{"id":136364,"date":"2025-05-25T08:12:09","date_gmt":"2025-05-25T05:12:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=136364"},"modified":"2025-05-25T10:05:01","modified_gmt":"2025-05-25T07:05:01","slug":"istikrarsizligin-maliyeti-buyuyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=136364","title":{"rendered":"\u0130stikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n maliyeti b\u00fcy\u00fcyor"},"content":{"rendered":"
\"\"

\u0130rfan H\u00fcseyin Y\u0131ld\u0131z<\/p><\/div>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz cuma g\u00fcn\u00fc, 19 Mart\u2019ta ba\u015flayan \u0130BB operasyonlar\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc yap\u0131ld\u0131. Merkez Bankas\u0131 da per\u015fembe g\u00fcn\u00fc, 19 Mart\u2019tan sonra ilk enflasyon raporu sunumunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Raporda bir\u00e7ok \u015feye de\u011finiliyor ama raporun \u00f6z\u00fcn\u00fc Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Karahan ifade etti: \u201cBeklentiler dezenflasyon s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk unsuru olmaya devam ediyor. \u0130htiyatl\u0131 ve s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fumuzdan taviz vermeyece\u011fiz.\u201d Raporda, 2025 y\u0131l\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fczde 24 enflasyon tahmini de\u011fi\u015ftirilmezken \u00fcst band\u0131 y\u00fczde 49 olan politika faizi oran\u0131nda ise \u015fimdilik bir indirime gidilmeyece\u011fi ifade edildi.<\/p>\n

Merkez Bankas\u0131 enflasyon tahminini de\u011fi\u015ftirmese de piyasa akt\u00f6rlerinin ve IMF gibi uluslararas\u0131 ekonomik kurulu\u015flar\u0131n da tahmin etti\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2019nin 2025 y\u0131l sonu enflasyonu y\u00fczde 30\u2019lar civar\u0131nda olu\u015faca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Enflasyon oran\u0131n\u0131n bu a\u015famada revize edilmemesinin nedeni, ana muhalefet partisi CHP\u2019nin de dile getirdi\u011fi, temmuz ay\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan kesimlerin ve emeklilerin \u00fccret ve maa\u015f taleplerini engellemeye y\u00f6nelik oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

19 Mart Ekrem \u0130mamo\u011flu operasyonuyla ba\u015flayan finansal istikrars\u0131zl\u0131k, tekrar Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n birinci \u00f6nceli\u011fi haline gelmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Y\u00fcksek faiz oranlar\u0131yla gerileyen Merkez Bankas\u0131 rezervleri yerine konmaya, T\u00fcrk Liras\u0131 de\u011ferli tutularak dolarizasyon \u00f6nlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00fcy\u00fck bedeller \u00f6deniyor ama ekonomik istikrar\u0131 sa\u011flama \u00e7abas\u0131nda hep ayn\u0131 yerde patinaj yap\u0131yoruz ve tekrar ba\u015fa d\u00f6n\u00fcyoruz. Y\u00fcksek faiz, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 y\u0131llara yay\u0131l\u0131nca da reel sekt\u00f6rden i\u015ften \u00e7\u0131karmalar, iflaslar, konkordatolar ve sat\u0131l\u0131k fabrika ilanlar\u0131 gelmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Beklentiler nas\u0131l bozulmas\u0131n ki? T\u00dcS\u0130AD ba\u015fkanlar\u0131na soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, siyasi rakiplerin, gazetecilerin, \u00f6\u011frencilerin i\u00e7eri at\u0131ld\u0131\u011f\u0131, babadan dededen kalma \u015firketlere kayyum atand\u0131\u011f\u0131, ana muhalefet partisinin d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda hukuk ve demokrasiden s\u00f6z edilebilir mi? Hukukun olmad\u0131\u011f\u0131, belirsizli\u011fin had safhaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir yerde beklentiler d\u00fczelir mi ve g\u00fcven tesis edilebilir mi? \u0130stikrars\u0131zl\u0131k, y\u00fcksek faiz ve enflasyon ekonomiye b\u00fcy\u00fck maliyetler y\u00fckl\u00fcyor. B\u0131rak\u0131n yurtd\u0131\u015f\u0131ndan do\u011frudan yat\u0131r\u0131m sermayesini, spek\u00fclatif s\u0131cak para bile art\u0131k gelmiyor, hatta yerli sermaye de yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

B\u00dcT\u00c7E A\u00c7I\u011eINDAK\u0130 BOZULMA DEVAM ED\u0130YOR<\/strong><\/p>\n

B\u00fct\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmelerini inceledi\u011fimizde de ger\u00e7ekte enflasyonla m\u00fccadele sadece \u00fccretli ve sabit gelirlilerin \u00fcst\u00fcne y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 nisan ay\u0131 merkezi y\u00f6netim b\u00fct\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmelerini a\u00e7\u0131klad\u0131, dikkat \u00e7eken noktalara de\u011finelim: 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk d\u00f6rt ay\u0131nda b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 885.5 milyar lira seviyesinde ger\u00e7ekle\u015firken maliye politikas\u0131n\u0131 daha do\u011fru yans\u0131tan Hazine\u2019nin nakit bazl\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ise y\u0131l\u0131n ilk d\u00f6rt ay\u0131nda 1 trilyon 85 milyar lira seviyesine \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyor. Maliye verilerine g\u00f6re; vergi gelirlerinde, giderlerin \u00fczerinde bir art\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, Hazine nakit ak\u0131\u015f\u0131nda, dezenflasyon s\u00fcrecine destek olmayan geni\u015flemeci harcamalar\u0131n devam etti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu nedenle, 2024 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndaki bozulma devam ediyor.<\/p>\n

Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n zararlar\u0131 ve Varl\u0131k Fonu\u2019nun zararlar\u0131 bu b\u00fct\u00e7e rakamlar\u0131 i\u00e7inde yer almazken KO\u0130 projelerine verilen garantilerin getirece\u011fi y\u00fckler de tam olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclemiyor. Sadece ilk d\u00f6rt ayda faiz giderleri, 724.6 milyar lira seviyesine \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyor, ilk d\u00f6rt ayda E\u00dcA\u015e\u2019ye ve BOTA\u015e\u2019a aktar\u0131lan enerji s\u00fcbvansiyonlar\u0131 ise 111.7 milyar liraya ula\u015fm\u0131\u015f durumda. \u00d6zellikle faiz ve enflasyonun yaratt\u0131\u011f\u0131 belirsizlikler alt\u0131nda b\u00fct\u00e7e hedeflerinin tutturulmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

\u00d6te yandan, b\u00fct\u00e7ede en \u00f6nemli tasarrufun ise sa\u011fl\u0131k, emeklilik ve sosyal yard\u0131m giderlerinden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ayr\u0131ca y\u0131l\u0131n ilk d\u00f6rt ay\u0131nda sadece 57.3 milyar liral\u0131k deprem harcamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Oysa y\u0131l\u0131n tamam\u0131nda deprem harcamalar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lan \u00f6denek 426.3 milyar lirad\u0131r, bundan da tasarrufa gidecekleri anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Vergi tahsilat\u0131nda dikkat \u00e7eken bir husus da gelir vergisindeki y\u00fcksek art\u0131\u015fa kar\u015f\u0131l\u0131k, kurumlar vergisinde bu d\u00fczeyde bir art\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanamam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bunun en \u00f6nemli nedeni, sermayesi g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015firketlerin, enflasyon muhasebesi uygulamas\u0131ndan yararlanarak zarar kaydetmi\u015f olmalar\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 daha fazla vergi alaca\u011f\u0131m diye Dimyat\u2019a pirince giderken evdeki bulgurdan olmu\u015f, vergiye etkili olmak \u00fczere uygulad\u0131\u011f\u0131 enflasyon muhasebesi nedeniyle, b\u00fcy\u00fck gruplar lehine vergi kayb\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kaynak : cumhuriyet.com.tr<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130rfan H\u00fcseyin Y\u0131ld\u0131z<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz cuma g\u00fcn\u00fc, 19 Mart\u2019ta ba\u015flayan \u0130BB operasyonlar\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc yap\u0131ld\u0131. Merkez Bankas\u0131 da per\u015fembe g\u00fcn\u00fc, 19 Mart\u2019tan sonra ilk enflasyon raporu sunumunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Raporda bir\u00e7ok \u015feye de\u011finiliyor ama raporun \u00f6z\u00fcn\u00fc Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Karahan ifade etti: \u201cBeklentiler dezenflasyon s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk unsuru olmaya devam ediyor. \u0130htiyatl\u0131 ve s\u0131k\u0131 <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,16],"tags":[5557,7319,7318,7320,7144,5789,7322,5454,7321,6056,487],"class_list":["post-136364","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomi","category-kose-yazilari","tag-ekrem-imamoglu","tag-enflasyon-orani","tag-enflasyon-tahmini","tag-finansal-istikrarsizlik","tag-ibb-operasyonlari","tag-imf","tag-koi-projeleri","tag-merkez-bankasi","tag-merkez-bankasi-rezervleri","tag-turkiye-varlik-fonu-tvf","tag-tusiad","odd"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136364\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}