015fimdi burada Tato&#8217;nun beynini k\u0131ra k\u0131ra oyuyorlard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, r\u00fczgarda sallanan bir a\u011fa\u00e7 gibi bedeni \u00f6nce titremeye sonra beynine m\u0131zraktan bir \u015fim\u015fek girmi\u015f gibi \u00e7arp\u0131ld\u0131 ve tepelerden a\u015fa\u011f\u0131 yuvarland\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tanr\u0131&#8217;ya ger\u00e7ekten inananlar bedenleriyle hisseder, Tato&#8217;nun \u00e7\u0131rp\u0131nmas\u0131na &#8216;vecd&#8217; hali, sara n\u00f6beti, delilik, ne derseniz deyin, Tato&#8217;nun i\u00e7ine o g\u00fcne kadar kabilesinin tarihinde hi\u00e7 anlat\u0131lmam\u0131\u015f bilinmemi\u015f g\u00f6r\u00fcnmez bir &#8216;m\u0131zrak&#8217; girmi\u015fti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato beyninde bu m\u0131zrakla birka\u00e7 ay g\u00f6zleri bulutlara \u00e7ak\u0131l\u0131 \u00f6ylece donakald\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dato ve arkada\u015flar\u0131 n\u00f6betler ge\u00e7iren Tato&#8217;yu bulduklar\u0131nda bir daha \u00e7\u0131rp\u0131nmas\u0131n diye halatlara sar\u0131p yeniden volkan\u0131n a\u011fz\u0131na ta\u015f\u0131y\u0131p b\u0131rakt\u0131lar, Tato yeniden \u00e7\u0131rp\u0131nmaya kulaklar\u0131 delen c\u0131y\u0131lt\u0131larla ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131, Dato ve arkada\u015flar\u0131 yeniden Tato&#8217;ya ko\u015ftular, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tato hayk\u0131rd\u0131k\u00e7a Ada sallan\u0131yordu, Tato titredik\u00e7e adan\u0131n \u00e7amlar\u0131 sebepsiz \u00e7at\u0131rday\u0131p y\u0131k\u0131l\u0131yordu ve Tato kendini her defas\u0131nda ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra Volkan&#8217;\u0131n eteklerinden a\u015fa\u011f\u0131 intihar gibi yuvarlanmaya b\u0131rak\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yeniden yeniden Tato yine arkada\u015flar\u0131n\u0131n kuca\u011f\u0131nda tepeye ta\u015f\u0131n\u0131rken: Yalvarar\u0131m Dato, beni yeniden tepeye \u00e7\u0131karmaktan vazge\u00e7!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato: Dato i\u00e7ime bir m\u0131zrak girdi.. Dato beni seviyorsan bu m\u0131zra\u011f\u0131 i\u00e7imden \u00e7\u0131kar,.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dato oral\u0131 olmad\u0131 Tato&#8217;yu yeniden halatlar\u0131na ba\u011flad\u0131lar, Tato ertesi g\u00fcn yeniden sivri kayal\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fcnden a\u015fa\u011f\u0131 att\u0131 kendini..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yeniden ta\u015f\u0131rlarken Tato&#8217;yu, Tato: Dato yalvar\u0131r\u0131m ya bu m\u0131zrak hepimizin i\u00e7ini oyacak ya da bu m\u0131zrak y\u0131llard\u0131r arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ak\u0131nt\u0131n\u0131n yolunu g\u00f6sterecek..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato: Dato, bu m\u0131zra\u011f\u0131 Tanr\u0131 g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato yeniden att\u0131 kendini, yeniden ta\u015f\u0131d\u0131lar Tato&#8217;yu Volkan Tepesine, Tato: Dato bu m\u0131zrak i\u00e7imde kurt gibi Dato bu m\u0131zrak beynimde yakan bal\u0131klar gibi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Delirmi\u015f Tato&#8217;yu kimse dinlemedi, Dato, arkada\u015f\u0131n\u0131n art\u0131k \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yaral\u0131 ku\u015flar gibi havalarda u\u00e7tu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi ve Tato&#8217;yu volkan\u0131n a\u011fz\u0131na de\u011fil Okyanus sular\u0131na at\u0131lmas\u0131na karar verdiler..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun bedeni s\u0131k\u0131ca bir k\u00fct\u00fc\u011fe sar\u0131l\u0131p Okyanus&#8217;a at\u0131ld\u0131, Dato arkada\u015flar\u0131na: Elimizden bir \u015fey gelmez, Tato&#8217;yu evreni ku\u015fatan &#8216;sular&#8217; iyile\u015ftirecek, dedi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Canl\u0131 canl\u0131 k\u00fct\u00fc\u011fe ba\u011flanan Tato dev dalgalar \u00fczerinde saatlerce s\u00fcr\u00fcklendi, tuzlu dalgalar bazen k\u0131rba\u00e7 gibi indi bedenine bazen ok\u015fay\u0131c\u0131 bir zevkle bazen sular buz gibi donduruyordu.. Adadan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a g\u00f6klerle ba\u015f ba\u015fa kald\u0131. Y\u00f6n\u00fcn\u00fc kaybetmemek i\u00e7in g\u00f6klerdeki bulutlar\u0131 g\u00f6zleriyle takip etti.. Nereye s\u00fcr\u00fckleniyordu, ak\u0131nt\u0131n\u0131n tam \u00fcst\u00fcndeki bir sis bulutunun hizas\u0131ndan mesafe al\u0131r gibi dikkatli y\u00f6n tayinine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suyun normal deniz suyundan \u00e7ok s\u0131cac\u0131k oldu\u011funu ve s\u0131cac\u0131k suyun \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011finde can \u00e7eki\u015firken babas\u0131n\u0131n \u00f6telerden bir hediyesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.. Tanr\u0131&#8217;n\u0131n kendisine s\u0131cac\u0131k bir yatak s\u0131cac\u0131k bir yol g\u00f6sterdi\u011fi do\u011fruydu, sanki i\u00e7indeki m\u0131zrak gizli bir d\u00fcmen gibi rotay\u0131 \u00e7iziyordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato bay\u0131ld\u0131. Kendine geldi\u011finde dalgalar k\u00fct\u00fc\u011f\u00fc adan\u0131n keskin mercan kayal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne defalarca \u00e7arparak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dato, Tato&#8217;nun geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcnce adal\u0131lar kayal\u0131klara ko\u015ftular, geri d\u00f6nen bu k\u00fct\u00fck, Ada&#8217;n\u0131n tarihinde ilk defa Okyanus&#8217;a at\u0131l\u0131p geri d\u00f6nen tek \u015fey&#8217;di, Dato ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kafas\u0131 karmakar\u0131\u015f\u0131k korkuyla doldu, Tato&#8217;nun i\u00e7ine Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n girdi\u011fine nerdeyse Dato da inanacakt\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dato arkada\u015flar\u0131na ba\u011f\u0131rd\u0131: Tanr\u0131lar Tato&#8217;yu istemiyor, Tato&#8217;yu yeniden Volkan Tepesi&#8217;ne b\u0131rak\u0131n, diye emir verdi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve yine yiyip \u00f6lmemesi i\u00e7in hayvan le\u015flerini Tato&#8217;nun yan\u0131na b\u0131rakt\u0131lar..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato g\u00fcnlerce bayg\u0131n yatt\u0131.. Kendine geldi\u011finde kan\u0131ndaki so\u011fukluk gitmi\u015f i\u00e7ine saplanan \u015fim\u015fek m\u0131zrak yok olmu\u015f..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aya\u011fa kalkt\u0131, aylard\u0131r i\u00e7ini oyan \u015fim\u015fek gibi hoplatan &#8216;m\u0131zrak&#8217; nereye kayboldu.. Tato ellerine bakt\u0131, elleri pen\u00e7ele\u015fmi\u015fti.. Ayaklar\u0131 bald\u0131rlar\u0131n\u0131 yoklad\u0131, \u00e7elikle\u015fmi\u015fti.. \u015eim\u015fekten m\u0131zrak Tato&#8217;nun i\u00e7inde erimi\u015fti.. Bedeni kusursuz sa\u011flam bir av silah\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kendini \u015fim\u015fekten m\u0131zrak gibi h\u00fccum halinde bir bedenin i\u00e7inde buldu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Herkesle b\u00fct\u00fcn adayla sava\u015facak bir g\u00fc\u00e7 hissetti kendinde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etraf\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck otlar k\u00fc\u00e7\u00fck ta\u015flar her \u015fey Tato&#8217;nun askerleri birlikleri gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc g\u00f6z\u00fcne..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato, b\u00fct\u00fcn adan\u0131n duyaca\u011f\u0131 \u015fekilde b\u00f6\u011f\u00fcrt\u00fclerle h\u00f6yk\u00fcrmelerle g\u00f6\u011fs\u00fcne vura vura naralar att\u0131 ama bunu i\u00e7indeki ate\u015fli sesle de\u011fil ilk defa kendi &#8216;planlayarak&#8217; yapt\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcst\u00fcne t\u00fcnedi\u011fi kayal\u0131klara bakt\u0131, burada yeni ba\u015ftan ada&#8217;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck Tanr\u0131lar\u0131&#8217;n\u0131 oyabilirim diyen bir cesaret geldi kendine.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato gece yar\u0131lar\u0131na kadar eski \u015fark\u0131lar\u0131 s\u00f6yledi ve hayvan k\u00fcrk\u00fcn\u00fc s\u0131y\u0131r\u0131p s\u0131rt\u0131na sard\u0131, hayvanlar ka\u00e7\u0131r\u0131p yemesin diye le\u015fi koynuna ald\u0131, uyuyakald\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tertemiz mis gibi su gibi bir uykuydu. Sabah\u0131n ilk g\u00fcne\u015fiyle neye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131, Tato kendini bir akbaban\u0131n a\u011fz\u0131nda havalarda u\u00e7arken buldu, bir av olmu\u015ftu ve Akbaba \u00e7ok uzaklara haz\u0131rlan\u0131r gibi y\u00fcksele y\u00fcksele kanat \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yordu..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun daha d\u00fcne kadar istedi\u011fi buydu, ama Tato d\u00fcnden bug\u00fcne de\u011fi\u015fmi\u015f art\u0131k adadan gitmek istemiyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Geri d\u00f6nmeliydi ku\u015fu yere indirmeliydi, nas\u0131l, bedenini yeniden \u015fekilleyip g\u00fc\u00e7endirmi\u015f \u015fim\u015fek&#8217;e g\u00fcvendi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akbaban\u0131n gagas\u0131na as\u0131l\u0131yken, ancak insan\u00fcst\u00fc yarat\u0131klar\u0131n yapabilece\u011fi bir \u015fey yapt\u0131, ellerini Akbaba&#8217;n\u0131n usturadan keskin gagalar\u0131 aras\u0131na soktu, birka\u00e7 parmak kemi\u011fi ustura gibi keskin gagayla kesilip akbaban\u0131n a\u011fz\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc, ac\u0131s\u0131n\u0131 hen\u00fcz duymadan par\u00e7alanm\u0131\u015f avu\u00e7lar\u0131yla Akbaba&#8217;n\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 mama ka\u015f\u0131\u011f\u0131yla bir bebe\u011fin a\u011fz\u0131n\u0131 zorlayarak aralar gibi yava\u015f yava\u015f a\u00e7t\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yer, babas\u0131n\u0131n yonttu\u011fu en me\u015fhur Tanr\u0131lar&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ayaklar\u0131n\u0131n dibi, s\u0131cac\u0131k toprakt\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birka\u00e7 g\u00fcn bayg\u0131n yatt\u0131, ay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda birka\u00e7 parma\u011f\u0131n\u0131n kopmu\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc, kendini nihayet ispatlam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir kahraman gibi sevindi ve ko\u015farak tepeye Volkan&#8217;a geri d\u00f6nmek istedi ama aya\u011fa kalkar kalkmaz yere y\u0131\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O bayg\u0131n an, hayal meyal babas\u0131n\u0131n \u00f6\u011f\u00fctleri geldi akl\u0131na.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu heykellerin alt\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n tah\u0131l deposudur..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir k\u00f6stebek gibi topra\u011f\u0131 de\u015fmek istedi ama t\u0131rm\u0131k gibi parmakl\u0131 elleri yoktu olsun yumru\u011funu k\u00fcrek gibi kulland\u0131. \u00d6lecek gibiydi, belki bir r\u00fcya i\u00e7indeydi belki yine hal\u00fcsyonlar i\u00e7inde, haline ald\u0131rmadan ta\u015f heykelin alt\u0131na kadar kolunu uzat\u0131p, bir avu\u00e7 topra\u011f\u0131 s\u0131k\u0131ca kavramak istedi, yar\u0131s\u0131 d\u00f6k\u00fcld\u00fc bir k\u00fc\u00e7\u00fck yaprak kadar avu\u00e7 ayas\u0131nda topra\u011f\u0131 \u00f6yle d\u00f6kmeden tutup.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Avu\u00e7 ayas\u0131ndaki topra\u011fa \u00f6nce babas\u0131n\u0131n vasiyeti hat\u0131ras\u0131 eski bir yak\u0131n\u0131 gibi bakt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Volkan&#8217;a \u00e7\u0131kt\u0131, so\u011fan kadar topakla\u015fm\u0131\u015f topra\u011f\u0131 bir ta\u015f oyu\u011funun i\u00e7inde saks\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Tekrar heykele d\u00f6nd\u00fc tekrar k\u00f6stebek gibi oydu tekrar getirip saks\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131 ve birka\u00e7 ay i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck otlar\u0131n \u00f6nce tohumla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonra fidele\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle bir zevk duydu ki sanki b\u00fct\u00fcn adaya Tanr\u0131lar&#8217;a kendini ispatlam\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya\u011fmur sular\u0131yla besledi, birka\u00e7 ay sonra o g\u00fcne kadar kendi \u00f6mr\u00fcnde adada g\u00f6rmedi\u011fi f\u0131st\u0131k kadar f\u0131nd\u0131k kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015feyi incecik \u00e7eperinden s\u0131y\u0131r\u0131p \u00e7\u0131kard\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nohut&#8217;tu bu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7i\u011fneyince tad\u0131n\u0131 sevdi.. Bir daha ta\u015f heykellere ko\u015ftu ve k\u00f6stebek \u00e7ukurundan gizlice ve g\u00fcnlerce bir daha bir daha toprak ta\u015f\u0131d\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu b\u00f6yle \u00fc\u00e7-be\u015f y\u0131l devam etti..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1855 y\u0131l\u0131nda Ada&#8217;ya son esir gemisi geldi\u011finde adada sadece 101 ki\u015fi kalm\u0131\u015ft\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama 101&#8217;inin de ad\u0131 Tato&#8217;ydu ya Tato&#8217;nun \u00e7ocuklar\u0131 ya Tato&#8217;nun torunlar\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tato&#8217;nun \u00e7ocuklar\u0131 Tato&#8217;dan \u00f6\u011frendiklerini bug\u00fcn hala okullar\u0131nda anlat\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esir gemilerinin yeniden geldi\u011fi 1855 y\u0131l\u0131nda esir t\u00fcccarlar\u0131 adan\u0131n kesilen armut a\u011fac\u0131n\u0131n yerinde kova kova inciler g\u00f6r\u00fcp kucaklayarak ka\u00e7\u0131rarak gemiye ta\u015f\u0131d\u0131..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esir t\u00fcccarlar\u0131 inci kovalar\u0131n\u0131n adal\u0131lar\u0131n kendilerine bir gizli r\u00fc\u015fveti oldu\u011funu hi\u00e7bir zaman anlayamad\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nohutlar\u0131&#8217;n\u0131 gizlemek \u00e7ald\u0131rmamak i\u00e7in inci kovalar\u0131yla esir t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n i\u015ftahlar\u0131n\u0131 kabart\u0131p nohutlar\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemi\u015flerdi..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn okullar\u0131nda ilk ders: Tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z nohutlar\u0131m\u0131z, mercimeklerimiz, bezelyelerimiz, fasulyelerimiz.&#8217;e duayla \u015f\u00fck\u00fcrle ba\u015fl\u0131yor, her sabah..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.odatv.com\/n.php?n=agaclar-kaciyor-0208111200\" target=\"_blank\">Kaynak : Nihat Gen\u00e7 &#8211; Odatv.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p id=\"caption-attachment-37828\" class=\"wp-caption-text\">Nihat Gen\u00e7<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bazen yazarlar g\u00fcndelik bo\u011fu\u015fmadan s\u0131yr\u0131l\u0131p nefes kesici uzun metinler yazmak ister, uzun s\u0131cak yaz g\u00fcnleri almay\u0131 unutmu\u015f oldu\u011funuz Tatil Kitab\u0131 yerine ODA TV&#8217;nin bir arma\u011fan\u0131 olarak sunuyorum..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcfek, Mikrop, \u00c7elik&#8217;in yazar\u0131 \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f ad\u0131nda ne g\u00fczel bir kitap yazd\u0131 yine neler \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 bize&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Paskalya Adas\u0131 Okyanus&#8217;ta <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[279],"class_list":["post-37899","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari","tag-nihat-genc","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37899"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37899\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}