{"id":29938,"date":"2011-03-29T18:52:12","date_gmt":"2011-03-29T15:52:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=29938"},"modified":"2011-03-29T18:52:12","modified_gmt":"2011-03-29T15:52:12","slug":"akpnin-despotik-yonelimlerini-sonlandirmaliyiz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=29938","title":{"rendered":"‘AKP’nin despotik y\u00f6nelimlerini sonland\u0131rmal\u0131y\u0131z’"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

“Turkish Policy Quarterly” dergisinin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, “T\u00fcrkiye, t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n inan\u00e7lar\u0131, etnik k\u00f6kenleri, cinsiyetleri, bedeni engelleri ne olursa olsun kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit olacaklar\u0131 ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fine sahip bulunacaklar\u0131 bir \u00fclke olmal\u0131d\u0131r” dedi.<\/p>\n

\u0130stanbul – T\u00fcrkiye, son on y\u0131l i\u00e7inde AKP y\u00f6netiminde geriledi\u011fini s\u00f6yleyen K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu \u0130nsanlar\u0131n kendilerini g\u00fcvensiz ve mutsuz hissettiklerini belirtti. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu “\u0130\u015fsizlik yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, gen\u00e7ler gelece\u011fe y\u00f6nelik umutsuzdur. Kad\u0131nlar marjinalize olmu\u015ftur. AKP T\u00fcrkiye\u2019nin alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fte aramaktad\u0131r. CHP ise \u00fclkemizin alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 gelecekte g\u00f6rmektedir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ilkelerinden, sosyal demokrasinin ideallerinden ve evrensel uygarl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlerinden ald\u0131\u011f\u0131 esinle CHP, T\u00fcrkiye\u2019yi yarat\u0131c\u0131, demokratik ve ilerici bir topluma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun “Turkish Policy Quarterly” dergisinin sorular\u0131na verdi\u011fi yan\u0131tlar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

-Partinizin son Kongresinden \u00e7\u0131kan \u2018\u2019Yeni CHP\u2019\u2019 nedir? Bu yeni yap\u0131lanma ile partinizin T\u00fcrk siyasi ya\u015fam\u0131 i\u00e7indeki konumu nas\u0131l de\u011fi\u015fti?<\/p>\n

CHP\u2019de yeni olan sadece partinin ba\u015f\u0131na yeni bir liderin ge\u00e7mesi de\u011fildir. CHP i\u00e7in de\u011fi\u015fim, T\u00fcrkiye\u2019nin siyasal, sosyal ve ekonomik gereksinimlerine cevap verecek \u015fekilde daha derin bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ifade etmektedir. Bug\u00fcn CHP, ad\u0131na yak\u0131\u015f\u0131r \u015fekilde, halk i\u00e7in halkla yeniden b\u00fct\u00fcnle\u015fmektedir. Partiye bu s\u00fcre\u00e7te y\u00f6n veren etkenler sosyal demokrat bir vizyon ve adil ve m\u00fcreffeh bir topluma ula\u015fma idealidir. Yeni CHP y\u00f6nelimi hem s\u00fcreklilik hem de de\u011fi\u015fimle tan\u0131mlanacakt\u0131r. CHP, Cumhuriyetimizin kurulu\u015f ilke ve de\u011ferlerinin s\u00fcreklili\u011fini temsil etmektedir. Bu ilke ve de\u011ferler ayn\u0131 zamanda parti program\u0131m\u0131z\u0131n denenmi\u015f temellerini olu\u015fturmaktad\u0131r. CHP, bu nedenle demokrasiyi, laikli\u011fi, sosyal devleti, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, insan haklar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri kararl\u0131l\u0131kla savunmaktad\u0131r. CHP, ayn\u0131 zamanda de\u011fi\u015fim i\u00e7in de \u00e7a\u011fr\u0131da bulunmaktad\u0131r. Yoksullu\u011fa son vermeli, artmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeliyiz. AKP\u2019nin despotik emel ve y\u00f6nelimlerini, yolsuzluklar\u0131 sonland\u0131rmal\u0131y\u0131z. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sadece say\u0131sal \u00e7o\u011funlu\u011funun de\u011fil, t\u00fcm\u00fcn\u00fcn isteklerine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini yeniden sa\u011flamal\u0131y\u0131z. Fert olarak insan CHP\u2019nin ba\u015fl\u0131ca referans kayna\u011f\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye, t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n inan\u00e7lar\u0131, etnik k\u00f6kenleri, cinsiyetleri, bedeni engelleri ne olursa olsun kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit olacaklar\u0131 ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fine sahip bulunacaklar\u0131 bir \u00fclke olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, son on y\u0131l i\u00e7inde AKP y\u00f6netiminde gerilemektedir. \u0130nsanlar kendini g\u00fcvensiz ve mutsuz hissetmektedir. \u0130\u015fsizlik yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, gen\u00e7ler gelece\u011fe y\u00f6nelik umutsuzdur. Kad\u0131nlar marjinalize olmu\u015ftur. AKP T\u00fcrkiye\u2019nin alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fte aramaktad\u0131r. CHP ise \u00fclkemizin alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 gelecekte g\u00f6rmektedir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ilkelerinden, sosyal demokrasinin ideallerinden ve evrensel uygarl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlerinden ald\u0131\u011f\u0131 esinle CHP, T\u00fcrkiye\u2019yi yarat\u0131c\u0131, demokratik ve ilerici bir topluma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

-AB \u00fcyelik s\u00fcrecine y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131z nedir? Bu ba\u011flamda mevcut h\u00fck\u00fcmetten fakl\u0131 olarak neler yapmay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsunuz? H\u00fck\u00fcmetin ger\u00e7ekten T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye \u00fcye olmas\u0131n\u0131 arzuld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7abalar\u0131n\u0131n samimi oldu\u011funa inan\u0131yor musunuz?<\/p>\n

CHP T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye \u00fcye olmas\u0131n\u0131 hedeflemektedir. AB, NATO ile birlikte Avro-Atlantik camias\u0131n\u0131n temel direkleridir. T\u00fcrkiye bu camian\u0131n vefal\u0131 bir \u00fcyesi olagelmi\u015ftir ve kararl\u0131l\u0131kla \u00f6yle kalmal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla AB \u00fcyeli\u011fi T\u00fcrkiye i\u00e7in basit bir d\u0131\u015f politika konusundan ibaret de\u011fildir. Ayn\u0131 durum AB a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir. Her iki taraf i\u00e7in de bu ili\u015fki, AB\u2019nin gelece\u011fini etkileyecek mahiyette hayati bir karakter arz etmektedir. AKP H\u00fck\u00fcmeti, iktidar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda, o s\u0131ralar kendine ait bir alternatif politikaya sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan, AB yanl\u0131s\u0131 bir siyaset izlemi\u015ftir. Bug\u00fcn ise, art\u0131k sadece AB \u00fcyeli\u011fi yanl\u0131s\u0131 g\u00f6z\u00fckmekte; \u00fcyelik s\u00fcrecindeki t\u00fcm t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131n su\u00e7unu sadece AB \u00fcyelerine y\u00fcklemektedir (AB \u00fcyelerinin bu t\u0131kan\u0131kl\u0131kta ciddi sorumluluklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu da bir ger\u00e7ektir). Asl\u0131nda AKP Avro-Atlantik camias\u0131 \u00fcyeli\u011finde kendini \u2018\u2019evinde\u2019\u2019 hissetmemektedir. AKP kendini ba\u015fka co\u011frafyalarda, \u00f6rne\u011fin Orta Do\u011fu\u2019da daha rahat hissetmektedir. \u00d6te yandan bu co\u011frafyalarda izledi\u011fi politikalarla ve s\u00fcrekli yapt\u0131\u011f\u0131 Osmanl\u0131 referanslar\u0131yla rahats\u0131zl\u0131k yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n

CHP\u2019nin yapaca\u011f\u0131, \u00fcyelik m\u00fczakerelerini h\u0131zland\u0131rmak ve ayn\u0131 zamanda m\u00fczakere maddelerine, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin do\u011fru y\u00f6nde ilerlemesini sa\u011flamak i\u00e7in a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmek olacakt\u0131r. AB\u2019nin, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyelik s\u00fcrecinin amac\u0131n\u0131n sadece ve sadece tam \u00fcyelik oldu\u011funu; AB\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019den di\u011fer aday \u00fclkelerden talep etmedi\u011fi hi\u00e7bir kriteri istemeyece\u011fini teyit etmesi de bu s\u00fcrecin devam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bizim i\u00e7in \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

-T\u00fcrkiye\u2019nin kat\u0131l\u0131m s\u00fcrecini y\u00f6netirken AB sizce neyi yanl\u0131\u015f yap\u0131yor?<\/p>\n

Bu yanl\u0131\u015flar\u0131n listesi maalesef olduk\u00e7a uzun ve olduk\u00e7a gerilere gidiyor. K\u0131br\u0131s konusunu T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fiyle ili\u015fkilendirmek belki de AB siyaset\u00e7ileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck hata olmu\u015ftur. AB, ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik taahh\u00fctlerini yerine getirmeyi de \u00e7o\u011fu zaman ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131r. Ek Protokol\u2019deki i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn serbest dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren h\u00fck\u00fcmler hi\u00e7bir zaman yerine getirilmemi\u015ftir. Yunanistan\u2019\u0131n \u00fcyeli\u011finin T\u00fcrkiye\u2019nin kat\u0131l\u0131m s\u00fcrecini etkilemeyece\u011fi yolunda verilen s\u00f6z tutulmam\u0131\u015ft\u0131r. AB, T\u00fcrkiye\u2019ye, di\u011fer aday \u00fclkelerden talep etmedi\u011fi istekler y\u00f6nelterek e\u015fi\u011fi y\u00fckseltmektedir. Bir\u00e7ok AB lideri, asl\u0131nda AB kararlar\u0131 gere\u011fi tam tersini yapmalar\u0131 gerekirken, ge\u00e7mi\u015fte ve bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a pozisyon almaktad\u0131rlar. Bu sayd\u0131klar\u0131m listenin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Bununla birlikte, ne biz ne de AB ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan hatalara tak\u0131l\u0131p kalmal\u0131y\u0131z. \u0130nan\u0131yorum ki en sonunda, T\u00fcrkiye AB\u2019ye \u00fcye olacak ve b\u00fct\u00fcn bu \u00f6\u011feler T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyelik s\u00fcrecinin renkli tarihi i\u00e7inde yerlerini alacaklard\u0131r.<\/p>\n

-Son y\u0131llarda ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fckseliyor. B\u00f6lgemizdeki baz\u0131 konularda iki \u00fclkenin birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gere\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Amerikan kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetinin manevra alan\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayaca\u011f\u0131na inan\u0131yor musunuz ve yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen gereksinimin ileriye d\u00f6n\u00fck olarak nas\u0131l kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n

Irak sava\u015f\u0131 ve akabinde Irak\u2019\u0131n i\u015fgali T\u00fcrk halk\u0131 taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir endi\u015feyle kar\u015f\u0131land\u0131. \u0130\u015fgal Kuzey Irak\u2019ta PKK\u2019y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi ve T\u00fcrkiye\u2019de ter\u00f6rizmin yeniden canlanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. ABD bu geli\u015fmeleri engellemedi\u011fi gibi T\u00fcrkiye ile somut bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7ine de girmedi. Bu geli\u015fme T\u00fcrkiye\u2019de Amerikan kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fckselmesinin ba\u015fta gelen nedenleri aras\u0131ndad\u0131r. Bu durum iki m\u00fcttefik \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkinin normal bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini \u015fimdi de zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Evet, Amerikal\u0131lar\u0131n hatalar\u0131 olmu\u015ftur ve bunun da bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaktad\u0131r. Ancak, Amerika\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 bu hik\u00e2yenin yaln\u0131zca bir yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Di\u011fer yar\u0131da AKP H\u00fck\u00fcmetinin Irak krizlerini son derece beceriksiz ve profesyonel olmayan bir \u015fekilde y\u00f6netmesi yer almaktad\u0131r. AKP, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 ikiy\u00fczl\u00fc bir politika izlemektedir. AKP, kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda ABD makamlar\u0131yla her konuda mutab\u0131k olur ve buna g\u00f6re davran\u0131rken, kamuoyuna y\u00f6nelik olarak en \u00fcst yetkililerinin a\u011fz\u0131ndan ABD\u2019nin politikalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u0131namaktad\u0131r.<\/p>\n

Son y\u0131llarda AKP H\u00fck\u00fcmetleri, T\u00fcrkiye\u2019nin sadece b\u00f6lgesel de\u011fil ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc iddias\u0131yla, d\u0131\u015f ili\u015fkilerde de\u011fi\u015fik ve artarak tek y\u00f6nl\u00fc bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7ine girmi\u015ftir. AKP T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f ili\u015fkilerini hassas ve k\u0131r\u0131lgan bir hale getirmi\u015ftir. ABD ile ili\u015fkilerimiz konusunda sorumluluk \u00fcstlenmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f, bunu yerine tek y\u00f6nl\u00fc politikalar\u0131n\u0131 ba\u015fka yerlerde daha rahat bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in ve di\u011fer i\u00e7 politika amaemelleri do\u011frultusunda kamuoyunu ABD aleyhine k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri yeniden, e\u015fitlik, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven ve sayg\u0131 ile birbirinin me\u015fru \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeye dayal\u0131 i\u015flevsel bir yola sokulmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fkiler \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu ili\u015fkiler istikrarl\u0131 ve \u00fcretici oldu\u011fu zaman bunun Orta Do\u011fu\u2019da ve di\u011fer b\u00f6lgelerdeki bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik \u00fczerinde de yap\u0131c\u0131 etkileri olur.<\/p>\n

CHP olarak Amerikal\u0131 m\u00fcttefiklerimizle, anla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z alanlar \u00fczerine yo\u011funla\u015fmaya ve anla\u015fmazl\u0131k alanlar\u0131m\u0131z\u0131 da azaltmaya y\u00f6nelik saydam bir ili\u015fki tesis etmeye \u00e7aba sarf edece\u011fiz.<\/p>\n

-K\u0131br\u0131s\u2019daki kilitlenmeyi a\u015fmak i\u00e7in stratejiniz ne olacak?<\/p>\n

K\u0131br\u0131s sorunu karma\u015f\u0131k bir konudur ve T\u00fcrkiye i\u00e7in hayati bir ulusal davad\u0131r. Bu sorun t\u00fcm taraflar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun \u015fekilde bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn temel parametreleri uzun s\u00fcre \u00f6nce belirlenmi\u015f ve bunun \u00fczerinde hem Birle\u015fmi\u015f Milletler hem de uluslararas\u0131 toplumca mutabakat sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim parametrelerin \u00f6z\u00fc, iki K\u0131br\u0131sl\u0131 liderin 23 May\u0131s 2008 tarihinde \u00fczerinde uzla\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 \u00fczere \u2018\u2019 \u0130ki kurucu devlet taraf\u0131ndan Ada\u2019daki iki halk\u0131n e\u015fitli\u011fine dayal\u0131 olarak olu\u015fturulacak federal bir ortakl\u0131kt\u0131r\u2019\u2019.<\/p>\n

\u00c7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck K\u0131br\u0131s Rum politikac\u0131lar\u0131ndaki siyasi irade yoksunlu\u011fu ve K\u0131br\u0131s Rumlar\u0131n\u0131n tutumu nedeniyle devam etmektedir. Bu, Annan plan\u0131 ile ilgili olarak yap\u0131lan referandumda a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

K\u0131br\u0131s sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilmeden AB\u2019ye kat\u0131lan K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n m\u00fczakereler yoluyla bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in samimi bir istekleri, niyetleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131br\u0131s sorunu tek yanl\u0131 tavizlerle \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fi gibi stat\u00fckonun da sonsuza kadar s\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. CHP Ada\u2019da iki taraf\u0131n da \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacak adil ve kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131na y\u00f6nelik t\u00fcm \u00e7abalar\u0131 te\u015fvik edecek ve destekleyecektir. Ayr\u0131ca, CHP olarak, K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131n\u0131n anla\u015fmazl\u0131\u011fa adil ve dengeli bir \u00e7\u00f6z\u00fcme y\u00f6nlendirilmesi i\u00e7in bir te\u015fvik edici unsur (m\u00fc\u015fevvik) yarat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz.<\/p>\n

-Ge\u00e7en on y\u0131l i\u00e7inde sivil-asker ili\u015fkilerine yeni dengeler getiren yasa de\u011fi\u015fikliklerini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bu alandaki yeni dinamiklerle ilgili endi\u015feleriniz var m\u0131 ve \u00fclkede sa\u011fl\u0131kl\u0131 sivil-asker ili\u015fkilerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in nelere ihtiya\u00e7 bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n

CHP askerin tamamen siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fine inanmaktad\u0131r. Siyaset sivillerin i\u015fidir. \u00c7a\u011fda\u015f demokrasilerde askerin yeri a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015ftir. Bu bizde de b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. CHP, askeri harcamalar\u0131n sivil harcamalarla ayn\u0131 denetime tabi tutulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Silahl\u0131 Kuvvetler\u2019den ihra\u00e7 edilenler haklar\u0131n\u0131 yarg\u0131 yoluyla arayabilmelidirler. Keza, asker ki\u015filerce i\u015flenen fakat askeri olmayan t\u00fcm ceza gerektiren eylemler sivil yarg\u0131ya tabi olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de Silahl\u0131 Kuvvetlerin \u00fclke tarihinde \u00f6zel bir yeri vard\u0131r. Silahl\u0131 Kuvvetler \u00fclkede sayg\u0131n bir kurumdur. CHP Silahl\u0131 Kuvvetleri, kurumun itibar\u0131n\u0131 koruyarak siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda tutacakt\u0131r. \u00dclkemizde \u00e7a\u011fda\u015f demokrasilerde ge\u00e7erli normlara uygun bir sivil-asker ili\u015fkisi olu\u015fturmak i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar\u0131 ataca\u011f\u0131z. Sivillerle askerler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 yeniden olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz.<\/p>\n

-T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131n ve toplumdaki konumunun g\u00fc\u00e7lendirilmesi hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? \u00d6zellikle kotalar, t\u00fcrban ve sosyal g\u00fcvenlik gibi somut politikalar \u00e7er\u00e7evesinde? Partiniz, kad\u0131n STK\u2019lar\u0131yla, kendi saflar\u0131ndaki kad\u0131n siyaset\u00e7ilerin say\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131rmak ve bu konuda yeni politikalar \u00fcretmek i\u00e7in temasa ge\u00e7ecek mi?<\/p>\n

Kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi yeni CHP\u2019nin \u00f6nceliklerinin ilk s\u0131ras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Hi\u00e7bir toplumun, kad\u0131n\u0131n e\u015fit ortakl\u0131\u011f\u0131 ve ortak \u00e7abas\u0131 olmadan tam kapasitesine eri\u015femeyece\u011fine inan\u0131yoruz. Ulusun siyasal, ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131n\u0131n t\u00fcm sekt\u00f6rlerinde kad\u0131nlar e\u015fit ve ortak olmadan anlaml\u0131 ilerlemeler sa\u011flanabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. CHP kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi kavram\u0131n\u0131 hayat\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcndelik bir ger\u00e7e\u011fi haline getirecektir. Kad\u0131n kollar\u0131m\u0131z yo\u011fun bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve t\u00fcm STK\u2019lar ile temas i\u00e7indeler. B\u00fcy\u00fck bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc kitlesi de bu y\u00f6nde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

CHP e\u011fitim alan\u0131nda \u00f6zellikle \u0131srarl\u0131 olacak ve k\u0131zlar\u0131n e\u011fitime erkek \u00e7ocuklarla e\u015fit eri\u015fimini sa\u011flayacakt\u0131r. Kad\u0131nlara \u00fclkenin sosyal ve ekonomik hayat\u0131nda yer alabilmelerini sa\u011flayacak imk\u00e2nlar sunarak ve kad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 buna te\u015fvik ederek onlar\u0131 eve kapal\u0131 kalmaktan kurtaraca\u011f\u0131z. CHP siyasette daha \u00e7ok kad\u0131n\u0131n yer almas\u0131na \u00f6zel bir \u00f6nem atfetmektedir. Bunun i\u00e7indir ki, partinin yap\u0131lanmas\u0131nda kad\u0131nlar i\u00e7in %20 kotas\u0131n\u0131 getirdik. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7imlerden sonra TBMM\u2019de \u00e7ok daha fazla say\u0131da CHP\u2019li milletvekili olacakt\u0131r.<\/p>\n

Temel projelerimizden Aile Sigortas\u0131, yoksul ailelere tam sosyal g\u00fcvenlik sunmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. CHP T\u00fcrkiye\u2019deki t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n e\u015fit, \u00f6zg\u00fcr ve kendine g\u00fcveni tam vatanda\u015flar olarak g\u00f6rmeyi arzulamaktad\u0131r. Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc gibi belirli konular\u0131 geni\u015f bir toplumsal uzla\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6zece\u011fiz.<\/p>\n

Kad\u0131n\u0131 ilgilendiren t\u00fcm \u00f6nlemlerin belirleyici k\u0131stas\u0131, \u00fclkemizin \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit vatanda\u015flar\u0131 olan kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile tutarl\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-\u00dcniversiteler ve gen\u00e7lik genellikle sosyal demokrat partiler i\u00e7in \u00f6nemli bir taban olu\u015fturmaktad\u0131r. CHP\u2019nin bu potansiyeli gere\u011fince de\u011ferlendirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Bu alanda nas\u0131l bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/p>\n

\u00dcniversitelerde ya da ba\u015fka yerlerde gen\u00e7lik CHP\u2019nin s\u00fcrekli \u00f6nceli\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bug\u00fcn CHP, gen\u00e7li\u011fin \u00fclkenin gelece\u011fini sahiplenmesi i\u00e7in yo\u011fun ve s\u00fcrekli bir \u00e7aba i\u00e7indedir. Gen\u00e7lik kollar\u0131m\u0131z yenilenmi\u015ftir ve \u00e7ok faaldir. Kendilerini geni\u015f bir gen\u00e7 g\u00f6n\u00fcll\u00fcler grubu desteklemektedir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fcniversite mezunlar\u0131n\u0131n %25\u2019i ya i\u015fsiz ya da yeterli i\u015f imkanlar\u0131na sahip de\u011filler. Pek \u00e7ok gen\u00e7 istedi\u011fi \u00fcniversitelere girememektedir. \u00dcniversite har\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011fu i\u00e7in e\u011fitimi engelleyici bir tutarda ve kamp\u00fcslerde \u00f6zg\u00fcrl\u00fckkten bahsedemiyoruz. E\u011fitim kalitesi \u00e7o\u011fu zaman d\u00fc\u015f\u00fck ve son derece e\u015fitsiz. \u00d6\u011frencilere polis m\u00fcdahale etmedi\u011fi zaman Y\u00d6K ya\u015famlar\u0131na ve e\u011fitimlerine kar\u0131\u015fabilmektedir. CHP y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin kalitesini iyile\u015ftirecektir. B\u00fct\u00fcn d\u00fczeylerdeki e\u011fitim bilgiye dayal\u0131 e\u011fitim olacakt\u0131r. Y\u00d6K\u2019\u00fc kald\u0131raca\u011f\u0131z. \u00dcniversitelerin bilimsel, mali ve y\u00f6netsel \u00f6zerkli\u011fini yeniden tesis edece\u011fiz. Parti program\u0131m\u0131z\u0131n temel unsurlar\u0131ndan biri gen\u00e7ler i\u00e7in istihdam yaratmakt\u0131r. Keza gen\u00e7leri siyasette aktif olmaya cesaretlendirmek ve bu konuda kendilerine yard\u0131m etmek istiyoruz. Parti Meclisimizde \u00e7ok say\u0131da gen\u00e7 politikac\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z g\u00f6steri\u015f ama\u00e7l\u0131 de\u011fil, gen\u00e7lerin t\u00fcm sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeye y\u00f6nelik kapsay\u0131c\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Gen\u00e7ler gelece\u011fimizdir. Onlara bu g\u00f6zle bak\u0131yoruz.<\/p>\n

-T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrtler sosyal demokrat taban\u0131n par\u00e7as\u0131yd\u0131lar, ancak son on y\u0131l i\u00e7indeki CHP politikalar\u0131 K\u00fcrt oylar\u0131nda ciddi bir kayba yol a\u00e7t\u0131. K\u00fcrt oylar\u0131n\u0131 yeniden kendi sosyal demokrat vizyonunuza nas\u0131l \u00e7ekeceksiniz?<\/p>\n

CHP\u2019yi siyaset sahnesinde yeniden bir \u00e7ekim merkezi haline getiren \u015fey, partimizin T\u00fcrkiye\u2019nin t\u00fcm halk\u0131yla ba\u011flar\u0131n\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak yeniden g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir d\u0131\u015flanma yoktur. Hi\u00e7bir engel yoktur. CHP t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131zdan herhangi bir grubun sorunlar\u0131 bizim sorunlar\u0131m\u0131zd\u0131r. Etnik kimlik temel bir veridir ve bunu kendi kimliklerinin bir \u00f6\u011fesi olarak g\u00f6ren ve belirten herkes bunu yapmakta \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. Ancak, etnik kimlik halk\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7e\u015fitli katmanlar\u0131 i\u00e7in bir ayr\u0131\u015fma de\u011fil, birle\u015fme unsuru olmal\u0131d\u0131r. Bizim felsefemize g\u00f6re etnik ya da dini temele dayal\u0131 siyasal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel ayr\u0131l\u0131k duvarlar\u0131 in\u015fa etmek demokrasi ve sosyal adaletle ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n

Demokrasi sorunlara hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve kanunlar \u00f6n\u00fcnde t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n\u0131 e\u015fitli\u011fi temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. CHP \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00e7o\u011fulculuk ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131k vaat etmektedir. B\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 giderme s\u00f6z\u00fc veriyoruz. Sorunun t\u00fcm belirtilerini \u00e7ok boyutlu bir programla \u00e7\u00f6zme s\u00f6z\u00fc veriyoruz. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ki\u015fisel ya da kollektif kimli\u011fini olu\u015fturan t\u00fcm de\u011fi\u015fik \u00f6\u011felerden (\u0131rki, etnik, dini, mezhepsel, cinsiyet, k\u00fclt\u00fcrel v.s.) neticede e\u015fit vatanda\u015flar meydana gelmektedir.<\/p>\n

-Mevcut H\u00fck\u00fcmete y\u00f6nelik Alevi beklentileri tatmink\u00e2r bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmad\u0131. Aleviler geleneksel olarak sosyal demokratlara oy vermekle beraber, CHP de desteklerini kaybediyor. Gelecek se\u00e7imlerde Alevi oylar\u0131n\u0131 kendinize nas\u0131l \u00e7ekmeyi ve se\u00e7imlerden sonra Alevi taleplerini nas\u0131l kar\u015f\u0131lamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n

CHP\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019deki Alevi sorunu ile ilgili cevab\u0131 k\u0131sa ve a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6yle bir sorunun varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk demokrasisi i\u00e7in bir utan\u00e7t\u0131r. Alevi toplumu kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi ibadet yerlerinde istedikleri gibi ya\u015fama, hayatlar\u0131n\u0131 nas\u0131l uygun g\u00f6r\u00fcyorlarsa o \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrme hakk\u0131na sahiptir. Bir hukuk ve kanun devletinde toplum i\u00e7inde baz\u0131lar\u0131na tan\u0131nan haklar belirli bir toplumdan esirgenemez. Ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli olan t\u00fcm uygulamalar Aleviler i\u00e7in de aynen ge\u00e7erli olmal\u0131d\u0131r. CHP bu konuyu oy getirici bir mesele olarak de\u011fil temel bir insan haklar\u0131 konusu olarak g\u00f6rmektedir. CHP \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7imleri halk\u0131m\u0131z aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 kullanarak de\u011fil, halk\u0131m\u0131z\u0131n temel gereksinimleriyle, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, sayg\u0131, insan olma ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck isteklerine cevap verecek ge\u00e7erli \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle kazanmay\u0131 planlamaktad\u0131r.<\/p>\n

-Okullarda zorunlu din dersine ili\u015fkin tutumunuz nedir? Bu ba\u011flamda Diyanet kurumunun sizin laiklik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131zdaki yeri nedir?<\/p>\n

CHP\u2019nin okullarda zorunlu din derslerine ili\u015fkin tutumu, zorunlu din dersinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir. Bu dersi kald\u0131raca\u011f\u0131z ve yerine Anayasam\u0131z\u0131n temel h\u00fck\u00fcmleriyle uyumlu bir \u015fekilde t\u00fcm din ve inan\u00e7lar\u0131 kapsayacak tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel temele dayal\u0131 dersler koyaca\u011f\u0131z. Bizimki gibi laik bir rejimde okullar inan\u00e7 propagandas\u0131na alet edilemez.<\/p>\n

Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 gerekli bir kurumdur. Ancak h\u00e2lihaz\u0131r konumuyla b\u00f6yle bir kurulu\u015ftan beklenen g\u00f6revi kar\u015f\u0131layamamaktad\u0131r. \u015eimdiki haliyle ancak alan\u0131ndaki temel g\u00f6rev ve i\u015flevleri yerine getirebilmektedir. Oysa daha fazlas\u0131n\u0131 yapabilmelidir. Kapsay\u0131c\u0131 olmal\u0131 ve dinin siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 reforma tabi tutulmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir reformun y\u00f6nlendirici ilkeleri Anayasam\u0131z\u0131n h\u00fck\u00fcmleri ve de\u011fi\u015fik din ve inan\u00e7lara sahip t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n gereksinimleri olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusuna ve \u00f6zellikle 301. madde konusuna nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/p>\n

\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7bir k\u0131s\u0131tlamaya tabi olmamal\u0131d\u0131r. Mevcut t\u00fcm k\u0131s\u0131tlamalar ve engeller kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Avrupa Konseyi\u2019nin Stat\u00fcs\u00fc ve A\u0130HM\u2019in i\u00e7tihatlar\u0131yla da tutarl\u0131 olmam\u0131z gerekmektedir. Bug\u00fcn ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00f6zellikle bas\u0131n b\u00fcy\u00fck bask\u0131lar alt\u0131ndad\u0131r. Herkes telefon ve ortam dinlemesi endi\u015fesi i\u00e7indedir. Biz bu utan\u00e7 verici uygulamalara kesinlikle son verilmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019yi ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc alan\u0131nda en y\u00fcksek standartlara \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. Bu 301. madde i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokrasinin olmazsa olmaz bir k\u0131stas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-CHP 2008 y\u0131l\u0131nda Vak\u0131flar Yasas\u0131n\u0131, \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131k haklar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri nedeniyle Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bu uygulaman\u0131n savunucular\u0131ndan biriydiniz. Bu \u00fclkenin gayrim\u00fcslim vatanda\u015flar\u0131n\u0131n haklar\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nedir?<\/p>\n

Gayrim\u00fcslim az\u0131nl\u0131klar\u0131m\u0131z bize tarihimizin de\u011ferli emanetleridir. Onlar\u0131n hak ve ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in her \u015feyin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi inanc\u0131nday\u0131z.<\/p>\n

T\u00fcrkiye hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dayal\u0131 bir demokrasi olmak azminde ve iddias\u0131ndad\u0131r. Az\u0131nl\u0131klar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 antla\u015fmalardan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerimiz de vard\u0131r. Toplum olarak de\u011fer ve ideallerimizle tutarl\u0131 olmak zorunday\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019nin, az\u0131nl\u0131klar\u0131na en y\u00fcksek g\u00fcvenlik, refah ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak t\u00fcm d\u00fcnyaya \u00f6rnek olmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu T\u00fcrkiye\u2019yi laik bir Cumhuriyet olarak daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lacak bir unsurdur.<\/p>\n

-AKP H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin “kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun” politikalar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir? Bu b\u00f6lgesel politikalar \u0130srail, Azerbaycan, ABD ve NATO gibi geleneksel m\u00fcttefiklerle ili\u015fkilere olumsuz etkide bulunuyor mu?<\/p>\n

A\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek gerekirse, AKP h\u00fck\u00fcmetinin izledi\u011fi “kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun” politikas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu, hatta bir\u00e7ok durumda ters tepti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130lerde daha vahim sonu\u00e7lar da beklenebilecek olmakla birlikte, bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bedellerini \u015fimdiden g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Azerbaycan ile ili\u015fkilerimizin durumu \u00f6rneklerden sadece biridir. Kom\u015fularla iyi ili\u015fkiler \u2013T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n geleneksel bir hedefi- yeni bir kavram de\u011fildir. Bu kavram Cumhuriyetimizin kurulu\u015f y\u0131llar\u0131ndan beri T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131na y\u00f6n vermi\u015ftir. Atat\u00fcrk kom\u015fular\u0131m\u0131zla ili\u015fkilerimizi iyile\u015ftirmeye ve onlarla ittifaklar kurmaya \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir. Politika olarak bu yakla\u015f\u0131m yeni de\u011fildir. Yeni olan bu politikaya verilen g\u00f6steri\u015fli ad, ger\u00e7ekleri \u00fclkemiz aleyhine bozan \u2018\u2019s\u0131f\u0131r sorun\u2019\u2019 tekerlemesidir! Ge\u00e7mi\u015f uygulamadan farkl\u0131 olan, AKP\u2019nin bu politika ile ula\u015f\u0131lmak istenen hedefi \u0131skalamas\u0131d\u0131r! AKP\u2019nin iktidara geldi\u011fi 2002 y\u0131l\u0131ndan bu g\u00fcne kom\u015fular\u0131m\u0131zla aram\u0131zda mevcut sorunlar\u0131n hepsi \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. Kom\u015fular\u0131m\u0131zla ticari ve ekonomik ili\u015fkilerimizin artmas\u0131 iyi bir \u015feydir, ancak bu \u2018\u2019s\u0131f\u0131r sorun\u2019\u2019 siyasetinin ba\u015far\u0131s\u0131 demek de\u011fildir. Sorunlar aynen devam etti\u011fi gibi neredeyse t\u00fcm kom\u015fular\u0131m\u0131zla ili\u015fkilerimizde s\u00fcrekli yeni s\u0131k\u0131nt\u0131lar meydana gelmektedir.<\/p>\n

Daha geni\u015f bir kapsamda, T\u00fcrkiye, b\u00f6lgesel politikalar\u0131 nedeniyle Avro-Atlantik camias\u0131na mensup m\u00fcttefikleri ile de aras\u0131na mesafe koymaktad\u0131r. \u0130srail ile bozulan ili\u015fkiler, T\u00fcrkiye\u2019yi Orta-Do\u011fu bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde anlaml\u0131 bir rol oynama olana\u011f\u0131ndan mahrum k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Arap-\u0130srail anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k g\u00fcvenilir bir arac\u0131 de\u011fil, bir taraf olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r.<\/p>\n

-T\u00fcrkiye, Brezilya ile birlikte \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer emellerine ili\u015fkin BM G\u00fcvenlik Konseyi oylamas\u0131nda olumsuz oy kulland\u0131. Bu oylamada yetki sizde olsayd\u0131 tutumunuz ne olurdu? \u00d6te yandan, NATO\u2019nun f\u00fcze kalkan\u0131 sistemine kat\u0131lma hususundaki teredd\u00fctl\u00fc karar konusundaki tutumunuz ne olurdu?<\/p>\n

\u0130ran \u00f6nemli bir b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 ve bizim de de\u011ferli bir kom\u015fumuzdur. \u0130ran, kendisini d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin tehdidi alt\u0131nda hissetmekte ve bu nedenle me\u015fru g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r. ABD ve di\u011fer \u00fclkeler \u0130ran\u2019\u0131 gizli bir n\u00fckleer silah program\u0131 y\u00fcr\u00fctmekle su\u00e7lamaktad\u0131rlar. \u0130ran bunu reddetmekte ve program\u0131n\u0131n n\u00fckleer enerjinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011funu belirtmektedir. Ancak, \u0130ran \u015feffaf olmal\u0131d\u0131r ve kendisinin de taraf oldu\u011fu N\u00fckleer Silahlar\u0131n Yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00d6nleme Antla\u015fmas\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine uymak zorundad\u0131r. N\u00fckleer bir \u0130ran b\u00f6lgeyi daha da istikrars\u0131zla\u015ft\u0131racak ve T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00f6nde gelen bir oyuncusu oldu\u011fu bu b\u00f6lgedeki hassas dengeleri de\u011fi\u015ftirecektir.<\/p>\n

CHP, bu konuyu diplomatik yollardan \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmak i\u00e7in, uluslararas\u0131 toplum ile uyum i\u00e7inde \u00e7aba sarf edecektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Lizbon\u2019daki NATO zirvesinde f\u00fcze savunma prensibini imzalamas\u0131 do\u011fru bir karard\u0131r. NATO, hala Avro-Atlantik sisteminin temel savunma \u00e7\u0131pas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik herhangi bir tehdidin esas itibariyle kom\u015fular\u0131ndan gelmesi beklenmelidir. F\u00fcze savunmas\u0131 a\u015famas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 hen\u00fcz m\u00fczakere konusudur. CHP, bu alanda \u00fczerinde uzla\u015fma sa\u011flanacak olan ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n hem T\u00fcrkiye\u2019nin gereksinimlerini hem de \u00f6zel ko\u015fullar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterecektir.<\/p>\n

-Son zamanlarda d\u00fcnya g\u00fcndemini sarsan ve Arap \u00fclkelerinde h\u0131zla yay\u0131lan halk ayaklanmalar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n

CHP Tunus\u2019ta ba\u015flay\u0131p daha sonra Yemen\u2019e s\u0131\u00e7rayan, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00dcrd\u00fcn ve M\u0131s\u0131r\u2019da devam ederek M\u00fcbarek rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7an geli\u015fmeleri yak\u0131ndan izlemektedir. Son g\u00fcnlerde de Bahreyn ve Libya\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen olaylar\u0131 da takip ediyoruz. Bu halk ayaklanmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda meydana gelen can kay\u0131plar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fc duyuyoruz. \u0130lgili \u00fclkelerin ve di\u011fer Arap uluslar\u0131n\u0131n yetkililerine sivil g\u00f6stericilere kar\u015f\u0131 kuvvet kullanmama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyoruz. Arap halk\u0131 yeterince ac\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir. Hi\u00e7bir polis \u00f6nlemi ya da herhangi bir g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 bu ayaklanmalar\u0131 engelleyemeyecektir. Art\u0131k daha yayg\u0131n bir demokrasi ve refah\u0131n ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011finin daha adil sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken de\u011fi\u015fim ve reformlar\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015ftir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, insan haklar\u0131na sayg\u0131, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin bu toplumlardaki de\u011fi\u015fim hedefleri aras\u0131nda yer almas\u0131 gerekmektedir. CHP, Arap halklar\u0131n\u0131n demokratik talep ve emellerinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve ileriye d\u00f6n\u00fck bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in ilgili h\u00fck\u00fcmetler, me\u015fru siyasi partiler ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n

Kaynak : Cumhuriyet Haber Portal\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n

“Turkish Policy Quarterly” dergisinin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, “T\u00fcrkiye, t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n inan\u00e7lar\u0131, etnik k\u00f6kenleri, cinsiyetleri, bedeni engelleri ne olursa olsun kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit olacaklar\u0131 ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fine sahip bulunacaklar\u0131 bir \u00fclke olmal\u0131d\u0131r” dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-29938","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29938"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29938\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}