{"id":13156,"date":"2009-08-10T11:25:41","date_gmt":"2009-08-10T08:25:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=13156"},"modified":"2026-01-01T13:24:39","modified_gmt":"2026-01-01T10:24:39","slug":"tubitaktan-kimyasal-saldirilara-karsi-t-1-tozu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.korhanyilmaz.com\/?p=13156","title":{"rendered":"T\u00dcB\u0130TAK’tan kimyasal sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 T-1 tozu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>T\u00dcB\u0130TAK, kimyasal silahlar\u0131n etkisini tehlikesiz hale getiren y\u00fcksek temizleme g\u00fcc\u00fcne sahip malzeme geli\u015ftirdi.<\/p>\n

“T-1” adl\u0131 \u00e7ok say\u0131da mikro kanaldan olu\u015fan malzeme, g\u00fc\u00e7l\u00fc emi\u015f g\u00fcc\u00fc sayesinde s\u0131v\u0131 kimyasallar\u0131 cilt, silah, elbise, te\u00e7hizat, ara\u00e7, arazi ya da binalardan h\u0131zla emerek i\u00e7 yap\u0131s\u0131na hapsediyor ve yap\u0131s\u0131n\u0131 bozdu\u011fu kimyasallar\u0131n tehlikeli etkilerini yok ediyor.<\/p>\n

Malzeme, T\u00fcrkiye’de \u00e7ok miktarda hammaddesi bulunan silikat esasl\u0131 seramik malzemelerden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcretimde ve maliyette b\u00fcy\u00fck avantajlar getiriyor.<\/p>\n

T\u00dcB\u0130TAK Marmara Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (MAM) Malzeme Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. Tar\u0131k Baykara, AA muhabirine T\u00dcB\u0130TAK’ta yap\u0131m\u0131 tamamlanan “kimyasal gaz\u0131n emilerek temizlenmesi” (absorblay\u0131c\u0131 dekontaminasyon) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n

Baykara, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz silahlanma faaliyetlerindeki tespit edilen en \u00f6nemli geli\u015fmenin “kitle imha silahlar\u0131” olarak tan\u0131mlanan ve geni\u015f kitlelerin imhas\u0131n\u0131 hedefleyen n\u00fckleer, kimyasal ve biyolojik silahlar ile bunlar\u0131n uzun mesafelere ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan balistik f\u00fczeler \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00fclkelerin bu t\u00fcr silahlar\u0131 \u00fcretme, depolama imkan ve kabiliyetlerini geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Baykara, bunun da di\u011fer \u00fclkeler gibi T\u00fcrkiye i\u00e7in potansiyel bir tehdit olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yledi. <\/p>\n

“Kimyasal”, “biyolojik”, “reaktif” ve “n\u00fckleer” olarak da tan\u0131mlanan bu silahlar\u0131n, canl\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme, a\u011f\u0131r yaralayarak saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakma ve fonksiyonlar\u0131n\u0131 bozma yoluyla etkisiz hale getirme amac\u0131yla askeri ya da ter\u00f6rist faaliyetlerde kullan\u0131lan toksik ajanlar oldu\u011funu anlatan Baykara, bu silahlar\u0131n \u00e7evreye son derece tehlikeli maddeler yayarak canl\u0131lara, malzeme, ara\u00e7-gere\u00e7 ve araziye, bina ya da tesislere bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 tehlikeli boyutta kirleterek hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n

Kimyasal sava\u015f nedir? <\/em><\/strong><\/p>\n

Baykara, kimyasal silahlar\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131n kolay ve ucuz olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda tesirlerinin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli oldu\u011funu, n\u00fckleer veya termon\u00fckleer silahlar\u0131n tesir alt\u0131na alabildi\u011fi b\u00f6lgeden \u00e7ok daha geni\u015f sahalar\u0131 kaplayabildi\u011fini belirterek bu \u00f6zelliklerinin bu t\u00fcr silahlar\u0131n en \u00f6nemli tercih nedenlerinden oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n

Bu silahlardan etkilenme tehlikesi olanlar\u0131 ve etkilenenleri tehlikeden uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kirlenmenin temizlenmesi i\u015flemine “zehiri temizleme” (dekontaminasyon) ad\u0131 verildi\u011fini aktaran Baykara, temizlemenin “fiziki ajan\u0131 ortamdan uzakla\u015ft\u0131rmak” ve “kimyasal ajan\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 bozup tehlikesiz hale getirmek” olmak \u00fczere iki y\u00f6ntemle uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n

Kimyasal sava\u015f\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, yaralay\u0131c\u0131 ve tahri\u015f edici etkiler g\u00f6steren, sis ve yang\u0131n meydana getiren, bitki ve metallere etkili olan kat\u0131, s\u0131v\u0131, gaz veya aerosol halindeki maddeler ile yap\u0131lan bir sava\u015f oldu\u011funu anlatan Baykara, kimyasal sava\u015f\u0131n genel rumuzunun da (C) ile g\u00f6sterildi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n

\u00d6zel malzemelerden y\u00fcksek emici \u00f6zellik <\/em><\/strong><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Tar\u0131k Baykara, T\u00dcB\u0130TAK’ta bir s\u00fcre \u00f6nce tamamlad\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla kimyasal silah sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak i\u00e7in kimyasal\u0131 emecek (absorbe edecek), etkisini azaltacak ve bertaraf edecek etken maddeler geli\u015ftirdiklerini bildirdi.<\/p>\n

T\u00dcB\u0130TAK MAM Malzeme Enstit\u00fcs\u00fc’nde yap\u0131m\u0131 tamamlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, t\u00fcm\u00fc yerli hammaddelerden se\u00e7ilen g\u00f6zenekli yap\u0131daki silikat esasl\u0131 \u00e7e\u015fitli seramik hammaddelerinin emici \u00f6zelliklerinden faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Baykara, bunlar yard\u0131m\u0131yla \u00e7e\u015fitli kimyasal gazlar\u0131 emecek tozlar geli\u015ftirdiklerini belirtti. “T-1” temizleme tozu olarak isimlendirilen malzeme ile kimyasal silaha kar\u015f\u0131 gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Baykara, “\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda \u00e7e\u015fitli s\u0131v\u0131 kimyasal maddeleri temizleme amac\u0131yla seramik esasl\u0131 T-1 temizleme tozunun kullan\u0131ma uygun \u015fartlarda haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 esas ald\u0131k. Bu temizleyici malzemelerin \u00e7e\u015fitli ebatlarda \u00fcretilmesi de kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131” dedi.<\/p>\n

Y\u00fcksek koruma sa\u011fland\u0131 <\/em><\/strong><\/p>\n

Geli\u015ftirilen \u00fcr\u00fcn\u00fcn herhangi bir sald\u0131r\u0131 esnas\u0131nda zehirli end\u00fcstriyel maddelerle kirlenmi\u015f personelin, silah, elbise, te\u00e7hizat, ara\u00e7, arazi ya da binan\u0131n temizlenmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 anlatan Baykara, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

“\u00dcretilen temizleme tozunun y\u00fcksek emi\u015f g\u00fcc\u00fc; ta\u015f\u0131ma, depolama, p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclebilme ve paketlenebilmeye uygunluk, uzun s\u00fcreli depolama imkan\u0131; sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 olmama ve temizleme \u00f6zelli\u011fine sahip oldu\u011fu elde edilen ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lardan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kimyasal silah\u0131 absorbe edecek, etkisini azaltacak ve bertaraf edecek etken maddelerin stokta her zaman i\u00e7in bulunmas\u0131 gereklili\u011fi, bu \u00fcr\u00fcnle askeri ve sivil savunma birimlerinin kimyasal silaha kar\u015f\u0131 \u00f6nlem alma gereklili\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.”<\/p>\n

Malzeme nelerden olu\u015fuyor? <\/em><\/strong><\/p>\n

“T-1” temizleme tozunun geli\u015ftirilmesinde hammadde olarak T\u00fcrkiye’nin \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerinde \u00e7ok miktarda bulunan silikat esasl\u0131 malzemelerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Baykara, “Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile \u00fclkemiz do\u011fal kaynaklar\u0131 kullan\u0131larak kimyasal silahlara kar\u015f\u0131 son derece etkin bir temizleme tozu geli\u015ftirildi ve prototip olarak \u00fcretildi. Yap\u0131lan test ve deneyler son derece olumlu sonu\u00e7lar verdi ve kimyasal silaha maruz kalma durumunda olan \u00fclkemizin savunmas\u0131nda \u00f6nemli kazan\u0131mlar sa\u011fland\u0131” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Baykara, “kit” olarak haz\u0131rlanan \u00fcr\u00fcn\u00fcn insan v\u00fccudunun maruz kald\u0131\u011f\u0131 s\u0131v\u0131 kimyasal silahlara kar\u015f\u0131 temizleme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, “plastik kutu” \u015feklinde haz\u0131rlanan \u00fcr\u00fcn\u00fcn ise geni\u015f cilt temas\u0131nda s\u0131v\u0131 kimyasal gaz\u0131 absorbe etti\u011fini, “bas\u0131n\u00e7l\u0131 t\u00fcp” \u00fcr\u00fcn\u00fcn de m\u00fchimmat, ara\u00e7 veya arazi gibi geni\u015f y\u00fczeylere temas eden s\u0131v\u0131 kimyasal gaz\u0131 emdi\u011fini etti\u011fini bildirdi.<\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Tar\u0131k Baykara, s\u00f6z konusu temizleme tozunun \u00fcst\u00fcn emi\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ayn\u0131 zamanda zehirli gazlara kar\u015f\u0131 da etkin olaca\u011f\u0131n\u0131n kavramsal olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de belirterek, ancak bu alandaki deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7e\u015fitli zorluklar i\u00e7erdi\u011finden gerekli testlerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini kaydetti. Baykara, T\u00dcB\u0130TAK MAM Malzeme Enstit\u00fcs\u00fc “T-1” temizleme tozunu \u00fcretmek isteyen sanayicilerle i\u015fbirli\u011fine ve deste\u011fe haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n

CNN T\u00dcRK<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00dcB\u0130TAK, kimyasal silahlar\u0131n etkisini tehlikesiz hale getiren y\u00fcksek temizleme g\u00fcc\u00fcne sahip malzeme geli\u015ftirdi.<\/p>\n

“T-1” adl\u0131 \u00e7ok say\u0131da mikro kanaldan olu\u015fan malzeme, g\u00fc\u00e7l\u00fc emi\u015f g\u00fcc\u00fc sayesinde s\u0131v\u0131 kimyasallar\u0131 cilt, silah, elbise, te\u00e7hizat, ara\u00e7, arazi ya da binalardan h\u0131zla emerek i\u00e7 yap\u0131s\u0131na hapsediyor ve yap\u0131s\u0131n\u0131 bozdu\u011fu kimyasallar\u0131n tehlikeli etkilerini yok ediyor.<\/p>\n