{"id":24053,"date":"2010-07-01T12:09:48","date_gmt":"2010-07-01T12:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=24053"},"modified":"2010-07-01T12:09:48","modified_gmt":"2010-07-01T12:09:48","slug":"anayasaya-gore-basbakan-neyin-basi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=24053","title":{"rendered":"Anayasa&#8217;ya G\u00f6re Ba\u015fbakan Neyin Ba\u015f\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/205.jpg\"  class=\"lightview\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-24054\" src=\"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/205.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"175\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Say\u0131n Ba\u015fbakan, \u201c<strong>davet<\/strong>\u201d krizi nedeniyle muhalefet partilerine verdi\u011fi yan\u0131tta \u201c<strong>Ben Ba\u015fbakan\u0131m. Y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131y\u0131m<\/strong>\u201d demi\u015ftir. Acaba ger\u00e7ekten Ba\u015fbakan y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 m\u0131d\u0131r? <!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Parlamenter sistemi kabul eden \u00fclkelerde y\u00fcr\u00fctme, tek\u00e7i (monist, \u00fcniter) ya da ikici (dualist) yap\u0131da olu\u015fturulmu\u015ftur. Tek\u00e7i y\u00fcr\u00fctmeye \u00f6rnek k\u0131saca \u201c<strong>Ba\u015fkanl\u0131k<\/strong>\u201d sistemidir. Bu sistemde ba\u015fkan, ku\u015fkusuz y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131d\u0131r. \u0130kici sistemde ise, y\u00fcr\u00fctme yetki ve g\u00f6revi bir ki\u015fi (devlet ba\u015fkan\u0131) ile bir kurul (bakanlar kurulu) aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasam\u0131zda ikici sistem kabul edilmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n 8. maddesine g\u00f6re, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Bakanlar Kurulu\u2019ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Devlet Ba\u015fkan\u0131 olan Cumhurba\u015fkan\u0131, Anayasa\u2019ya g\u00f6re y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n, kuramsal ve kuralsal olarak tarafs\u0131z kanad\u0131n\u0131, Bakanlar Kurulu ise siyasal kanad\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bakanlar Kurulu, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n \u201c<strong>icra<\/strong>\u201d, yani y\u00fcr\u00fctmeyi fiilen elinde bulunduran b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasam\u0131z\u0131n 105. maddesine g\u00f6re, Bakanlar Kurulu kararlar\u0131 ile ortak kararnameler Cumhurba\u015fkan\u0131 imzalamadan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giremez, hukuken tamamlanm\u0131\u015f say\u0131lamaz ve h\u00fck\u00fcm ifade etmez. Yine Anayasa\u2019n\u0131n 104 ve 109. maddelerine g\u00f6re Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fbakan\u2019\u0131 atar, gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc durumlarda Bakanlar Kurulu\u2019na ba\u015fkanl\u0131k eder ya da Bakanlar Kurulu\u2019nu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcm bu kurallar\u0131n birlikte okunup de\u011ferlendirilmesinden <strong>Ba\u015fbakan\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 olmas\u0131na olanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131l\u0131r<\/strong>. Ba\u015fbakan olsa olsa y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n siyasal kanad\u0131n\u0131 olu\u015fturan <strong>Bakanlar Kurulu\u2019nun ba\u015f\u0131d\u0131r<\/strong>. Nitekim, Anayasa\u2019n\u0131n 112. maddesinde de Ba\u015fbakan\u2019\u0131n, Bakanlar Kurulu\u2019nun ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fbakan bu nedenle bakanl\u0131klar aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fini sa\u011flamakla, h\u00fck\u00fcmetin genel siyasetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini ve bakanlar\u0131n g\u00f6revlerini Anayasa ve yasalara uygun olarak yerine getirmelerini g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda, devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n bir kanad\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu y\u00fcr\u00fctme organ\u0131nda Ba\u015fbakan\u2019\u0131n \u201c<strong>y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131<\/strong>\u201d olmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Bu durumda, olsa olsa <strong>Cumhurba\u015fkan\u0131<\/strong>\u2019n\u0131n \u201c<strong>y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131<\/strong>\u201d olmas\u0131ndan s\u00f6z edilebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nitekim, 1982 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 104. ve 105. maddeleriyle hemen hemen ayn\u0131 kurallar\u0131 i\u00e7eren, 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 97 ve 98. maddelerinin gerek\u00e7esinde, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 oldu\u011fu, Bakanlar Kurulu\u2019na ba\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 olmas\u0131n\u0131n do\u011fal sonucu bulundu\u011fu anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131nda da, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 oldu\u011fu ifade edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcm bu kural, karar ve a\u00e7\u0131klamalardan yola \u00e7\u0131k\u0131larak, Ba\u015fbakan\u2019\u0131n \u201c<strong>y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131<\/strong>\u201d oldu\u011fu de\u011ferlendirmesine kat\u0131lmak olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\">B\u00fclent Serim &#8211; Anayasa Mahkemesi Eski Genel Sekreteri<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.odatv.com\/n.php?n=anayasaya-gore-basbakan-neyin-basi-0107101200\" target=\"_parent\">Kaynak : Odatv.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Say\u0131n Ba\u015fbakan, \u201cdavet\u201d krizi nedeniyle muhalefet partilerine verdi\u011fi yan\u0131tta \u201cBen Ba\u015fbakan\u0131m. Y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131y\u0131m\u201d demi\u015ftir. Acaba ger\u00e7ekten Ba\u015fbakan y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 m\u0131d\u0131r? <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-24053","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24053\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}