{"id":15661,"date":"2009-09-01T13:29:43","date_gmt":"2009-09-01T10:29:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=15661"},"modified":"2009-09-01T13:29:43","modified_gmt":"2009-09-01T10:29:43","slug":"turkiye-ile-ermenistan-arasinda-tarihi-uzlasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=15661","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131nda tarihi uzla\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

T\u00fcrkiye ve Ermenistan mutabakata vard\u0131, a\u00e7\u0131klamay\u0131 iki \u00fclkenin d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131klar\u0131 yapt\u0131. \u0130li\u015fkilerin normalle\u015fmesi i\u00e7in takvim belirlendi. \u0130ki \u00fclke siyasi isti\u015farelerini 6 hafta i\u00e7inde, yani 14 Ekim T\u00fcrkiye-Ermenistan milli ma\u00e7\u0131na kadar tamamlayacak. \u0130mzalanacak 2 protokol T\u00fcrk ve Ermeni meclislerinin onay\u0131na sunulacak. Taslak metne g\u00f6re protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden iki ay sonra s\u0131n\u0131rlar a\u00e7\u0131lacak.<\/p>\n

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu ise, T\u00fcrkiye-Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015fu an\u0131n i\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve “Bunun i\u00e7in uzun bir s\u00fcre\u00e7 gerekiyor” dedi. <\/p>\n

1. PROTOKOL <\/em><\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye ile Ermenistan, paraf ettikleri protokol ile diplomatik ili\u015fki kurulmas\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak diplomatik temsilcilik a\u00e7\u0131lmas\u0131 konusunda anla\u015ft\u0131.<\/p>\n

“T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti Aras\u0131nda Diplomatik \u0130li\u015fkilerin Kurulmas\u0131na Dair Protokol”, iki \u00fclke aras\u0131ndaki mevcut s\u0131n\u0131r\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak tan\u0131nmas\u0131n\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Protokol \u00e7er\u00e7evesinde, T\u00fcrkiye ile Ermenistan, gerek ikili gerekse uluslararas\u0131 ili\u015fkilerinde, “e\u015fitlik, egemenlik, di\u011fer \u00fclkelerin i\u00e7 i\u015flerine m\u00fcdahale etmeme, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131” ilkelerine sayg\u0131l\u0131 olacak.<\/p>\n

\u0130ki \u00fclke protokolle ayr\u0131ca, aradaki mevcut s\u0131n\u0131r\u0131 uluslararas\u0131 hukukun ilgili antla\u015fmalar\u0131nda tarif edildi\u011fi \u015fekliyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak tan\u0131yarak, ortak s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Protokole g\u00f6re iki \u00fclke, ter\u00f6rizmin t\u00fcm bi\u00e7imlerini, \u015fiddeti ve a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131nayarak, bu t\u00fcr eylemlerin te\u015fvikinden veya m\u00fcsamaha g\u00f6rmesinden ka\u00e7\u0131nmay\u0131 ve ter\u00f6re kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede i\u015fbirli\u011fine gitmeyi taahh\u00fct ediyor.<\/p>\n

Tarihi protokol\u00fcn metni <\/em><\/strong><\/p>\n

Protokol \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

“T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti, Ayn\u0131 g\u00fcn imzalanan ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi hakk\u0131nda Protokol’de \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde, halklar\u0131n\u0131n yarar\u0131na hizmet etmek amac\u0131yla iyi kom\u015fuluk ili\u015fkileri tesis etmeyi, siyasi, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve di\u011fer alanlarda ikili ili\u015fkileri geli\u015ftirmeyi arzulayarak, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131, Helsinki Nihai Senedi, Yeni Avrupa i\u00e7in Paris \u015eart\u0131 \u00e7er\u00e7evesindeki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine at\u0131fta bulunarak,<\/p>\n

\u0130kili ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerinde, e\u015fitlik, egemenlik, di\u011fer \u00fclkelerin i\u00e7 i\u015flerine m\u00fcdahale etmeme, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ilkelerine sayg\u0131l\u0131 olacaklar\u0131 ve bu ilkelere sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini sa\u011flayacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki taahh\u00fctlerini teyit ederek,<\/p>\n

\u0130ki \u00fclke aras\u0131nda g\u00fcven ve itimat ortam\u0131 olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n ve bunun muhafaza edilmesinin, t\u00fcm b\u00f6lgede bar\u0131\u015f\u0131n, g\u00fcvenli\u011fin ve istikrar\u0131n kuvvetlenmesine katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131n\u0131, g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131ndan ya da g\u00fc\u00e7 kullanma tehdidinden imtina etme, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 yollardan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, insan haklar\u0131n\u0131n ve temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini ak\u0131lda tutarak,<\/p>\n

\u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki mevcut s\u0131n\u0131r\u0131n uluslararas\u0131 hukukun ilgili antla\u015fmalar\u0131nda tarif edildi\u011fi \u015fekliyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit ederek, Ortak s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 hususunda ald\u0131klar\u0131 karar\u0131 vurgulayarak,<\/p>\n

\u0130yi kom\u015fuluk ili\u015fkileri anlay\u0131\u015f\u0131yla ba\u011fda\u015fmayacak herhangi bir siyaset izlemeyeceklerine dair taahh\u00fctlerini yineleyerek, Hangi nedenle olursa olsun ter\u00f6rizmin t\u00fcm bi\u00e7imlerini, \u015fiddeti ve a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131nayarak, bu t\u00fcr eylemlerin te\u015fvikinden veya m\u00fcsamaha g\u00f6rmesinden ka\u00e7\u0131n\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve bunlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede i\u015fbirli\u011fine gidilece\u011fini taahh\u00fct ederek,<\/p>\n

Ortak \u00e7\u0131karlar ve iyi niyet zemininde, bar\u0131\u015f, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f ve uyum hedefleri do\u011frultusunda ili\u015fkileri i\u00e7in yeni bir model geli\u015ftirme ve istikamet belirleme iradelerini teyit ederek, 1961 tarihli Diplomatik \u0130li\u015fkilere Dair Viyana S\u00f6zle\u015fmesi uyar\u0131nca bu Protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren diplomatik ili\u015fki kurulmas\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak diplomatik temsilcilik a\u00e7\u0131lmas\u0131 hususunda anla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n

Metinde, “protokol\u00fcn ve imzalanan di\u011fer protokol\u00fcn ayn\u0131 g\u00fcn ve esasen onay belgelerinin de\u011fi\u015fimini takip eden ilk ay\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi” belirtiliyor.<\/p>\n

T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri’nin a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti, \u0130svi\u00e7re’nin deste\u011fiyle ortak gayretlerini s\u00fcrd\u00fcrme konusunda kararl\u0131d\u0131rlar” denildi.<\/p>\n

2. PROTOKOL <\/em><\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131nda ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi, iki taraf\u00e7a d\u00fcn paraf edilen “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti Aras\u0131nda \u0130li\u015fkilerin Geli\u015ftirilmesine Dair Protokol” ile kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u0130ki \u00fclke aras\u0131nda d\u00fcn diplomatik ili\u015fkilerin kurulmas\u0131na dair protokol ile birlikte paraf edilen ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi protokol\u00fc, T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131nda ili\u015fkileri her alanda geli\u015ftirmeyi hedefliyor ve bu \u00e7er\u00e7evede baz\u0131 somut ad\u0131mlar at\u0131yor.<\/p>\n

Bu ad\u0131mlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, ortak s\u0131n\u0131r\u0131n, protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonraki iki ayl\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7inde a\u00e7\u0131lmas\u0131 yer al\u0131yor. \u0130ki \u00fclke ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli alanlarda ve d\u00fczeylerde komisyonlar kurmay\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131rken, uluslararas\u0131 uzmanlar\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131yla tarihsel boyuta ili\u015fkin bir alt komisyon kuruluyor.<\/p>\n

“T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti, Ayn\u0131 g\u00fcn imzalanan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti aras\u0131nda Diplomatik \u0130li\u015fkilerin Kurulmas\u0131 Protokol\u00fc rehberli\u011finde, \u0130kili ili\u015fkilerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131karlara sayg\u0131 ve g\u00fcven temelinde geli\u015ftirme hedeflerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u0130kili ili\u015fkilerini iki \u00fclkenin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 temelinde, siyasi, ekonomik, enerji, ula\u015ft\u0131rma, bilimsel, teknik, k\u00fclt\u00fcrel ve di\u011fer alanlarda geli\u015ftirmeye ve ilerletmeye kararl\u0131 olarak, Uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel \u00f6rg\u00fctlerde i\u015fbirli\u011finin, iki \u00fclke aras\u0131nda \u00f6zellikle BM, AG\u0130T, Avrupa Konseyi, Avrupa-Atlantik \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi ve KE\u0130 kapsam\u0131nda geli\u015ftirilmesine destek vererek, \u0130ki devletin, b\u00f6lgede demokratik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir geli\u015fmenin sa\u011flanmas\u0131, b\u00f6lgesel istikrar ve g\u00fcvenin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yapmak y\u00f6n\u00fcndeki ortak ama\u00e7lar\u0131n\u0131 dikkate alarak, B\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n uluslararas\u0131 hukuk ilkeleri ve normlar\u0131 temelinde bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi hususundaki taahh\u00fctlerini tekrarlayarak, Ter\u00f6rizm, s\u0131n\u0131r a\u015fan \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lar, uyu\u015fturucu ve silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00f6lgeye ve d\u00fcnya g\u00fcvenli\u011fi ve istikrar\u0131na y\u00f6nelik ortak g\u00fcvenlik tehditleri konusunda uluslararas\u0131 toplumun eylemlerini g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde desteklemeye haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 yeniden vurgulayarak,<\/p>\n

1.<\/strong> Bu Protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden itibaren 2 ay i\u00e7erisinde ortak s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 hususunda anla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r,<\/p>\n

2.<\/strong> Her iki \u00fclkenin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda d\u00fczenli siyasi isti\u015fare ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, \u0130ki halk aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven tesis edilmesi amac\u0131yla, mevcut sorunlar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131na ve tavsiyelerde bulunulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak, tarihsel kaynak ve ar\u015fivlerin tarafs\u0131z bilimsel incelemesini de i\u00e7erecek \u015fekilde bir diyalo\u011fun uygulamaya konulmas\u0131, \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda mevcut ula\u015ft\u0131rma, ileti\u015fim, enerji altyap\u0131s\u0131 ve \u015febekelerinden en iyi \u015fekilde istifade edilmesi ve bu y\u00f6nde tedbirler al\u0131nmas\u0131, \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla ikili hukuki \u00e7er\u00e7evenin geli\u015ftirilmesi, \u0130lgili kurumlar aras\u0131nda ili\u015fkilerin desteklenmesi ve uzman ve \u00f6\u011frenci de\u011fi\u015fimini te\u015fvik etmek yoluyla bilim ve e\u011fitim alanlar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 ve iki tarafa ait k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131 ve ortak k\u00fclt\u00fcrel projelerin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla harekete ge\u00e7ilmesi, \u0130ki \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131na gerekli yard\u0131m\u0131 ve korumay\u0131 sa\u011flayabilmek i\u00e7in 1963 tarihli Konsolosluk \u0130li\u015fkilerine dair Viyana S\u00f6zle\u015fmesi uyar\u0131nca konsolosluk alan\u0131nda i\u015fbirli\u011fi tesis edilmesi, \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda ticaret, turizm ve ekonomik i\u015fbirli\u011finin geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla somut tedbirler al\u0131nmas\u0131, \u00c7evre konular\u0131na ili\u015fkin diyalog kurulmas\u0131 ve i\u015fbirli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, hususlar\u0131nda anla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

3.<\/strong> Ayr\u0131ca, bu Protokol’\u00fcn 2. i\u015flem paragraf\u0131nda ifade edilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 teminen, ayr\u0131 alt komisyonlar\u0131 da kapsayan H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 bir ikili Komisyon’un kurulmas\u0131 hususunda anla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyonun ve alt komisyonlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak \u00fczere i\u015fbu Protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini izleyen g\u00fcnden 2 ay sonra iki D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu olu\u015fturulacakt\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma kurallar\u0131, i\u015fbu Protokol’\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini izleyen 3 ay i\u00e7erisinde Bakanlar seviyesinde onaylanacakt\u0131r. H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyon an\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131n kabul edilmesinin hemen ard\u0131ndan ilk toplant\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. Alt komisyonlar bu andan itibaren en ge\u00e7 1 ay i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flayacak ve g\u00f6revlerini tamamlayana dek ara vermeden \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r. Uygun olmas\u0131 halinde alt-komisyonlara uluslararas\u0131 uzmanlar da kat\u0131lacakt\u0131r.”<\/p>\n

Protokol\u00fcn ek belgesi <\/strong><\/em><\/p>\n

S\u00f6z konusu protokol\u00fcn ek belgesinde de uygulamaya ve ili\u015fkilerin nas\u0131l geli\u015ftirilece\u011fine dair unsurlar ve zaman \u00e7izelgesi yer al\u0131yor. Ek Belge’ye g\u00f6re:<\/p>\n

At\u0131lacak ad\u0131mlar: 1. Ortak s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti aras\u0131nda \u0130kili \u0130li\u015fkilerin Geli\u015ftirilmesi Protokol\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonra iki ayl\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7inde 2. \u0130ki D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyonun ve alt komisyonlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak \u00fczere bir \u00e7al\u0131\u015fma grubunun olu\u015fturulmas\u0131: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti aras\u0131nda \u0130kili \u0130li\u015fkilerin Geli\u015ftirilmesi Protokol\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini izleyen g\u00fcnden 2 ay sonra 3. H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyonun ve alt komisyonlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131n Bakanlar d\u00fczeyinde onaylanmas\u0131: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti aras\u0131nda \u0130kili \u0130li\u015fkilerin Geli\u015ftirilmesi Protokol\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonra 3 ayl\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7inde<\/p>\n

4. H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyonun ilk toplant\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi: H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyonun ve alt komisyonlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131n Bakanlar d\u00fczeyinde onaylanmas\u0131ndan hemen sonra 5. A\u015fa\u011f\u0131daki alt komisyonlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamalar\u0131: -siyasi isti\u015fare alt komisyonu; -ula\u015ft\u0131rma, ileti\u015fim ve enerji altyap\u0131 ve \u015febekeleri alt komisyonu; -hukuki konulara ili\u015fkin alt komisyon; -bilim ve e\u011fitim alt komisyonu; -ticaret, turizm ve ekonomik i\u015fbirli\u011fi alt komisyonu; -\u00e7evre sorunlar\u0131na ili\u015fkin alt komisyon; ve -tarihsel boyuta ili\u015fkin alt komisyon iki halk aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven tesis edilmesi amac\u0131yla, mevcut sorunlar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131na ve tavsiyelerde bulunulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak, tarihsel kaynak ve ar\u015fivlerin tarafs\u0131z bilimsel incelenmesini de i\u00e7erecek \u015fekilde bir diyalo\u011fun uygulamaya konulmas\u0131: (Bu diyalogda T\u00fcrk, Ermeni ve \u0130svi\u00e7re temsilcileri ile di\u011fer uluslararas\u0131 uzmanlar da yer alacaklard\u0131r.) H\u00fck\u00fcmetlararas\u0131 komisyonun ilk toplant\u0131s\u0131ndan en ge\u00e7 bir ay sonra.”<\/p>\n

Ta\u015fnaklar: “Erivan oyunda kald\u0131” <\/em><\/strong><\/p>\n

Ermenistan muhalefeti, Ankara ile Erivan aras\u0131nda ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik son giri\u015fimin \u201cErmenistan’\u0131n oyunda kalmas\u0131n\u0131\u00f6 sa\u011flamak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n

Armenia Today Ajans\u0131’n\u0131n haberine g\u00f6re, radikal milliyet\u00e7i Ta\u015fnaksutyun Partisi’nin S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Kiro Manoyan, parafe edilen belgelerin diplomatik ili\u015fkilerin yeniden ger\u00e7ekle\u015fmesinin g\u00fcvencesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

Manoyan, bununla birlikte var\u0131lan mutabakatta Ankara’n\u0131n Erivan’\u0131 Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f probleminin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda taviz vermeye mecbur etmedi\u011fini belirterek, “Bu defa T\u00fcrkiye bu ama\u00e7ta de\u011fildi”dedi.<\/p>\n

Peki protokol y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girince ne olacak? <\/em><\/strong><\/p>\n

Protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden iki ay sonra d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131na ba\u011fl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu kurulacak. Bu grup, alt komisyonlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini haz\u0131rlayacak.<\/p>\n

Protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden 3 ay sonra ise alt komisyonlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n onaylanma s\u00fcreci ba\u015flayacak.<\/p>\n

Daha sonra h\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 komisyon toplant\u0131lar\u0131n\u0131n organizasyonuna gidilecek.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmetler aras\u0131nda komisyon toplant\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan en az bir ay sonra, siyasi temsilcilik, ta\u015f\u0131mc\u0131l\u0131k, ileti\u015fim, enerji altyap\u0131lar\u0131, ticaret, turizm ile ekonomik i\u015fbirli\u011fi, \u00e7evresel konular ile birlikte Ermeni, T\u00fcrk ve hatta \u0130svi\u00e7reli tarih\u00e7ilerden olu\u015facak bir tarih alt komisyonu kurulmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Davuto\u011flu’nun a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7eli\u015fiyor mu?<\/em><\/strong><\/p>\n

D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu ise, T\u00fcrkiye-Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015fu an\u0131n i\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve “Bunun i\u00e7in uzun bir s\u00fcre\u00e7 gerekiyor” dedi.<\/p>\n

Davuto\u011flu, “T\u00fcrkiye’nin, Ermenistan ile ili\u015fki kurmay\u0131 ve G\u00fcney Kafkasya’da ili\u015fkilerin normalle\u015fmesini istedi\u011fini” s\u00f6yledi.<\/p>\n

Ahmet Davuto\u011flu, \u015eam’dan Lefko\u015fa’ya giderken u\u00e7akta Reuters Ajans\u0131’na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “diplomatik ili\u015fkilerin kurulmas\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131”konusunda T\u00fcrkiye ve Ermenistan taraf\u0131ndan yap\u0131lan ortak a\u00e7\u0131klama konusunda, “Bu bir s\u00fcre\u00e7tir ve bitti\u011finde sadece T\u00fcrk-Ermeni s\u0131n\u0131r\u0131 de\u011fil, bir\u00e7ok s\u0131n\u0131r a\u00e7\u0131lacak” dedi.<\/p>\n

Davuto\u011flu, “a\u00e7\u0131lacak bir\u00e7ok s\u0131n\u0131r” ifadesiyle ilgili olarak da, Azerbaycan-Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6sterdi. T\u00fcrkiye’nin, 1993’te Ermenistan ile olan s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kapatmas\u0131na neden olan Azerbaycan’\u0131n Yukar\u0131 Karaba\u011f b\u00f6lgesinin Ermeni g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan i\u015fgali konusuna da de\u011finen Davuto\u011flu, “b\u00f6lgedeki bu sorunun da mutlaka \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekti\u011fini” vurgulad\u0131.<\/p>\n

Davuto\u011flu, “Ermenistan ile ili\u015fkileri normalle\u015ftirmek istiyoruz, fakat ayn\u0131 zamanda Yukar\u0131 Karaba\u011f da dahil olmak \u00fczere G\u00fcney Kafkasya’daki t\u00fcm ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesini istiyoruz. Bu, b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131, istikrarl\u0131 bir bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.Kafkaslar, etnik gerilim ve dondurulmu\u015f sorunlar nedeniyle \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ekti” diye konu\u015ftu. Dondurulmu\u015f sorunlar\u0131 elde tutulan patlamaya haz\u0131r bomba olarak tan\u0131mlayan ve bunu Kafkasya ile Balkanlar’daki deneyimleri sonucu \u00e7ok iyi bildiklerini belirten Davuto\u011fluki, “E\u011fer bunlar\u0131 kontrol edemezsek, elimizde patlarlar” dedi.<\/p>\n

Ermenistan ile ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesini ama\u00e7layan “yol haritas\u0131”n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra Azerbaycan’\u0131n T\u00fcrkiye’ye b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6sterdi\u011finin hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Davuto\u011flu, “‘Bu ad\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131ndan sonra uluslararas\u0131 toplumun b\u00f6lgedeki dondurulmu\u015f sorunlara, \u00f6zellikle de Yukar\u0131 Karaba\u011f’a odaklanaca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u00d6te yandan Davuto\u011flu, bir ba\u015fka a\u00e7\u0131klamas\u0131nda da, “T\u00fcrkiye’nin, Ermenistan ile ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesi s\u00fcrecinde Azerbaycan’\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyaca\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yledi.<\/p>\n

CNN T\u00dcRK<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n

T\u00fcrkiye ve Ermenistan mutabakata vard\u0131, a\u00e7\u0131klamay\u0131 iki \u00fclkenin d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131klar\u0131 yapt\u0131. \u0130li\u015fkilerin normalle\u015fmesi i\u00e7in takvim belirlendi. \u0130ki \u00fclke siyasi isti\u015farelerini 6 hafta i\u00e7inde, yani 14 Ekim T\u00fcrkiye-Ermenistan milli ma\u00e7\u0131na kadar tamamlayacak. \u0130mzalanacak 2 protokol T\u00fcrk ve Ermeni meclislerinin onay\u0131na sunulacak. Taslak metne g\u00f6re protokol\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden iki ay sonra s\u0131n\u0131rlar <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[105],"tags":[],"class_list":["post-15661","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15661","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15661\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}