{"id":19401,"date":"2010-02-16T15:50:46","date_gmt":"2010-02-16T13:50:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=19401"},"modified":"2010-02-16T15:50:46","modified_gmt":"2010-02-16T13:50:46","slug":"koah-ve-ruh-sagligi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=19401","title":{"rendered":"KOAH ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

KOAH hayat kalitesini pek \u00e7ok di\u011fer kronik hastal\u0131\u011fa g\u00f6re \u00e7ok daha fazla bozan bir hastal\u0131kt\u0131r. \u00d6m\u00fcr boyu s\u00fcren, devaml\u0131 ila\u00e7, oksijen veya yard\u0131mc\u0131 solunum aletleri kullanmay\u0131 ve baz\u0131 hastalar\u0131n y\u0131lda birka\u00e7 kere hastaneye hatta yo\u011fun bak\u0131ma yat\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirebilen, hayat kalitesini ciddi \u015fekilde bozan KOAH’ \u0131n ruhsal hastal\u0131klara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Bir\u00e7ok KOAH’ l\u0131da \u00f6zelikle atak d\u00f6nemlerinde ge\u00e7ici ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131lar olabilir, ancak bunlar herhangi spesifik bir tedaviye gerek kalmadan hastan\u0131n solunum \u015fikayetleri azald\u0131k\u00e7a kendili\u011finden d\u00fczelir.<\/p>\n

Stabil ama fizyolojik rezervleri s\u0131n\u0131rda olan a\u011f\u0131r KOAH’ l\u0131larda k\u00fc\u00e7\u00fck bir egzersiz a\u015f\u0131r\u0131 nefes darl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olan panik ataklar\u0131 ba\u015flatabilir. Bu durum da panik hastal\u0131klar\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

KOAH tedavisinde kullan\u0131lan beta-agonist s\u0131n\u0131f\u0131 nefes a\u00e7\u0131c\u0131 ila\u00e7lar ve y\u00fcksek miktarda kortizonun panik atak ve anksiyeteye sebep olabilece\u011fi de hat\u0131rda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Anksiyete ve depresyon KOAH’ l\u0131lar\u0131n hayat kalitesini ciddi \u015fekilde etkileyen ruhsal hastal\u0131klard\u0131r, ancak klinik pratikte \u00e7o\u011fu zaman hastalar\u0131n psikolojik \u015fikayetleri \u00fczerinde fazla durulmaz ve tedavi de edilmez.<\/p>\n

Oysa depresyonun KOAH ataklar\u0131 i\u00e7in bir risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011fu ve akut atakla hastaneye ba\u015fvuran KOAH’ l\u0131larda mortaliteyi belirleyen en \u00f6nemli etkenin depresyon oldu\u011funu g\u00f6steren pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma vard\u0131r. Bu y\u00fczden KOAH’ ta depresyon ve anksiyetenin tan\u0131s\u0131 ve uygun \u015fekilde tedavisine gereklidir.<\/p>\n

RUHSAL \u00c7\u00d6KK\u00dcNL\u00dcK<\/strong><\/p>\n

KOAH’ l\u0131larda depresyon g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ne kadard\u0131r?<\/strong><\/p>\n

K\u0131saca ruhsal \u00e7\u00f6kk\u00fcnl\u00fck hali olarak tan\u0131mlanabilen depresyon, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde zaten \u00e7ok s\u0131k rastlanan bir hastal\u0131kt\u0131r. Depresyonun kalp yetersizli\u011fi, diyabet, b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131, fel\u00e7, hipertansiyon\u00d6 gibi kronik rahats\u0131zl\u0131klarla \u00e7ok s\u0131k birlikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc de bilinir.<\/p>\n

KOAH’ l\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcnde depresyon oldu\u011funu ileri s\u00fcrenler veya depresyona kanser dahil t\u00fcm kronik hastal\u0131klar i\u00e7inde en \u00e7ok KOAH’ l\u0131larda rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenler olmakla beraber, her iki hastal\u0131\u011f\u0131n birlikteli\u011fi ile ilgili olarak %10 ile 42 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen oranlar bildirilmektedir. Bu farkl\u0131 oranlar\u0131n bir taraftan depresyon tan\u0131 kriterlerindeki ve bir taraftan da KOAH a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klardan kaynaklanmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n

Mesela, KOAH a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131k\u00e7a depresyon oranlar\u0131 da artmaktad\u0131r. A\u011f\u0131r KOAH’ l\u0131lar\u0131n de\u011ferlendirilmeye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda depresyon oranlar\u0131n\u0131n %37-71 aras\u0131nda oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Depresyona kad\u0131nlarda ve s\u00fcrekli oksijen kullanmak zorunda olan hastalarda y\u00fcksek oranlarda rastlan\u0131r.<\/p>\n

BEL\u0130RT\u0130LERDEN BE\u015e\u0130 BULUNMALI<\/strong><\/p>\n

Depresyon te\u015fhisi nas\u0131l konur?<\/strong><\/p>\n

Depresyon te\u015fhisinde ana belirtiler ve min\u00f6r belirtilerden faydalan\u0131l\u0131r. Ana belirtiler \u00e7\u00f6kk\u00fcn duygudurum yani hayattan eskisi kadar zevk ve tat alamamak ve ilgi kayb\u0131 yani bir \u015feye kar\u015f\u0131 istek duymamak, i\u00e7inden bir \u015fey gelmemektir.<\/p>\n

Min\u00f6r belirtiler ise kilo alma veya kaybetme \u015feklinde kilo de\u011fi\u015fiklikleri, uyku azl\u0131\u011f\u0131 veya fazlal\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde uyku bozukluklar\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k veya a\u015f\u0131r\u0131 i\u015ftah art\u0131\u015f\u0131, bitkinlik ve enerji kayb\u0131, uyudu\u011fu halde dinlenememe, unutkanl\u0131k, dikkat azalmas\u0131, konsantre olamama, cinsel zevk ve istekte azalma, huzursuzluk, sinirlilik, gerginlik, a\u011flama, de\u011fersizlik-su\u00e7luluk hisleri, yo\u011funla\u015fma zorlu\u011fu-karars\u0131zl\u0131k, tekrarlayan \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnceleri olarak s\u0131ralanabilir.<\/p>\n

Te\u015fhis i\u00e7in bir hastada bu belirtilerden be\u015finin bulunmas\u0131 ve bunlardan en az birinin ana belirtilerden biri olmas\u0131, en az iki hafta s\u00fcreyle devam etmesi ve ki\u015finin i\u015flevselli\u011finde bozulmaya yol a\u00e7mas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Depresyon KOAH’ l\u0131larda neden bu kadar s\u0131kt\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Depresyon ve KOAH ili\u015fkisi bir bak\u0131ma ‘tavuk mu yumurtadan \u00e7\u0131kt\u0131, yumurta m\u0131 tavuktan’ esprisinden farkl\u0131 de\u011fildir. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re depresyona e\u011filimi olanlar erken ya\u015fta sigaraya ba\u015flamakta, bir s\u00fcre sonra ba\u011f\u0131ml\u0131 olmakta ve \u00e7ok sigara i\u00e7tikleri i\u00e7in de ileriki senelerde KOAH’ a yakalanmaktad\u0131r. KOAH’ la ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131lar da depresyonu art\u0131rmakta ve hastay\u0131 daha \u00e7ok sigara i\u00e7meye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Depresyonun do\u011frudan sigara tiryakili\u011fi ile alakal\u0131 olabilece\u011fi de ileri s\u00fcr\u00fclmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc depresyon genel olarak sigara i\u00e7enlerde i\u00e7meyenlere g\u00f6re daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

MR ile yap\u0131lan baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda depresyonu olanlar ile nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olanlar\u0131n beyinlerinde benzer de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011fu belirlenerek depresyonun do\u011frudan nikotine ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu iddia edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re KOAH’ \u0131n \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcren bir hastal\u0131k olmas\u0131, hastan\u0131n hayat kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrmesi, s\u0131k ge\u00e7irilen ataklar ve hastane tedavileri depresyon olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Depresyon nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve kanda oksijen d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc yani ‘hipoksi’ ile de ili\u015fkilendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kaynak : Prof. Dr. Ahmet Rasim K\u00fc\u00e7\u00fckusta – G\u00fcne\u015f<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<\/p>\n

KOAH hayat kalitesini pek \u00e7ok di\u011fer kronik hastal\u0131\u011fa g\u00f6re \u00e7ok daha fazla bozan bir hastal\u0131kt\u0131r. \u00d6m\u00fcr boyu s\u00fcren, devaml\u0131 ila\u00e7, oksijen veya yard\u0131mc\u0131 solunum aletleri kullanmay\u0131 ve baz\u0131 hastalar\u0131n y\u0131lda birka\u00e7 kere hastaneye hatta yo\u011fun bak\u0131ma yat\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirebilen, hayat kalitesini ciddi \u015fekilde bozan KOAH’ \u0131n ruhsal hastal\u0131klara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-19401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19401"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19401\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}