{"id":14453,"date":"2009-09-09T09:39:46","date_gmt":"2009-09-09T06:39:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=14453"},"modified":"2009-09-09T09:39:46","modified_gmt":"2009-09-09T06:39:46","slug":"kuresel-ekonomide-yeni-kabus","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=14453","title":{"rendered":"K\u00fcresel ekonomide yeni kabus"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Bor\u00e7 ve deflasyon riski!.. <\/strong><\/em><\/p>\n

ABD’den Japonya’ya Fransa’dan \u00c7in’e kadar fiyatlarda ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler s\u00fcr\u00fcyor. Gelir d\u00fczeyindeki gerileme reel bor\u00e7lar\u0131 art\u0131r\u0131yor. T\u00fcketicinin fiyatlar\u0131n daha da inece\u011fi beklentisi ile te\u015fvik paketlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 2010 ve 2011’i derin deflasyon y\u0131l\u0131 yapabilir.<\/p>\n

Herkes gev\u015fek para politikas\u0131ndan \u00e7\u0131kmay\u0131 g\u00fcndemine koymu\u015fken asl\u0131nda korkulan da olmaya ve deflasyon k\u00fcresel ekonominin en merkezinden hi\u00e7 beklenmedik b\u00f6lgelere kadar yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Hatta i\u015fin ucu 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck krizler atlatm\u0131\u015f olan Latin Amerika’ya kadar uzand\u0131. En b\u00fcy\u00fck endi\u015fe konusu h\u00fck\u00fcmetlerin uygulad\u0131klar\u0131 te\u015fvik programlar\u0131n\u0131n etkisinin kal\u0131c\u0131 olmayaca\u011f\u0131 ve programlar\u0131n sona erdirilmesi ile ekonomideki b\u00fcy\u00fcme ve sat\u0131\u015flardaki canlanma gibi iyi geli\u015fmelerin yeniden s\u00f6n\u00fckle\u015fece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. Uzmanlar ise te\u015fvi\u011fin etkisi ge\u00e7ti\u011finde 2010 ile 2011 y\u0131llar\u0131nda derin bir deflasyonist s\u00fcrece girilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla son bir ayd\u0131r konu\u015fulan gev\u015fek para politikas\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f stratejileri ile faiz art\u0131r\u0131m\u0131 beklentileri bir s\u00fcre daha ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmeyecek. <\/p>\n

\u00c7ekirdek enflasyon eksiye d\u00f6nd\u00fc <\/em><\/strong><\/p>\n

Deflasyonun ana belirtileri olan negatif enflasyon ve gelir d\u00fczeyindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler art\u0131k iyice hissediliyor. Gelirler d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e de reel bor\u00e7 y\u00fck\u00fc biraz daha artm\u0131\u015f oluyor. Bu y\u00f6ndeki sinyaller giderek g\u00fc\u00e7leniyor.<\/p>\n

Japonya’dan ABD’ye \u00c7in’den Fransa’ya kadar her yerde \u00e7ekirdek enflasyon ilk kez eksiye ge\u00e7mi\u015f durumda. ABD’de enflasyon eksi y\u00fczde 2,1, \u00c7in’de eksi y\u00fczde 1,8, \u0130spanya’da eksi y\u00fczde 1,4, Fransa’da eksi y\u00fczde 0,7, Almanya’da eksi y\u00fczde 0,6 civar\u0131nda. Ekvador’da g\u0131da ve alkols\u00fcz i\u00e7eceklerin fiyat\u0131ndaki gerileme deflasyonu k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor, \u00fclkede a\u011fustos ay\u0131nda enflasyon y\u00fczde 0,3 geriledi. Japonya ise deflasyonun en fazla hissedildi\u011fi ekonomi. \u00dclkede temmuz ay\u0131nda t\u00fcketici fiyatlar\u0131nda y\u00fczde 2,2 ile rekor d\u00fc\u015f\u00fc\u015f kaydedildi. Euro B\u00f6lgesi’nde ise t\u00fcketici fiyatlar\u0131 y\u00fczde 0,7 d\u00fc\u015f\u00fcnce b\u00f6lgenin deflasyona s\u00fcr\u00fcklenece\u011fi endi\u015feleri hakim olmu\u015ftu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u011fustos ay\u0131nda gelen rakamlar d\u00fc\u015f\u00fc\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fczde 0,2 ile yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n

Fiyatlar gerilerken bor\u00e7lar b\u00fcy\u00fcyor <\/em><\/strong><\/p>\n

Di\u011fer yandan ise bor\u00e7lar \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin Japonya’da kamu borcunun bu y\u0131l y\u00fczde 215 b\u00fcy\u00fcmesi bekleniyor. \u00c7in’de ise bankalar\u0131n verdikleri bor\u00e7lar ilk 6 ay i\u00e7inde 1.1 trilyon dolara katlanm\u0131\u015f durumda. \u00dcstelik bu kredilerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc d\u00fcnyan\u0131n hen\u00fcz t\u00fcketmeye haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 kadar fazla mal \u00fcretecek yeni fabrikalar\u0131n ve \u015firketlerin kurulmas\u0131na harcand\u0131.<\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc krizle ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lan 1929 B\u00fcy\u00fck D\u00fcnya Bunal\u0131m\u0131 sonras\u0131 da a\u015f\u0131r\u0131 bor\u00e7lanmalar\u0131n ard\u0131ndan deflasyon gelmi\u015fti. ABD’de i\u015fsizlik y\u00fczde 30’lara f\u0131rlam\u0131\u015f, sanayi \u00fcretimi ise yar\u0131 yar\u0131ya \u00e7ak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bor\u00e7lar artm\u0131\u015f, fiyatlar genel d\u00fczeyindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f bor\u00e7lar\u0131n reel de\u011ferini de y\u00fckseltti\u011fi i\u00e7in bor\u00e7 deflasyonu s\u00fcrecine girilmi\u015fti. \u00dcnl\u00fc ekonomist Irvin Fisher’in Bor\u00e7 Deflasyonu Teorisi de 1929 B\u00fcy\u00fck Buhran\u0131 sonras\u0131ndaki ortamda g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Fisher’in son krizle ilgili \u00f6ng\u00f6r\u00fclerine g\u00f6re ise sadece mortgage kredisi bor\u00e7lar\u0131n\u0131n 10 trilyon dolar oldu\u011fu ABD’nin 800 milyar dolarl\u0131k bir te\u015fvik paketi ile kurtulmas\u0131 neredeyse olanaks\u0131z.<\/p>\n

1929’da dolar eridi \u015fimdi ise yen <\/em><\/strong><\/p>\n

1929 Buhran\u0131 sonras\u0131 fiyatlar ile gelirlerdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler bor\u00e7lar\u0131n reel maliyetlerini art\u0131rm\u0131\u015f ve bu durum “eriyen dolar” terimi ile tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ise ayn\u0131 \u015fey Japon Yeni’nde ya\u015fan\u0131yor. Japonya’da enflasyonun \u00fclke tarihinin en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesine gerilemesi ile para birimi yen eriyor. Japon ekonomisi k\u00fcresel piyasalarda a\u00e7\u0131klanan iyi \u015firket bilan\u00e7olar\u0131 ile bayram havas\u0131n\u0131n esti\u011fi ikinci \u00e7eyrekte bir \u00e7ok ekonomide oldu\u011fu gibi g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir iyile\u015fme kaydetti. Ancak bu iyile\u015fme de devletin te\u015fvik paketleri sayesinde ger\u00e7ekle\u015fti ve ekonominin \u00e7ark\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcren ger\u00e7ek di\u015flilere, yani t\u00fcketiciye asl\u0131nda yans\u0131mad\u0131. \u00d6rne\u011fin temmuz ay\u0131nda t\u00fcketicinin cebine giren gelir bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 4,8 geriledi. Primler ise y\u00fczde 11 azald\u0131. Toptan sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131 ayn\u0131 ay y\u00fczde 8,5 ile rekor seviyede \u00e7ak\u0131ld\u0131. \u00dcstelik sanayi \u00fcretimi temmuz ay\u0131nda ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 23 a\u015fa\u011f\u0131da geldi.<\/p>\n

Deflasyon enflasyondan daha da tehlikeli <\/em><\/strong><\/p>\n

Deflasyonda enflasyon oranlar\u0131 d\u00fc\u015fmeye devam ettik\u00e7e t\u00fcketici daha da cimrile\u015fiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kez de fiyatlar\u0131n daha da d\u00fc\u015fece\u011fi psikolojisi ile al\u0131\u015fveri\u015f yapmay\u0131 erteliyor. Hal b\u00f6yle olunca enflasyon d\u00fc\u015ferken ekonomik faaliyetler de artmayan talep y\u00fcz\u00fcnden kilitleniyor. Ertelenen al\u0131mlar y\u00fcz\u00fcnden \u015firketler mallar\u0131n\u0131 satam\u0131yor, k\u00e2rlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor, stok maliyetleri y\u00fckseliyor, maliyet kesintisi gerekince de ilk g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lan emek g\u00fcc\u00fc oluyor. Yani i\u015fsiz say\u0131s\u0131 art\u0131yor, al\u0131m g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcyor, b\u00f6ylece ekonomik faaliyetler biraz daha yava\u015fl\u0131yor. Ekonomistlerin ve merkez bankas\u0131 yetkililerinin en \u00e7ok korktuklar\u0131 senaryolar\u0131n ba\u015f\u0131nda da bir s\u00fcredir deflasyon geliyordu.<\/p>\n

Kaynak : Referans<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n

Bor\u00e7 ve deflasyon riski!.. <\/p>\n

ABD’den Japonya’ya Fransa’dan \u00c7in’e kadar fiyatlarda ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler s\u00fcr\u00fcyor. Gelir d\u00fczeyindeki gerileme reel bor\u00e7lar\u0131 art\u0131r\u0131yor. T\u00fcketicinin fiyatlar\u0131n daha da inece\u011fi beklentisi ile te\u015fvik paketlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 2010 ve 2011’i derin deflasyon y\u0131l\u0131 yapabilir.<\/p>\n

Herkes gev\u015fek para politikas\u0131ndan \u00e7\u0131kmay\u0131 g\u00fcndemine koymu\u015fken asl\u0131nda korkulan <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-14453","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomi","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14453"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14453\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}