{"id":20398,"date":"2010-03-11T10:18:57","date_gmt":"2010-03-11T08:18:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=20398"},"modified":"2010-03-11T10:18:57","modified_gmt":"2010-03-11T08:18:57","slug":"ingiliz-gizli-arsivlerinden-12-mart","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=20398","title":{"rendered":"\u0130ngiliz gizli ar\u015fivlerinden 12 Mart"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0130ngiliz gizli ar\u015fivine giren VATAN, 12 Mart 1971 Muht\u0131ras\u0131’ndan bir g\u00fcn \u00f6nce, G.Kurmay’a gelen beli tabancal\u0131 albayla komutanlar aras\u0131nda ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen \u015fok edici olay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. <\/p>\n

BA\u015eLARKEN… <\/span><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik tek ki\u015finin \u00fcr\u00fcn\u00fc \u201cOne man show\u201d de\u011fildir. Bir\u00e7ok meslekte oldu\u011fu gibi uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan bir ekibin i\u015fidir. Bazen gazete i\u00e7inde haberin en k\u0131y\u0131s\u0131nda kalan en \u00f6nemsiz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ki\u015filer okudu\u011funuz haberin en \u00f6nemli a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131d\u0131r. Onlar olmazsa haber de olmaz. Bunu y\u0131llar \u00f6nce Ortado\u011fu\u2019da habercilik yaparken ya\u015fad\u0131m. TV ekipleri o zaman\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re kameraman, ses teknisyeni ve prod\u00fckt\u00f6r\/y\u00f6netmen olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ki\u015fiden olu\u015furdu ama ekibin can damar\u0131 \u201cPigeon-G\u00fcvercin\u201d denen b\u00f6lgeyi iyi tan\u0131yan yerel biri olurdu. \u00c7ekim bitince film ona verilirdi. G\u00fcvercinler AP, UPI, Reuters gibi b\u00fcy\u00fck ajanslar\u0131n, Life, Paris Match, Stern gibi dergilerin foto muhabirlerine de servis verirdi. \u201cG\u00fcvercin\u201d kimi zaman may\u0131nl\u0131 arazileri a\u015far, kimi zaman yayl\u0131m ate\u015fi alt\u0131nda yol al\u0131r, sonunda filmi en yak\u0131n uydu nakil istasyonunun bulundu\u011fu yere ula\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Bu yolculuk bazen saatler bazen g\u00fcnler s\u00fcrerdi. Bazen \u201cg\u00fcvercin\u201d vurulurdu. \u00d6len gazeteci olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ad\u0131 dahi duyulmazd\u0131. \u0130zleyiciler, okuyucular bu ger\u00e7e\u011fi bilmezdi ama t\u00fcm sava\u015f muhabirleri \u201cg\u00fcvercinlerin\u201d \u00f6nemini iyi bilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ads\u0131z kahramanlar olmazsa haber de olmazd\u0131. G\u00fcvercinler gazetecilik mesle\u011finin hi\u00e7bir d\u00f6neminde eksik olmad\u0131. Yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131nda, dergicilikte, radyoculukta her zaman haz\u0131rlanan haberlerin can damar\u0131 oldular. Bazen sava\u015f alan\u0131nda, bazen bir merkezde, bilgisayar \u00f6n\u00fcnde veya telefon ba\u015f\u0131nda g\u00f6revlerini yapt\u0131lar. \u00c7o\u011fu zaman bir \u00f6m\u00fcr boyu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yay\u0131n organlar\u0131nda isimlerinden dip notlar\u0131nda bile bahsedilmedi. Ama onlar size ula\u015fan haberlerin ads\u0131z ger\u00e7ek kahramanlar\u0131d\u0131r. Ne man\u015fetlerde foto\u011fraflar\u0131 olur, ne de haberlerin alt\u0131nda imzalar\u0131. Ama onlar olmazsa haber olmaz!<\/p>\n

\u0130ngiliz ar\u015fivlerinde 12 Mart ile ilgili 3 bine yak\u0131n belge var. Bunlar \u201ch\u0131zl\u0131 okuma tekni\u011fiyle\u201d ay\u0131kland\u0131 ve tasnif edildi. Sonunda bu dizi haz\u0131rland\u0131. Bu dizi bir ki\u015finin de\u011fil U\u011fur Ko\u00e7ba\u015f y\u00f6netimindeki Vatan D\u0131\u015f Haberler Servisi\u2019nin Eren \u00c7elik, \u0130smail \u015eahin, \u00d6zer \u00d6zbayraktar, Damla Tanla ve Yi\u011fit Kaytmaz\u2019dan olu\u015fan gen\u00e7 ve dinamik kadrosunun \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Cuntac\u0131 albay\u0131 Ta\u011fma\u00e7\u2019\u0131n tabancas\u0131yla vurdular! <\/strong><\/p>\n

\u0130ngiliz ar\u015fivlerindeki \u015fifreli bir mesaj, 12 Mart Muht\u0131ras\u0131\u2019ndan bir g\u00fcn \u00f6nce Genelkurmay\u2019da ya\u015fanan \u015foke edici bir olay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. TSK i\u00e7indeki cuntan\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc bir albay\u0131n G.Kurmay Ba\u015fkan\u0131 Ta\u011fma\u00e7\u2019\u0131n silah\u0131yla vuruldu\u011fu iddia edildi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti siyaset tarihine \u201c12 Mart muht\u0131ras\u0131\u201d olarak ge\u00e7en olay T\u00fcrk siyasetinde y\u0131llarca devam edecek yeni bir darbe s\u00fcrecini ba\u015flatm\u0131\u015f ve muht\u0131ra ile Demirel h\u00fck\u00fcmetinin istifa ettirilmesi sonras\u0131nda bir t\u00fcrl\u00fc diki\u015f tutmayan siyaset sadece 9 y\u0131l sonra 1980\u2019de gelen 12 Eyl\u00fcl darbesiyle bir kez daha depreme u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngiliz D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n gizli ar\u015fivlerinde yer alan \u015fifreli bir not i\u015fte bu zincirleme sallant\u0131y\u0131 yaratan muht\u0131ran\u0131n hemen 1 g\u00fcn \u00f6ncesinde Genelkurmay Kararg\u00e2h\u0131\u2019nda ya\u015fanan ve 39 y\u0131ld\u0131r perde arkas\u0131nda kalan bir olay\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130ngiltere\u2019nin Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nden \u0130ngiliz Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na \u201ccypher\u201d yani \u015fifreli koduyla g\u00f6nderildi\u011fi g\u00f6r\u00fclen belgede Ankara\u2019daki Genelkurmay Kararg\u00e2h\u0131\u2019nda 11 Mart\u2019ta d\u00fczenlenen ve h\u00fck\u00fcmete ne t\u00fcr bir muht\u0131ra verilece\u011finin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kuvvet komutanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda ya\u015fanan \u015foke edici dakikalar bir istihbarat kayna\u011f\u0131na dayan\u0131larak anlat\u0131l\u0131yordu. \u0130\u015fte ya\u015fananlar:<\/p>\n

11 Mart\u2019ta T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine \u00fcltimatom iletilmeden bir g\u00fcn \u00f6nce Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Memduh Ta\u011fma\u00e7, Deniz, Hava ve Kara Kuvvetleri Komutanlar\u0131\u2019yla birlikte Ankara\u2019daki Genelkurmay Karargah\u0131\u2019nda topland\u0131. Ama\u00e7, h\u00fck\u00fcmetin etkisizli\u011fine ordunun ne \u015fekilde bir m\u00fcdahalede bulunmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi sa\u011flamakt\u0131. Kritik toplant\u0131 bir albay\u0131n kap\u0131y\u0131 a\u00e7arak i\u00e7eri girmesiyle b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Belinde silah\u0131 vard\u0131. Elinde ise bir bildiri. Albay h\u0131zl\u0131 ad\u0131mlarla yakla\u015ft\u0131 ve Ta\u011fma\u00e7\u2019\u0131n masas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne bildiriyi b\u0131rakt\u0131. Bu belgenin komutanlar\u0131 h\u00fck\u00fcmeti devirmek i\u00e7in harekete ge\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131ran bir manifesto oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bildirinin alt\u0131nda bir\u00e7ok general ve albay\u0131n da imzas\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Memduh Ta\u011fma\u00e7 bu \u201csilahl\u0131 \u00fcltimatoma\u201d ayn\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. \u00c7ekmecesini a\u00e7t\u0131, silah\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p masan\u0131n \u00fczerine koydu. Albay\u0131n geri ad\u0131m atmamas\u0131 sonras\u0131nda ya\u015fanan gergin saniyeler \u015foke edici bir olayla sona erdi. Kuvvet komutanlar\u0131ndan biri, ani bir hamleyle Ta\u011fma\u00e7\u2019\u0131n silah\u0131n\u0131 masan\u0131n \u00fczerinden kapt\u0131 ve albaya do\u011fru \u00e7evirerek ate\u015fledi. Vurulan albay yere y\u0131\u011f\u0131ld\u0131 ve bu olay Genelkurmay Komuta kademesine kar\u015f\u0131 ayaklanan Silahl\u0131 Kuvvetler i\u00e7indeki cuntan\u0131n da sonu oldu. Ta\u011fma\u00e7 ve ekibi ertesi g\u00fcn muht\u0131ray\u0131 verdi ve Demirel h\u00fck\u00fcmetini devirdi. Ard\u0131ndan cuntac\u0131 ekibi temizlemek i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye bast\u0131. Cuntac\u0131 5 General, 1 Amiral ve 35 Albay, 16 Mart\u2019ta al\u0131nan bir kararla emekliye sevkedildi. Bu karar, d\u00f6nemin gazetelerine man\u015fet oldu. Emekliliklerin TSK i\u00e7indeki bir cuntan\u0131n tasfiyesi oldu\u011fu yorumlar\u0131 yap\u0131ld\u0131. Ancak Genelkurmay Kararg\u00e2h\u0131\u2019nda ya\u015fanan olay hi\u00e7bir zaman g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmad\u0131. Muht\u0131radan 5 g\u00fcn sonra silahl\u0131 kuvvetlerde \u201cordunun \u015fahinleri\u201d olarak bilinen T\u00fcmgeneral Celil G\u00fcrkan, Hava Tu\u011famiral Ayd\u0131n Kiri\u015fo\u011flu ve Deniz Tu\u011famiral Vedii Bilget\u2019in de bulundu\u011fu bir grup subay\u0131n tasfiye edilmesi dikkat \u00e7ekici bir geli\u015fme olarak yorumlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u0130lk muht\u0131ra yorumu: Demokrasi i\u00e7in yap\u0131ld\u0131 <\/strong><\/p>\n

13 Mart 1971 <\/strong><\/p>\n

\u0130ngiltere B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nden D\u0131\u015fi\u015fleri\u2019ne bilgi notu:<\/p>\n

Ordu anayasaya ayk\u0131r\u0131 hareket ettiyse de genel g\u00f6r\u00fc\u015f bunu demokrasiyi korumak i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Ankara sakin, \u015fiddet olaylar\u0131 ya da g\u00f6steriler duyulmuyor. Yeni ba\u015fbakan\u0131 tahmin etmek zor. \u00dclkede ya da d\u0131\u015f politikada dramatik bir de\u011fi\u015fim beklenmiyor.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmeti d\u00fc\u015f\u00fcren s\u00f6zler! <\/strong><\/p>\n

S\u00fcleyman Demirel\u2019in Adalet Partisi\u2019nin iktidara gelmesinden iki y\u0131l sonra, ordu sol ve sa\u011f gruplar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek, 12 Mart 1971 tarihinde h\u00fck\u00fcmete muht\u0131ra verdi. Muht\u0131rada, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 ve kuvvet komutanlar\u0131n\u0131n imzas\u0131 vard\u0131. Demirel h\u00fck\u00fcmeti istifa etmek zorunda kald\u0131. \u0130\u015fte o metin:<\/p>\n

1<\/strong>– Meclis ve h\u00fck\u00fcmet, s\u00fcregelen tutum, g\u00f6r\u00fc\u015f ve icraatlar\u0131yla yurdumuzu anar\u015fi, karde\u015f kavgas\u0131, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar i\u00e7ine sokmu\u015f, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bize hedef verdi\u011fi uygarl\u0131k seviyesine ula\u015fmak \u00fcmidini kamuoyunda yitirmi\u015f ve anayasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc reformlar\u0131 tahakkuk ettirememi\u015f olup, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin gelece\u011fi a\u011f\u0131r bir tehlike i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

2<\/strong>– T\u00fcrk milletinin ve sinesinden \u00e7\u0131kan Silahl\u0131<\/p>\n

Kuvvetleri\u2019nin bu vahim ortam hakk\u0131nda duydu\u011fu \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u00fcmitsizli\u011fini giderecek \u00e7arelerin, partiler\u00fcst\u00fc bir anlay\u0131\u015fla meclislerimizce de\u011ferlendirilerek mevcut anar\u015fik durumu giderecek anayasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc reformlar\u0131 Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc bir g\u00f6r\u00fc\u015fle ele alacak ve ink\u0131lap kanunlar\u0131n\u0131 uygulayacak kuvvetli ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcmetin demokratik kurallar i\u00e7inde te\u015fkili zaruri g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

3<\/strong>– Bu husus s\u00fcratle tahakkuk ettirilemedi\u011fi takdirde, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri kanunlar\u0131n kendisine vermi\u015f oldu\u011fu T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ni korumak ve kollamak g\u00f6revini yerine getirerek, idareyi do\u011frudan do\u011fruya \u00fczerine almaya kararl\u0131d\u0131r. Bilgilerinize.<\/p>\n

Bu olay siyaset\u00e7ilerin akl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na getirecek <\/strong><\/p>\n

15 Mart 1971 <\/strong><\/p>\n

\u0130ngiliz B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nden D\u0131\u015fi\u015fleri\u2019ne bilgi notu:<\/p>\n

Ordunun bu hamlesi olumlu etkiler yaratabilir ve \u00fclke politikac\u0131lar\u0131n\u0131n yeniden sorumluluk duygusu kazanmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. B\u00f6yle umut etmek zorunday\u0131z. Ordu anayasaya m\u00fcdahale istemiyor.<\/p>\n

Jan Devleto\u011flu – Vatan<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n

\u0130ngiliz gizli ar\u015fivine giren VATAN, 12 Mart 1971 Muht\u0131ras\u0131’ndan bir g\u00fcn \u00f6nce, G.Kurmay’a gelen beli tabancal\u0131 albayla komutanlar aras\u0131nda ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen \u015fok edici olay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-20398","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20398"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20398\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}